Năm 2025, tổng "dư nợ xanh" của cả nước ước tính đạt khoảng 780.000 tỷ đồng

Phát biểu tại diễn đàn “Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá” tổ chức chiều 24/3 tại TPHCM, ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2, cho biết: “Năm 2025, tổng "dư nợ xanh" của cả nước ước tính đã đạt khoảng 780.000 tỷ đồng. Con số này hiện chiếm khoảng 4,1% tổng dư nợ cho vay của toàn bộ nền kinh tế”.

Theo ông Lệnh, dù tỷ trọng còn khiêm tốn, song tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh đang cho thấy xu hướng bứt phá rõ nét. Cụ thể, dư nợ cho vay lĩnh vực phát triển bền vững năm 2025 tăng 14,6% so với cuối năm 2024, cao hơn đáng kể so với mức tăng 9,5% của năm trước đó.

Ông Nguyễn Đức Lệnh lý giải, các giải pháp đồng bộ từ Chính phủ và Ngân hàng Trung ương đã khiến tốc độ tăng trưởng vốn cho phát triển nhanh chóng, bền vững: ”Đó là kết quả về mặt cơ chế chính sách đúng đã trở thành nguồn lực. Ngoài nguồn lực trực tiếp là vốn, công nghệ, cơ chế chính sách còn là nguồn lực gián tiếp khi tháo gỡ khó khăn, tháo gỡ điểm nghẽn từ cấp độ Bộ Chính trị, Trung ương cũng đã có Nghị quyết 66 về đổi mới, xây dựng pháp luật. Do đó, những cơ chế, chính sách của ngân hàng Trung ương cũng đã trở thành nguồn lực để hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp”.

Về các chính sách, đầu tiên phải nhắc đến Quyết định 21/2025/TTg của Chính phủ về việc phân loại danh mục xanh đã tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi, giúp xác định rõ các dự án thuộc danh mục xanh và thiết lập các tiêu chí cụ thể về bảo vệ môi trường. Việc chuẩn hóa các tiêu chí môi trường giúp các tổ chức tín dụng mở rộng giải ngân cho các dự án xanh, giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thực hiện Quyết định 1658/QĐ-TTg về chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đang thực hiện hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thông qua hai phương thức. Thứ nhất là đáp ứng trực tiếp nguồn vốn để phát triển kinh tế xanh và đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất sạch cho doanh nghiệp. Thứ hai là sử dụng các công cụ cơ chế chính sách như một loại nguồn lực đặc biệt, định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực ưu tiên và hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp trong lộ trình chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang trải qua những thay đổi sâu sắc, từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng đến tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, yêu cầu đối với doanh nghiệp cũng ngày càng khắt khe hơn.

Kinh tế xanh, phát triển bền vững và các tiêu chuẩn ESG đang trở thành điều kiện gần như bắt buộc khi doanh nghiệp tham gia thị trường quốc tế. Trong xu thế đó, nguồn vốn xanh từ hệ thống ngân hàng được xem là yếu tố then chốt hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên hiện có đến 90% doanh nghiệp Việt Nam nói chung chưa xây dựng chiến lược chuyển đổi xanh rõ ràng, theo Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM (HGBA). Các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang gặp khó do thiếu vốn, dữ liệu về phát thải carbon và nguồn nhân lực chuyên môn về ESG.

Để mở thêm cơ hội tiếp cận vốn xanh, ông Nguyễn Đức Lệnh cho biết Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng đề án hỗ trợ lãi suất ở mức khoảng 2% cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể trong lĩnh vực kinh tế xanh.