Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024 và là mức cao nhất từ trước tới nay. 

Kim ngạch xuất khẩu ấn tượng mà ngành tôm đạt được trong năm 2025 là tổng hòa của nhiều yếu tố. Một trong những yếu tố có thể kể đến như xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng sang Mỹ trước các thời điểm Mỹ công bố áp thuế đối ứng, rủi ro thuế chống bán phá giá trong khi các đối thủ lớn tại thị trường Mỹ như Ấn Độ hay Indonesia đều gặp phải các khó khăn về thuế đối với tôm Ấn Độ và sự cố chất lượng của tôm Indonesia. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp tôm Việt Nam đã nỗ lực vượt khó, linh hoạt chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu, qua đó tận dụng tốt cơ hội tại Trung Quốc.

Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng xuất khẩu và tăng mạnh 60,8% so với năm trước. Nếu tính cả Hồng Kông, toàn khối Trung Quốc - Hồng Kông mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần, tăng 55%.

Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc hiện đang phân hóa rõ nét về tiêu dùng. Phân khúc trung cấp chịu áp lực khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, song phân khúc cao cấp và các sản phẩm tiện lợi, chế biến vẫn tăng trưởng tốt. Đây chính là dư địa cho các dòng sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và các sản phẩm tôm cao cấp.

Năm 2025, xuất khẩu tôm sang Mỹ đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ. Xuất khẩu tôm sang Mỹ phải năm 2025 phải đối mặt với các loại thuế như thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và rủi ro thuế chống bán phá giá. Giai đoạn cuối năm, sức mua của các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chững để cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng.

Trong bối cảnh Mỹ ngày càng khó lường, EU và CPTPP nổi lên như những trụ cột ổn định. Xuất khẩu tôm sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch, với nhiều thị trường tăng trưởng tốt như Đức, Bỉ, Hà Lan và Anh. Khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8% và chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì mức nhập khẩu ổn định, tạo bệ đỡ quan trọng cho ngành trong bối cảnh thị trường Mỹ biến động mạnh.

Về cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng vẫn là trụ cột với 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, trong khi nhóm “tôm loại khác” tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất. Đặc biệt, tôm sống, tươi và đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh rõ nét sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.

Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam tiếp tục đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng khắt khe. Nguy cơ gia tăng thuế chống bán phá giá từ Mỹ được dự báo sẽ ảnh hưởng đáng kể tới kim ngạch xuất khẩu trong những tháng đầu năm. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và khối CPTPP nhiều khả năng vẫn là các động lực chính, song tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và biến động giá.

Trước việc Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với lợi thế chi phí thấp, lợi thế cạnh tranh của tôm Việt Nam không nằm ở giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.

Năm 2026 vì thế sẽ là phép thử về bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp. Khả năng duy trì đà tăng trưởng của ngành phụ thuộc vào việc khai thác hiệu quả các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.