Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo các loại

Xuất khẩu gạo năm 2025 đối mặt với nhiều khó khăn, cạnh tranh gia tăng, sự thay đổi chính sách của nhiều thị trường nhập khẩu lớn như Philippines, Indonesia, Malaysia..., có thị trường tạm ngưng nhập khẩu tại một số thời điểm trong năm, đã tác động lớn đến sản lượng và trị giá xuất khẩu gạo nước ta.

Cụ thể, năm qua Philippines đã hai lần gia hạn lệnh tạm ngừng nhập khẩu (kéo dài đến 31/12/2025 sau lệnh cấm 60 ngày từ 1/9) để hỗ trợ nông dân trong mùa thu hoạch. Tác động lớn bởi Philippines là thị trường lớn nhất mua gạo Việt Nam, cao điểm có năm mua 4 triệu tấn. Indonesia và Malaysia cũng cắt giảm đáng kể nhu cầu nhập khẩu.

Hải quan Việt Nam đã công bố số liệu xuất khẩu hàng hóa tháng 12/2025, trong đó, mặt hàng gạo đạt 522.387 tấn với trị giá gần 248,8 triệu đô la Mỹ, tăng 39,6% về lượng và 30,8% về giá trị so với tháng trước đó. Xuất khẩu gạo Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 8 triệu tấn, trị giá khoảng 4,1 tỷ USD. Đây là mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Tác động đáng kể đến ngoại tệ thu về từ xuất khẩu gạo là đà lao dốc của giá gạo xuất khẩu. Giá xuất khẩu gạo bình quân của Việt Nam năm 2025 đạt gần 509 đô la/tấn, trong khi giá bình quân năm 2024 là 627,2 đô la/tấn. Điều này có nghĩa, bình quân mỗi tấn gạo bán ra trong năm 2025 có giá thấp hơn năm 2024 khoảng 118,2 đô la.

Xét về thị trường, Philippines tiếp tục giữ vững là quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam. Trong đó, tháng 12/2025, Việt Nam xuất sang Philippines trên 198.000 tấn với trị giá trên 91 triệu đô la, chiếm gần 38% về lượng và 36,6% về giá trị trong tổng lượng và kim ngạch gạo xuất khẩu của Việt Nam tháng 12/2025. Tổng lượng gạo của Việt Nam xuất khẩu sang Philippines năm 2025 đạt trên 3,206 triệu tấn với trị giá trên 1,572 tỷ đô la, chiếm 40% tổng lượng và 38,3% tổng giá trị xuất khẩu gạo năm 2025 của Việt Nam.

Ngoài Philippines, năm 2025, Việt Nam xuất khẩu sang Bờ Biển Ngà 1,055 triệu tấn với trị giá trên 478 triệu đô la, chiếm 13,1% về lượng và 11,6% về giá trị trong tổng lượng và kim ngạch; Ghana đạt 919.000 tấn với trị giá gần 514 triệu đô la, chiếm 11,4% về lượng và 12,5% về trị giá; Trung Quốc đạt 747.000 tấn với trị giá gần 374 triệu đô la, chiếm 9,3% về lượng và 9,1% về giá trị; bán sang Malaysia 515.000 tấn với trị giá gần 240 triệu đô la, lần lượt chiếm 6,4% và 5,9% về lượng và giá trị.

Bốn thị trường nêu trên chiếm 40,2% tổng lượng và 39,1% tổng giá trị gạo xuất khẩu năm ngoái, còn nếu cộng thêm Philippines, 5 thị trường này chiếm 80,2% về lượng và 77,4% về giá trị gạo xuất khẩu của Việt Nam.

Bức tranh xuất khẩu gạo năm 2026 được dự báo tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực dư cung, cạnh tranh gay gắt và giá chưa có dấu hiệu phục hồi.

Khó khăn hơn cho gạo Việt là thị trường nhập khẩu khoảng 40% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam là Philippines, vừa nâng thuế nhập khẩu gạo từ 15% lên 20% từ đầu năm 2026. Đồng thời, nước này cũng có thể điều chỉnh linh hoạt từ 15-35% tùy theo diễn biến giá lúa gạo thế giới để bảo vệ nông dân trong nước và kiềm chế lạm phát. Trong khi đó, một số thị trường truyền thống, gạo Việt tiếp tục cạnh tranh gắt về giá.

Nhưng điểm tích cực là tín hiệu về sự quay trở lại nhập khẩu từ các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Bangladesh, châu Phi, cùng với chỉ dấu từ các thỏa thuận thương mại gạo giữa Việt Nam và các nước, ngoài ra chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng được nâng cao gia tăng khả năng cạnh tranh gạo Việt Nam trên thị trường thế giới.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến, sản lượng sản xuất năm 2026 khoảng 43 triệu tấn, giảm khoảng 0,2 triệu ha so với cùng kỳ do giảm diện tích gieo trồng tại các mùa vụ.