Nâng cao năng lực điều trị sốt xuất huyết Dengue: Cập nhật phác đồ bù dịch, điện giải lâm sàng và kiểm soát trên cơ địa đặc biệt

Phát biểu khai mạc hội thảo, BSCKII. Trần Dạ Thảo - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cập nhật liên tục các kiến thức lâm sàng về Sốt xuất huyết Dengue (SXHD). Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp, việc nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm và áp dụng đúng nguyên tắc bù dịch, điện giải theo từng giai đoạn đóng vai trò quyết định, giúp bảo vệ tính mạng bệnh nhân và hạn chế tối đa nguy cơ quá tải dịch tuần hoàn.

Tại hội thảo, báo cáo chuyên đề về bù dịch và điện giải đã làm rõ cơ chế sinh lý bệnh cốt lõi của SXHD là tình trạng tăng tính thấm mao mạch gây thoát huyết tương, dẫn đến giảm thể tích nội mạch và co mạch bù trừ.

Báo cáo đặc biệt lưu ý những điểm mới trong khuyến cáo bù dịch đường uống sớm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO 2025) cho bệnh nhân nhẹ điều trị ngoại trú. Việc ưu tiên sử dụng Oresol (ORS) đúng cách, uống từng ngụm nhỏ liên tục và kiểm soát chặt chẽ lượng dịch nạp (đảm bảo mục tiêu đi tiểu ít nhất 4 - 6 lần/ngày) đã được chứng minh giúp giảm tỷ lệ nhập viện chuyển nặng khoảng 22 ca trên 1.000 bệnh nhân. Ngược lại, người bệnh cần tuyệt đối tránh các loại nước ngọt có ga hoặc nước đường nồng độ cao (>5%) để không làm tăng stress chuyển hóa.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng giới thiệu giải pháp ứng dụng kỹ thuật không xâm lấn thông qua chỉ số tưới máu ngoại biên PI (Perfusion Index) < 1.4 phối hợp với thời gian đổ đầy mao mạch (CRT) > 3 giây làm chỉ số cảnh báo sớm tình trạng sốc trước khi có sự thay đổi rõ rệt về huyết áp. Quản lý lâm sàng SXHD ở người lớn đòi hỏi sự thận trọng tối đa, đặc biệt trên các nhóm đối tượng có bệnh lý nền hoặc thể trạng đặc biệt.

Báo cáo từ chuyên khoa Nhi đã chỉ ra các nguyên nhân tử vong chính ở trẻ em thường do nhập viện muộn, xử trí không đúng phác đồ hoặc phát hiện trễ thời điểm chuyển nặng. Việc sử dụng thuốc hạ sốt được khuyến cáo chỉ dùng Paracetamol đơn chất liều 10-15 mg/kg/lần khi trẻ sốt từ 39 độ C trở lên nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương gan, tuyệt đối chống chỉ định với Aspirin và Ibuprofen.

Đối với nhóm trẻ thiếu niên từ 13 đến 16 tuổi, phác đồ cập nhật chỉ rõ đặc điểm sinh lý nhóm tuổi này có mức độ thoát dịch ít hơn trẻ nhỏ. Do đó, giờ đầu tiên chống sốc sẽ sử dụng dịch tinh thể liều 20 ml/kg/giờ, nhưng ở các bước tiếp theo khi lâm sàng cải thiện, thời gian duy trì mức dịch truyền giảm liều chỉ bằng 1/2 so với phác đồ áp dụng cho trẻ nhỏ trước khi duy trì liều tối thiểu 1.5 ml/kg/giờ. Việc tinh chỉnh này giúp hồi sức hiệu quả mà vẫn bảo vệ trẻ an toàn trước nguy cơ quá tải dịch.

Hội thảo chuyên đề cập nhật y khoa năm 2026 đã mang lại những giá trị thực tiễn to lớn cho đội ngũ y bác sĩ lâm sàng. Với phương châm hoạt động "Thân thiện – Tận tâm – Chất lượng", Bệnh viện Đa khoa thành phố Cần Thơ cam kết không ngừng chuẩn hóa chuyên môn, ứng dụng các phác đồ y học chuẩn nhất nhằm bảo vệ toàn diện sức khỏe cho cộng đồng.