Ngân hàng Nhà nước đề xuất đóng tài khoản hơn 3 năm không giao dịch

Nội dung được đưa ra tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, hiện đang được lấy ý kiến rộng rãi.

Theo dự thảo, ngân hàng được phép đóng tài khoản thanh toán của khách hàng nếu tài khoản không phát sinh giao dịch trong thời gian từ 3 năm liên tục trở lên, tính từ lần giao dịch cuối cùng của chủ tài khoản. Đối với những trường hợp ngân hàng và khách hàng đã có thỏa thuận trước về việc xử lý tài khoản không hoạt động, việc thực hiện sẽ tuân theo nội dung thỏa thuận.

Cùng với việc bổ sung căn cứ đóng tài khoản, dự thảo cũng điều chỉnh quy định về xử lý số dư còn lại sau khi tài khoản bị đóng. Theo đó, ngân hàng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài vẫn phải tiếp tục quản lý khoản tiền còn lại để hoàn trả cho người có quyền nhận hợp pháp khi có yêu cầu hoặc thực hiện xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo Ngân hàng Nhà nước, đề xuất này xuất phát từ thực tế số lượng tài khoản không hoạt động trong hệ thống ngày càng lớn. Nhiều tài khoản được mở hợp pháp nhưng chủ sở hữu không còn nhu cầu sử dụng, không phát sinh giao dịch trong thời gian dài hoặc quên sự tồn tại của tài khoản.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng ghi nhận tình trạng tồn tại các tài khoản nặc danh hoặc tài khoản được mở bằng giấy tờ tùy thân cũ, giấy tờ giả, gây khó khăn cho công tác quản lý và giám sát hoạt động thanh toán. Cơ quan soạn thảo cho biết hiện nay pháp luật chủ yếu cho phép tổ chức tín dụng và khách hàng tự thỏa thuận về việc xử lý các tài khoản này.

Tuy nhiên, đối với những tài khoản được mở trước khi Nghị định 52/2024 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực, nhiều trường hợp chưa có thỏa thuận cụ thể nên phát sinh khó khăn trong quá trình xử lý.

Ngân hàng Nhà nước cho biết mốc thời gian 3 năm trở lên dựa trên tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia. Ví dụ, Mỹ quy định tài khoản không hoạt động 3-5 năm được xem là tài khoản "ngủ đông" (dormant accounts) và số dư được chuyển giao cho chính quyền tiểu bang quản lý, lưu giữ như tài sản vô chủ. Khách hàng có thể lấy lại số tiền thông qua cơ quan quản lý tài sản vô chủ của tiểu bang.

Tại UAE, tài khoản không phát sinh giao dịch trên 3 năm cũng bị đưa vào danh sách riêng để theo dõi, quản lý. Sau 5 năm "ngủ đông", ngân hàng xem xét đóng tài khoản. Toàn bộ số dư chưa có người nhận được chuyển về ngân hàng trung ương nước này. Để nhận lại, khách cần làm thủ tục chứng minh danh tính.

Nếu được thông qua, quy định mới không chỉ giúp giảm số lượng tài khoản "ngủ đông" trong hệ thống ngân hàng mà còn góp phần tăng cường tính minh bạch, an toàn và hiệu quả của hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt trong bối cảnh chuyển đổi số ngành ngân hàng phát triển mạnh mẽ.