Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng hạn mức bảo hiểm tiền gửi lên 350 triệu đồng

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm tiền gửi, trong đó đề xuất nâng mức chi trả tối đa từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng cho mỗi người gửi tiền tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong bối cảnh quy mô nền kinh tế và hệ thống ngân hàng đã tăng trưởng mạnh mẽ trong nhiều năm qua.

Trong dự thảo Thông tư đang lấy ý kiến, Ngân hàng Nhà nước cho rằng kinh tế xã hội và hệ thống các tổ chức tín dụng phát triển nhanh, nhưng việc điều chỉnh hạn mức chi trả của bảo hiểm tiền gửi chưa bắt kịp biến động thị trường.

Quy mô bảo hiểm tiền gửi thời gian qua biến động mạnh, từ khoảng 66.400 tỷ đồng vào năm 2000 lên 10,2 triệu tỷ đồng tại cuối năm ngoái. Riêng giai đoạn 2021-2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm tăng gấp rưỡi.

Tuy nhiên, trong 25 năm qua, hạn mức chi trả mới có 3 đợt điều chỉnh để tăng hơn 4 lần, từ 30 triệu đồng lên 125 triệu như hiện hành. Đây là số tiền bảo hiểm tối đa bảo hiểm tiền gửi trả cho một khách hàng tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi, gồm gốc và lãi.

Như vậy, hạn mức chi trả tăng hơn 4 lần trong 25 năm trong khi GDP bình quân đầu người tăng đến 22 lần. Điều này khiến tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người giảm đáng kể và có thể tiếp tục thu hẹp nếu nền kinh tế duy trì mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới. Theo Ngân hàng Nhà nước, cần sớm nghiên cứu điều chỉnh hạn mức để tránh tụt hậu so với tốc độ phát triển chung của nền kinh tế.

Cơ quan quản lý đánh giá việc nâng hạn mức lên 350 triệu đồng, tương đương gần gấp 3 lần mức hiện hành là bước điều chỉnh cần thiết và không quá đột biến nếu xét trong bối cảnh quy mô tiền gửi và thu nhập của người dân đã tăng mạnh. Hạn mức này là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi chi trả cho một người gửi tiền tại một tổ chức tham gia bảo hiểm, bao gồm cả gốc và lãi.

Nếu áp dụng mức mới, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ dự kiến đạt khoảng 93,7%, cao hơn mức 87,6% theo hạn mức 125 triệu đồng hiện nay. Dù vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu khoảng 98%, con số này nằm trong khung khuyến nghị 90-95% của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế và phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam, đặt mục tiêu bao phủ 92-95% số người gửi tiền.

Đồng thời, tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người sẽ tăng từ khoảng một lần lên 2,8 lần, tiệm cận xu hướng chung của thế giới là khoảng 3,3 lần.

Theo quy định, từ tháng 5/2026, bảo hiểm tiền gửi sẽ chi trả trong 3 trường hợp. Đầu tiên là khi Ngân hàng Nhà nước duyệt phương án phá sản của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi. Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và nhà băng lỗ lũy kế hơn 100% vốn điều lệ. Trường hợp thứ ba là cơ quan quản lý yêu cầu trả tiền nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội.

Điều chỉnh này được đánh giá cần thiết, giúp tăng niềm tin của người dân đối với hệ thống ngân hàng và góp phần giảm nguy cơ rút tiền hàng loạt.