Ngân hàng Nhà nước giải thích nguyên nhân khiến giá vàng tăng mạnh

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh về nguyên nhân tăng giá vàng, một số doanh nghiệp độc quyền mua - bán đã gây biến động lớn về giá ảnh hưởng đến quản lý kinh tế của đất nước và quyền lợi nhân dân.

Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, từ tháng 4/2025 đến nay, đến nay, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do nguyên nhân như căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang như giữa Nga - Ukraine, xung đột tại khu vực Trung Đông. Diễn biến này đã kéo theo giá vàng miếng SJC trong nước tăng cao theo đà tăng của giá vàng thế giới.

Bên cạnh đó, nhiều thời điểm giá vàng trong nước tăng mạnh hơn giá vàng thế giới do các nguyên nhân: Giá vàng thế giới liên tục tăng mạnh và nhiều dự báo cho thấy giá vàng thế giới tiếp tục tăng khiến người nắm giữ vàng hạn chế bán ra trong khi các kênh đầu tư khác ở trong nước kém hấp dẫn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản giá cao, mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp… đã làm tăng tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng. 

Đáng chú ý, Việt Nam không phải quốc gia sản xuất vàng. Nguồn cung vàng trong nước chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi hoạt động nhập khẩu vàng miếng chịu sự quản lý chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước nhằm ưu tiên nguồn ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế. Chính sự hạn chế về nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu tăng cao đã góp phần đẩy giá vàng trong nước lên mức chênh lệch lớn so với giá thế giới.

Trước những diễn biến phức tạp của thị trường, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bình ổn thị trường vàng, từng bước xử lý tình trạng chênh lệch kéo dài giữa giá vàng trong nước và quốc tế.

Trong đó, để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, Ngân hàng Nhà nước đã khẩn trương nghiên cứu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025.

Nghị định số 232/2025/NĐ-CP đã bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng.

Việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn. Người dân sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 34/2025/TT-NHNN ngày 09/10/2025 hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025.

Ngoài ra, trên cơ sở phối hợp với các Bộ, ngành, ngày 10/11/2025, Ngân hàng Nhà nước đã có Tờ trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo về việc nghiên cứu, đề xuất thành lập Sở/Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam.