Ngân hàng Nhà nước thanh tra việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng trong tháng 11

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành Công văn số 10488/NHNN-TTNH, yêu cầu NHNN chi nhánh các khu vực tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng (TCTD).

Động thái này được triển khai theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại Công văn số 532/TB-VPCP ngày 17/10/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận cuộc họp điều hành chính sách tiền tệ.

Theo yêu cầu của NHNN, các chi nhánh khu vực căn cứ nguồn lực hiện có, kết quả theo dõi, giám sát và tình hình thực tế tại từng tổ chức tín dụng để tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề. Nội dung tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN liên quan đến thực hiện giảm lãi suất.

Qua thanh tra, kiểm tra, các đơn vị có trách nhiệm nhận diện kịp thời những tồn tại, vi phạm để chấn chỉnh và xử lý nghiêm theo quy định. Đáng chú ý, hoạt động này phải được triển khai ngay trong tháng 11/2026; kết quả thực hiện cũng phải báo cáo NHNN trong tháng để cơ quan quản lý tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Việc tăng cường thanh tra diễn ra trong bối cảnh NHNN đang thúc đẩy các tổ chức tín dụng giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.

Trước yêu cầu của cơ quan điều hành, thời gian qua, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động và cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn.

Trước đó, ngày 18/10/2026, NHNN đã ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất. Trong đó, các ngân hàng được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời tập trung giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Cơ quan điều hành cũng yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và tránh cạnh tranh thiếu lành mạnh trong huy động vốn.

Đến ngày 21/10, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng thương mại quán triệt chủ trương giảm lãi suất trên toàn hệ thống và tất cả các kênh bán hàng. Theo đó, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026 phải giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm so với mức lãi suất của chính ngân hàng.

Theo thông tin được công bố, từ cuối tháng 10 đến nay, 46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Mức giảm phổ biến khoảng 0,5 điểm phần trăm/năm, một số ngân hàng giảm tới 0,7 điểm phần trăm/năm. Ở chiều cho vay, nhiều ngân hàng cũng triển khai các chương trình giảm lãi suất, trong đó có những chương trình áp dụng mức giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm đối với các khoản vay đủ điều kiện.

Để bảo đảm các chỉ đạo được thực hiện thực chất, NHNN nhấn mạnh sẽ xem xét giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với những ngân hàng không chấp hành nghiêm yêu cầu về lãi suất. Việc thanh tra trong tháng 11 vì vậy được xem là bước tăng cường giám sát, đưa chủ trương giảm lãi suất đi vào thực tế, thay vì dừng ở các cam kết điều hành.