Ngân hàng tăng huy động qua chứng chỉ tiền gửi

Theo tổng hợp từ báo cáo tài chính quý III/2026 của 28 ngân hàng, hoạt động huy động vốn qua phát hành giấy tờ có giá tiếp tục tăng mạnh, trong đó chứng chỉ tiền gửi (CCTG) đóng vai trò chủ đạo.

Theo báo cáo mới nhất của SSI Research, tiền gửi khách hàng tăng 10%, còn phát hành chứng chỉ tiền gửi (CCTG) tăng tới 41%, tương ứng tăng thêm 350.000 tỷ đồng trong 9 tháng.

Tại 28 ngân hàng khảo sát, tổng số dư giấy tờ có giá đạt hơn 2,26 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 535.736 tỷ đồng, tương đương 31% so với đầu năm, gần gấp 3 tốc độ tăng tiền gửi khách hàng.

Tại 10 ngân hàng có số dư giấy tờ có giá lớn nhất tính đến ngày 30/9/2026, tổng giá trị đạt khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, tăng 459.042 tỷ đồng, tương đương 35,4% so với cuối năm 2025.

Đáng chú ý, riêng CCTG tăng 454.396 tỷ đồng, đóng góp gần 99% mức tăng ròng của nhóm. Tỷ trọng công cụ này trong tổng giấy tờ có giá cũng tăng từ 64,6% lên 73,6% chỉ sau 9 tháng. Trong khi đó, nhóm kỳ phiếu và trái phiếu gần như không tăng đáng kể.

Xét về quy mô, BIDV đứng đầu với 311.013 tỷ đồng giấy tờ có giá tại thời điểm cuối quý III, tăng 85.605 tỷ đồng, tương đương 38% so với đầu năm. Trong đó, CCTG đạt 227.428 tỷ đồng, chiếm 73,1% tổng số dư.

MB đứng thứ hai với 302.399 tỷ đồng, tăng 61,5% sau 9 tháng. Đây cũng là ngân hàng ghi nhận mức tăng giấy tờ có giá lớn nhất trong nhóm 10 nhà băng dẫn đầu, với 115.163 tỷ đồng. Riêng CCTG đóng góp hơn 107.500 tỷ đồng.

Techcombank xếp thứ ba, với 237.047 tỷ đồng giấy tờ có giá, tăng khoảng 21.717 tỷ đồng so với cuối năm trước. CCTG đạt 186.275 tỷ đồng, chiếm 78,6% tổng số dư.

Hai vị trí tiếp theo thuộc về ACB và VPBank, với quy mô lần lượt đạt 210.711 tỷ đồng và 193.694 tỷ đồng. Trong 9 tháng, số dư giấy tờ có giá tại hai ngân hàng tăng tương ứng 58,1% và 80,8%. Đáng chú ý, CCTG chiếm hơn 80% tổng giá trị tại cả hai nhà băng.

Ở chiều ngược lại, cơ cấu huy động tại một số ngân hàng có sự khác biệt. HDBank ghi nhận nhóm kỳ phiếu và trái phiếu chiếm 54,2% tổng giấy tờ có giá, cao hơn tỷ trọng CCTG ở mức 42,5%.

Tại VietinBank, CCTG chiếm 57,2%, còn nhóm kỳ phiếu và trái phiếu chiếm 42,8%. Tuy nhiên, tổng số dư giấy tờ có giá của ngân hàng này giảm khoảng 50.943 tỷ đồng so với đầu năm, chủ yếu do CCTG giảm hơn 50.000 tỷ đồng.

Theo số liệu của SSI Research, riêng trong quý III/2026, các ngân hàng phát hành ròng 141.000 tỷ đồng CCTG, tập trung tại MB (tăng 62.000 tỷ đồng), Sacombank (39.000 tỷ đồng), Techcombank (18.000 tỷ đồng), ACB (12.000 tỷ đồng) và HDBank (10.000 tỷ đồng).

VPBank đi ngược xu hướng khi số dư CCTG giảm nhẹ, nhưng được bù đắp bằng lượng trái phiếu phát hành tăng mạnh, thêm 33.000 tỷ đồng.

Theo SSI, việc đẩy mạnh chứng chỉ tiền gửi có thể giúp nhà băng linh hoạt hơn trong tổ chức huy động, nhưng không làm mất đi áp lực về giá vốn. Khoản lãi phải trả vẫn đi vào chi phí hoạt động và ảnh hưởng đến phần chênh lệch giữa thu nhập từ tài sản sinh lãi với chi phí nguồn vốn.

Cũng cần thận trọng khi suy từ lãi suất chứng chỉ tiền gửi sang mặt bằng lãi suất cho vay. Một sản phẩm huy động có mức lãi cao chưa đủ để khẳng định lãi vay sẽ tăng tương ứng. Diễn biến này còn phụ thuộc tỷ trọng vốn huy động mới, cơ cấu tiền gửi hiện hữu, khả năng tiết giảm chi phí và mức cạnh tranh giữa các ngân hàng.

Ở phía người mua, phép tính cần bắt đầu từ thời điểm phải sử dụng tiền. Lợi tức chỉ thực sự có ý nghĩa khi sản phẩm phù hợp với kế hoạch tài chính. Nếu cần thu hồi vốn sớm, khả năng chuyển nhượng, điều kiện thanh toán và chi phí phát sinh có thể làm thay đổi đáng kể kết quả dự kiến.

Vì vậy, không nên mặc định mọi chứng chỉ tiền gửi đều có cách xử lý trước hạn giống nhau. Người mua cần đọc điều khoản của từng đợt phát hành, xác định rõ quyền yêu cầu thanh toán, cơ chế chuyển nhượng và bên có trách nhiệm thực hiện cam kết. Nếu có phương án vay cầm cố, cần tính cả lãi vay và phí thay vì chỉ nhìn vào lãi suất nhận được.

Xu hướng tăng huy động qua chứng chỉ tiền gửi cho thấy các ngân hàng đang chủ động tìm thêm phương án cân đối nguồn tiền. Hiệu quả cuối cùng sẽ được quyết định bởi khả năng kết nối nguồn vốn huy động với nhu cầu cho vay, đồng thời kiểm soát chi phí và lịch hoàn trả. Với khách hàng, lựa chọn phù hợp cần được cân nhắc bằng cả lợi tức lẫn khả năng tiếp cận lại khoản tiền khi cần.