Ngành Công Thương tỉnh Lạng Sơn: Nâng cao năng lực thông quan và phát triển kinh tế biên mậu

Lạng Sơn có hệ thống cửa khẩu phong phú gồm cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, cửa khẩu Chi Ma, Tân Thanh và nhiều cửa khẩu khác đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Theo Báo cáo công tác tháng 5 và phương hướng nhiệm vụ tháng 6 năm 2026 của Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, hoạt động xuất nhập khẩu ghi nhận nhiều kết quả tích cực, tạo động lực lớn cho nền kinh tế địa phương. 

Hoạt động xuất nhập khẩu đảm bảo thông suốt, ổn định

Trong tháng 5 năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định sau kỳ nghỉ lễ nhờ hạ tầng logistics và các cơ chế hội nhập được cải thiện hiệu quả. Lượng phương tiện thông quan bình quân tại các cửa khẩu đạt mức từ 1.700 đến 1.950 xe mỗi ngày. 

Tính từ đầu năm đến ngày 10/5, tổng số phương tiện xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt khoảng 218.000 xe. Mặt hàng xuất khẩu chủ lực trong giai đoạn này là nông sản và hoa quả tươi, chiếm khoảng 60% đến 70% lượng xe xuất khẩu. Khi các loại quả như sầu riêng, thanh long, mít bước vào chính vụ, lưu lượng phương tiện qua cửa khẩu tăng cao, đạt trung bình trên 500 xe xuất khẩu mỗi ngày. 

Ở chiều ngược lại, lưu lượng xe nhập khẩu thông quan cũng duy trì ở mức cao, trung bình từ 1.200 đến 1.300 xe mỗi ngày, tập trung vào các mặt hàng máy móc thiết bị, nguyên liệu sản xuất, hàng tiêu dùng và xe ô tô mới.

Sự khởi sắc của hoạt động thương mại quốc tế được phản ánh rõ nét qua các con số kim ngạch cụ thể. Kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu mở tờ khai trong tháng 5 ước đạt 860 triệu USD, nâng tổng kim ngạch 5 tháng đầu năm lên khoảng 3.798,9 triệu USD, hoàn thành 56,3% kế hoạch và tăng 75,5% so với cùng kỳ năm trước. 

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu 5 tháng ước đạt 495,8 triệu USD, tăng nhẹ 0,4% so với cùng kỳ, còn kim ngạch nhập khẩu đạt mức tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 3.303 triệu USD, đạt 75,3% kế hoạch và tăng 97,6% so với cùng kỳ. Hàng địa phương xuất khẩu trong tháng ước đạt 18 triệu USD, lũy kế 5 tháng ước đạt 80 triệu USD, đạt 39,8% kế hoạch, tăng 35,59% so với cùng kỳ. 

Song song với sự nhộn nhịp tại khu vực biên giới, hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh trong tháng diễn ra bình thường, các hàng hóa thiết yếu không phát sinh tình trạng khan hiếm hàng, thiếu hụt nguồn cung. 

Sản xuất công nghiệp phân hóa và những rào cản năng lượng

Trái ngược với sự ổn định của hoạt động xuất nhập khẩu, lĩnh vực sản xuất công nghiệp trong kỳ báo cáo lại có sự phân hóa rõ rệt do tác động của chu kỳ sản xuất và biến động thị trường. Một số sản phẩm công nghiệp địa phương vẫn duy trì mức tăng trưởng tốt so với cùng kỳ năm trước, tiêu biểu như nhựa thông và các sản phẩm từ nhựa thông tăng 36,4%, đá các loại tăng 8%, điện thương phẩm tăng 7,6%, gỗ và các sản phẩm từ gỗ rừng trồng tăng 5,8%, nước máy tăng 2,8%...

Tuy nhiên, một số ngành sản xuất mũi nhọn thuộc lĩnh vực khai khoáng, năng lượng và vật liệu xây dựng lại chứng kiến sự sụt giảm sâu. Đáng chú ý nhất là sản lượng điện sản xuất giảm 40,8% và sản lượng than khai thác giảm 14,7% so với cùng kỳ. 

Nguyên nhân chủ yếu do Tập đoàn Điện lực Việt Nam giảm huy động phát điện tại Nhà máy Nhiệt điện Na Dương để ưu tiên các nguồn thủy điện khi thời tiết thuận lợi. Bản thân nhà máy này cũng đối mặt với khó khăn do giá thành sản xuất cao, chất lượng nguồn than đầu vào chưa ổn định và hệ thống khử lưu huỳnh chưa hoàn thành đồng bộ, buộc phải giảm một tổ máy và vận hành ở công suất thấp.

Bên cạnh đó, các mặt hàng công nghiệp khác như muối công nghiệp cũng giảm mạnh 49,3%, hợp kim và hợp chất kim loại giảm 46% do chi phí sản xuất và giá nguyên liệu nhập khẩu từ các thị trường quốc tế tăng cao. 

Việc các dự án công trình xây dựng trên địa bàn triển khai chậm hoặc giãn tiến độ thi công cũng làm nhu cầu tiêu thụ vật liệu xây dựng sụt giảm, khiến sản lượng gạch xây dựng giảm 2,1% và sản lượng xi măng giảm 6,7% do lượng hàng tồn kho lớn.

Nhiều khó khăn nội tại cũng được nhận diện khi tiến độ triển khai các dự án điện gió trên địa bàn còn chậm. Nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong công tác phối hợp cập nhật quy hoạch tại địa phương, vướng mắc về chỉ tiêu sử dụng đất giao thông kết nối, và năng lực triển khai của một số nhà đầu tư còn hạn chế...

Ông Bùi Quốc Khánh - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn cho biết: Để hoàn thành trên 90% các chỉ tiêu kinh tế của quý II và 6 tháng đầu năm theo kịch bản tăng trưởng chung, các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp quyết liệt đã được đề ra cho tháng 6 năm 2026. Trong lĩnh vực công nghiệp và năng lượng, việc theo dõi sát tình hình sản xuất được tăng cường để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, phối hợp rà soát phương án phát triển các cụm công nghiệp và thực hiện lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. 

Công tác đôn đốc tiến độ sẽ được tập trung vào các dự án lưới điện và nguồn điện trọng điểm như Đường dây 110kV Na Dương - Lạng Sơn, Nhà máy Nhiệt điện Na Dương 2 và Thủy điện Tràng Định 2. Đồng thời, công tác kiểm tra an toàn đập, hồ chứa thủy điện trước mùa mưa bão sẽ được thắt chặt, yêu cầu đơn vị quản lý Thủy điện Bắc Khê 1 đẩy nhanh tiến độ khắc phục dứt điểm sự cố đập để bảo đảm an toàn cho công trình và vùng hạ du.

Trong lĩnh vực thương mại và quản lý thị trường, việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng tại cửa khẩu tiếp tục được duy trì để theo dõi sát diễn biến thông quan, kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh nhằm bảo đảm dòng hàng hóa được lưu thông thông suốt. 

Công tác thông tin thị trường và hướng dẫn doanh nghiệp địa phương khai thác các ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do cũng được đẩy mạnh, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Kế hoạch phát triển thương mại điện tử tỉnh Lạng Sơn năm 2026 sẽ sớm được ban hành và triển khai, phối hợp thực hiện hiệu quả các đề án thuộc Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia. 

Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường được siết chặt thông qua các biện pháp đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hướng tới mục tiêu ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng cùng các tổ chức kinh doanh hợp pháp trên địa bàn.