Ngành hàng không toàn cầu đang trong giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ

Ngày 14/9, hãng hàng không quốc gia Latvia AirBaltic đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản tại tòa án ở New York, Mỹ. Đây là diễn biến mới nhất cho thấy áp lực đè nặng lên ngành hàng không toàn cầu trong bối cảnh xung đột địa chính trị và giá nhiên liệu liên tục tăng cao.

AirBaltic nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo điều khoản 11 tại Mỹ, khởi đầu cho quá trình tái cấu trúc nhằm tránh nguy cơ sụp đổ toàn diện. AirBaltic đang gánh chịu khoản nợ lên đến 583 triệu USD, cùng khoảng 106 triệu euro tiền thuế, phí và các nghĩa vụ liên quan.

Giám đốc điều hành AirBaltic ông Erno Hilden cho biết xung đột Trung Đông đã khiến những khó khăn mà hãng phải đối mặt càng trở nên nghiêm trọng.

"Xung đột Trung Đông thực sự là một cú sốc lớn đối với toàn ngành hàng không và tác động của nó thể hiện theo hai hướng. Trước hết, trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, hoạt động vận tải của chúng tôi bị gián đoạn nghiêm trọng. AirBaltic khi đó đang khai thác các chuyến bay thường lệ tới Dubai và Israel, nhưng toàn bộ các đường bay này đã phải tạm dừng trong vài tháng ngay sau khi xung đột bùng phát. Sau đó, ngành hàng không lại phải đối mặt với giá nhiên liệu tăng vọt và điều này thực sự đang gây khó khăn cho tất cả các hãng", ông Erno Hilden - Giám đốc điều hành, Hãng hàng không AirBaltic, Latvia nói.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu hàng không bình quân toàn cầu trong tuần qua đứng ở mức 171 USD/thùng, tăng gần gấp đôi so với thời điểm trước khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2.

Trước đó, hồi tháng 6, IATA đã hạ dự báo lợi nhuận ròng của ngành hàng không toàn cầu năm nay từ 41 tỷ USD xuống chỉ còn 23 tỷ USD; biên lợi nhuận ròng dự kiến giảm từ 3,9% xuống 2,0%. Với một ngành có biên lợi nhuận mỏng như ngành hàng không, sức ép từ giá nhiên liệu leo thang sẽ khiến các hãng hàng không có tiềm lực tài chính mỏng hoặc ôm nhiều nợ sẽ có nguy cơ mất thanh khoản.

Tuy nhiên, bức tranh ngành hàng không toàn cầu không phải hoàn toàn u ám, bởi cũng theo IATA, nhu cầu đi lại bằng đường không vẫn rất mạnh. Dự báo sẽ có 5,1 tỷ lượt hành khách hàng không trong năm nay và hệ số sử dụng ghế đạt kỷ lục khoảng 84%. Những hãng hàng không có tiềm lực tài chính mạnh có thể chịu được cú sốc giá nhiên liệu, thậm chí mở rộng đội bay để đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách.

Ông Antonoaldo Neves - Giám đốc điều hành, Hãng hàng không Etihad, UAE cho biết: "Chúng tôi đã trở lại đúng quỹ đạo. Chúng tôi là hãng hàng không duy nhất tại Trung Đông có năng lực vận chuyển tăng 15-17% so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyến bay đều kín chỗ. Trong tháng 8, hệ số sử dụng ghế của chúng tôi đạt 92% và mục tiêu trong thời gian còn lại của năm là duy trì trên 87%. Giá vé trung bình gần như tương đương năm ngoái. Trong khi đó, vận tải hàng hóa đang tăng trưởng mạnh. Vì vậy, xét về doanh thu, chúng tôi đang ở một vị thế thuận lợi".

Theo các nhà phân tích, ngành hàng không toàn cầu đang chứng kiến sự phân hóa mạnh mẽ. Trong khi các hãng hàng không có tiềm lực tài chính yếu hoặc chuyên khai thác thị trường ngách đứng trước nguy cơ thua lỗ, thậm chí ngừng hoạt động thì các hãng hàng không mạnh sẽ tận dụng được nhu cầu đi lại lớn để mở rộng thị phần. Điều này có thể sẽ thúc đẩy làn sóng sáp nhập trong ngành hàng không, nhất là tại châu Âu nơi đang chứng kiến các hoạt động thâu tóm diễn ra mạnh mẽ.