Nghệ An : Khánh thành di tích quốc gia mộ và đền thờ Lê Đức Tuy

Buổi lễ khánh thành diễn ra trang trọng với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Trung ương và địa phương. Về phía Trung ương có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Thái Thanh Quý - Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Hoàng Trung Dũng - Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương; Lê Quốc Minh - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Nguyễn Duy Lâm - Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Cùng về tham dự sự kiện có đồng chí: Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; PGS-TS Hoàng Xuân Lâm - Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp và Tiếp thị.

Về phía tỉnh Nghệ An, có đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, cùng đại diện các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương liên quan và đông đảo con cháu nội, ngoại của dòng tộc họ Lê từ khắp mọi miền đất nước.

Vinh Phúc bá Lê Đức Tuy: Một nhân cách, một sự nghiệp lẫy lừng

Để hiểu được ý nghĩa sâu xa của dự án tu bổ công trình trang nghiêm này, cần ngược dòng thời gian về hơn 500 năm trước. Vinh Phúc bá Lê Đức Tuy (1444–1516) không chỉ là một vị quan, ông là biểu tượng của tinh thần hiếu học và lòng tận tụy vì dân.

Sinh ra trong một gia đình khoa bảng tại Hải Dương, nhưng ông đã chọn vùng đất Đồng Nhân (nay thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An) làm nơi lập nghiệp. Năm 16 tuổi ông thi đỗ Hương cống, đến năm 23 tuổi (1467) đỗ vào Quốc Tử Giám. Dưới triều đại vua Lê Thánh Tông - thời kỳ hoàng kim của chế độ phong kiến Việt Nam, ông giữ chức Quản lĩnh phủ Anh Đô, trấn giữ một vùng biên ải quan trọng của xứ Nghệ.

Suốt cuộc đời làm quan, Lê Đức Tuy luôn giữ mình thanh liêm, đem tài đức chấn hưng vùng đất Đồng Nhân. Ông đã vận động nhân dân khai hoang các vùng bãi bồi, đầm lầy, biến chúng thành những cánh đồng phì nhiêu mà ngày nay tên gọi vẫn còn vang vọng trong ký ức dân gian như Cồn Bụt, Cồn Mùa Cua, Đồng Cây Đa. Ghi nhận công lao to lớn đó, vua Lê Thánh Tông đã phong tước Vinh Phúc bá và ban sắc phong "Dực bảo trung hưng, linh phù tôn thần". Khi ông qua đời vào năm 1516, nhân dân đã lập đền thờ để bốn mùa khói hương tưởng nhớ vị ân nhân của vùng đất này.

Dự án tôn tạo: Hồi sinh diện mạo di sản

Trải qua hơn nửa thiên niên kỷ, trước sự tàn phá của thời gian và chiến tranh, Di tích Mộ và Đền thờ Lê Đức Tuy đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Với tầm nhìn bảo tồn di sản gắn liền với phát triển du lịch, năm 2025, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt dự án tu bổ, tôn tạo với tổng mức đầu tư hơn 29,5 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh.

Dự án được triển khai trên diện tích rộng lớn 7.488 m2. Đây là một cuộc "đại tu bổ" toàn diện nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc bảo tồn tối đa các giá trị gốc. Các hạng mục chính bao gồm phục dựng nhà Tả vu, Hữu vu và nhà Hạ điện; Tu bổ Trung điện, Thượng điện, Nghi môn và Tắc môn; Xây mới và tôn tạo cổng chính, nhà Ban quản lý kết hợp trưng bày; tôn tạo Giếng Ngọc, khu lăng mộ và các hạng mục phụ trợ như sân lễ hội, bãi đỗ xe, hệ thống cây xanh…

Đặc biệt, đền thờ Lê Đức Tuy vốn nổi tiếng với nghệ thuật chạm khắc gỗ và trang trí vôi vữa tinh xảo từ đầu thế kỷ XVI. Việc tu bổ lần này đã khéo léo tái hiện lại những đường nét hoa văn đặc trưng, khẳng định trình độ điêu khắc tài hoa của các nghệ nhân xưa, giúp di tích xứng tầm với vị thế Di tích lịch sử cấp quốc gia (được xếp hạng từ tháng 12/2017).

Sức sống mới cho du lịch tâm linh quê hương Bác

Phát biểu tại buổi lễ, bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An nhấn mạnh rằng việc hoàn thành dự án vượt tiến độ không chỉ là một thành tựu về xây dựng, mà là một sự kiện văn hóa quan trọng. Công trình sau khi khánh thành sẽ trở thành một "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống hiếu học, lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.

Hơn thế nữa, di tích nằm trong không gian văn hóa Kim Liên, gần kề với khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên - quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự hiện diện của Mộ và Đền thờ Lê Đức Tuy sau khi được tôn tạo sẽ tạo nên một điểm nhấn mới, làm phong phú thêm hệ thống di sản văn hóa địa phương, góp phần hình thành tuyến du lịch tâm linh đặc trưng ven sông Lam.

Đại diện cho dòng họ, ông Lê Hồng Quang - Hội đồng Gia tộc họ Lê xúc động bày tỏ lòng biết ơn trước sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Ông khẳng định, con cháu dòng họ sẽ tiếp tục đoàn kết, đóng góp công sức để bảo tồn và phát huy giá trị của di tích, để nơi đây mãi là chốn đi về linh thiêng, là niềm tự hào của dòng tộc và quê hương.

Trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, việc đầu tư hàng chục tỷ đồng để phục dựng một ngôi đền cổ hơn 500 năm không chỉ là việc trùng tu những viên gạch, thớ gỗ. Đó là hành trình tìm về cội nguồn, là cách chúng ta đối thoại với tiền nhân để tiếp thêm sức mạnh cho tương lai.

Mộ và Đền thờ Lê Đức Tuy giờ đây đứng vững chãi giữa vùng đất Kim Liên, như một biểu tượng của sự trường tồn, nơi khí thiêng sông núi và lòng biết ơn của hậu thế cùng hội tụ. Công trình này sẽ mãi là gạch nối vững chắc giữa quá khứ hào hùng và khát vọng phát triển của quê hương xứ Nghệ trong kỷ nguyên mới.