Nghệ An: Trang trọng Lễ khởi công xây dựng chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự)

Quang lâm tham dự chứng minh có Hòa thượng Thích Thọ Lạc - Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Nghệ An; Cùng chư tôn đức Tổ đình Chúc Thánh, Tổ đình Ân Lạc - Lâm Đồng, Tổ đình Kim Liên và đông đảo chư Tăng Ni trong và ngoài tỉnh đồng tham dự.

Về phía lãnh đạo Trung ương và địa phương, cùng đại biểu tham dự buổi lễ có: Đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Đồng chí Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Đồng chí Nguyễn Khắc Thận -Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An; Đồng chí Phùng Thành Vinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An; Nhà báo Trần Minh Ngọc - Giám đốc Báo và Phát thanh, truyền hình Nghệ An; Nhà báo Nguyễn Văn Hiền - Nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nghệ An; PGS-TS Hoàng Xuân Lâm - Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp và Tiếp thị; cùng đại diện các bộ, ban, ngành và các cơ quan báo chí.

Chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự) không chỉ là một di sản văn hóa tâm linh gắn bó với bao thế hệ người dân Nghệ An, mà còn là ngôi chùa duy nhất trên cả nước thờ tự 534 anh hùng liệt sĩ nhà báo đã ngã xuống trong công cuộc đấu tranh, bảo vệ Tổ quốc.

Theo lịch sử ghi lại, Chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự) tọa lạc tại làng Lộc Đa trước đây, nay là xóm Hòa Tiến, phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An. Chùa được dựng lên vào cuối thế kỷ XVII, sau đó được trùng tu vào năm 1889 dưới triều Vua Thành Thái nhà Nguyễn; từng có khuôn viên rộng hàng nghìn mét vuông, kiến trúc ba gian bằng gỗ lim, mái ngói âm dương cổ kính.

Khi ấy, giữa rừng cây cổ thụ xanh um, có cây đa lớn tán phủ rộng trên ngôi Tam Bảo được tôn dựng uy nghi nên người dân thường gọi là chùa Cây Da hay chùa Da. Trong tâm thức dân gian, người dân từng truyền tụng câu: "Thánh đền Trìa, Bụt chùa Da" - như một cách khẳng định vị thế linh thiêng của ngôi chùa.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, chùa Da còn gắn liền với những trang sử hào hùng của quê hương. Chùa Da là "địa chỉ đỏ" gắn liền với phong trào cách mạng Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 -1931). Trong những năm tháng cao trào đấu tranh, nơi đây từng là địa điểm hội họp bí mật của Chi bộ Lộc Đa. Tại mái chùa này, những cuộc bàn bạc, vận động quần chúng đã diễn ra, góp phần vào các cuộc biểu tình chống thực dân Pháp đòi quyền sống, quyền tự do.

Một kỷ vật thiêng liêng gắn với chùa Da là chiếc trống đại. Trong cuộc biểu tình ngày 1/5/1930 tại Bến Thủy, các đảng viên Chi bộ Lộc Đa đã khiêng chiếc trống của chùa đi đánh giữa đoàn người biểu tình. Tiếng trống rền vang giữa quảng trường, hòa cùng khí thế đấu tranh sục sôi của quần chúng, trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất.

Ngày nay, chiếc trống ấy được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ An- Xô viết Nghệ Tĩnh như một minh chứng sống động cho sự gắn kết giữa không gian tôn giáo và phong trào cách mạng trên mảnh đất Nghệ An.

Trải qua bao biến thiên của lịch sử, chiến tranh và thời gian, ngôi chùa dần bị hư hại, chỉ còn lại dấu tích giữa tán cây rậm bao phủ nền cũ của ngôi Tam Bảo. Do vậy, thể theo nguyện vọng tha thiết của nhân dân và phật tử, ngày 19/10/2017, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định khôi phục và tôn tạo chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự).

Dưới sự dẫn dắt của Đại đức Thích Đồng Tuệ và sự đồng thuận của chính quyền, phật tử, ngôi chùa dần được hồi sinh, từng bước ổn định sinh hoạt tôn giáo. Hiện nay, Chùa Da tiếp tục được quy hoạch tổng thể, chuẩn bị khởi công xây dựng quy mô hơn, bài bản hơn, tương xứng với ý nghĩa lịch sử và vai trò đặc biệt của mình.

Việc quy hoạch và tiến hành xây dựng lần này không chỉ nhằm mở rộng không gian tâm linh mà còn tạo nên một công trình văn hóa - lịch sử mang tính biểu tượng, gắn kết quá khứ với hiện tại.

Theo thiết kế, quần thể mới sẽ bao gồm các hạng mục: chính điện, nhà thờ Tổ, tháp, khuôn viên cảnh quan, và đặc biệt là khu tưởng niệm các Liệt sĩ Nhà báo Cách mạng Việt Nam. Khu tưởng niệm Liệt sĩ Nhà báo được thiết kế theo hướng trang nghiêm, tĩnh lặng, tạo chiều sâu tưởng niệm. Kiến trúc hài hòa với tổng thể chùa, nhưng vẫn có dấu ấn riêng biệt, thể hiện sự trân trọng đối với lực lượng làm báo cách mạng.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: Chùa Da là công trình mang ý nghĩa sâu sắc, kết tinh giữa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc và truyền thống cao đẹp của nghề báo.

"Đối với những người làm báo chúng tôi, nơi đây không chỉ là một công trình tâm linh, mà sẽ trở thành một điểm tựa tinh thần - nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp, nơi để tưởng niệm những đồng nghiệp đã ngã xuống vì sự thật, vì Tổ quốc và vì nhân dân; đồng thời cũng là không gian để mỗi người tự soi chiếu, nhắc nhở mình về trách nhiệm, về đạo đức và về lẽ làm nghề" – đồng chí Lê Quốc Minh chia sẻ.

Đồng chí Lê Quốc Minh trân trọng ghi nhận những cống hiến của nhà báo Nguyễn Văn Hiền - Nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nghệ An (nay là Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An), người đã dành hơn 15 năm lặng lẽ sưu tầm, kết nối, gìn giữ thông tin về các nhà báo đã hy sinh. Đồng thời, phát nguyện cùng nhà chùa lập nơi thờ tự anh linh.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cũng tin tưởng rằng khi công trình hoàn thành, nơi đây sẽ trở thành điểm tựa tinh thần cho không chỉ người làm báo, mà còn cho đông đảo nhân dân - những người luôn trân trọng sự thật, trân trọng những hy sinh thầm lặng.

Lễ động thổ diễn ra trong không khí trang nghiêm, thành kính, thể hiện sự đồng thuận, chung tay của Giáo hội, chính quyền và nhân dân trong việc xây dựng một không gian văn hóa tâm linh ý nghĩa, hướng thiện, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của cộng đồng.

Nguyện cầu hồng ân Tam Bảo gia hộ cho công trình được thuận duyên, viên mãn, trở thành chốn già lam thanh tịnh, nơi nương tựa tâm linh cho muôn người.

Một số hình ảnh tại  Lễ động thổ công trình xây dựng không gian tâm linh chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự)