Nghêu Việt tăng tốc tại các thị trường chủ lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu nghêu bắt đầu phục hồi từ tháng 5, giúp kim ngạch 7 tháng năm 2026 đạt gần 83 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025.

Đà tăng cho thấy nhu cầu đối với nghêu và các sản phẩm nhuyễn thể của Việt Nam đang có dấu hiệu cải thiện tại nhiều thị trường chủ lực. 

Châu Âu hiện vẫn là thị trường giữ vai trò dẫn dắt trong tiêu thụ nghêu Việt Nam. Trong đó, Tây Ban Nha hiện là thị trường tiêu thụ nghêu Việt Nam lớn nhất. Trong 7 tháng, xuất khẩu nghêu sang thị trường này đạt gần 21 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025.

Italy đứng thứ hai với kim ngạch khoảng 19 triệu USD, tăng 19%; tiếp đến là Bồ Đào Nha với 11 triệu USD, tăng 14%.

Tổng kim ngạch xuất khẩu nghêu sang 3 thị trường Nam Âu này chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam trong 7 tháng.

Đây là những thị trường có truyền thống tiêu thụ các sản phẩm nhuyễn thể, đồng thời nhu cầu đối với thực phẩm thủy sản tiện lợi đang tạo thêm dư địa cho các sản phẩm nghêu đã qua chế biến.

Không chỉ duy trì đà tăng tại châu Âu, mặt hàng này còn ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý tại Mỹ. Trong 7 tháng, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt gần 13 triệu USD, tăng tới 62% so với cùng kỳ năm trước, đưa Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu nghêu lớn thứ ba của Việt Nam.

Trái ngược với diễn biến tại EU và Mỹ, xuất khẩu nghêu sang Trung Quốc lại giảm 45%, xuống còn khoảng 8 triệu USD.

Sự phân hóa giữa các thị trường cho thấy cơ cấu xuất khẩu nghêu của Việt Nam đang có sự dịch chuyển. Trong đó, EU và Mỹ ngày càng đóng vai trò quan trọng, trong khi một số thị trường truyền thống có xu hướng giảm nhu cầu.

Một trong những lợi thế của nghêu Việt Nam là nguồn nguyên liệu tại nhiều vùng nuôi đã đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững. Bến Tre hiện có vùng nuôi nghêu được chứng nhận MSC, trong khi một số vùng nuôi tại Tiền Giang, Trà Vinh, Nam Định và Ninh Bình đạt chứng nhận ASC.

Việc sở hữu các chứng nhận quốc tế được xem là lợi thế đáng kể khi doanh nghiệp đưa sản phẩm vào những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, nguồn gốc và phát triển bền vững như EU, Mỹ, Nhật Bản và Australia.

Không chỉ có thị trường xuất khẩu thuận lợi, Việt Nam còn sở hữu điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển ngành nhuyễn thể. Với đường bờ biển dài khoảng 3.260 km cùng hệ thống cửa sông, đầm phá và vùng nước ven biển rộng, nhiều địa phương có lợi thế mở rộng diện tích nuôi nghêu và phát triển chuỗi chế biến.

Nghêu trắng và nghêu dầu hiện được nuôi phổ biến tại nhiều tỉnh ven biển Bắc Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Những năm qua, nuôi, khai thác và chế biến nghêu đã trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân ven biển, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long - một trong những vùng sản xuất nghêu lớn của cả nước.

Tại phía Bắc, tiềm năng phát triển ngành nghêu vẫn còn đáng kể. Các địa phương như Quảng Ninh, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh có điều kiện để mở rộng vùng nuôi, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ.

Nam Định hiện có hơn 2.000 ha nuôi nghêu, trong đó vùng Giao Thủy khoảng 1.665 ha và Nghĩa Hưng khoảng 500 ha. Sản lượng nghêu thương phẩm hằng năm đạt khoảng 35.000-40.000 tấn, bên cạnh hàng chục tỷ con giống được cung cấp cho thị trường.

Tại khu vực Kim Sơn, Ninh Bình, diện tích nuôi nghêu đạt hơn 1.000 ha, với sản lượng khoảng 17.000 tấn mỗi năm. Địa phương này cũng phát triển mạnh hoạt động sản xuất giống nhuyễn thể với khoảng 300 cơ sở trên diện tích hơn 300 ha, sản lượng khoảng 42,5 tỷ con giống mỗi năm. Trong đó, sản lượng giống nghêu chiếm khoảng 30 tỷ con.

Với kim ngạch xuất khẩu tăng 17% trong 7 tháng, ngành hàng nghêu đang có thêm cơ hội mở rộng thị trường, đặc biệt tại EU và Mỹ. Tuy nhiên, để biến nhu cầu quốc tế thành động lực tăng trưởng bền vững, ngành hàng này cần đẩy mạnh liên kết giữa vùng nuôi và doanh nghiệp, kiểm soát chất lượng nguyên liệu, đồng thời giảm dần tỷ trọng sản phẩm thô, sơ chế.

Việc đầu tư vào chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu được xem là hướng đi quan trọng để nâng giá trị nghêu Việt Nam, qua đó tận dụng tốt hơn dư địa tại các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao.