Nghịch lý trên thị trường máy tính cá nhân: Sản lượng giảm, doanh thu tăng

Theo IDC, thị trường máy tính cá nhân (PC) toàn cầu lần đầu tiên sụt giảm sau hai năm trong quý 2/2026. Cụ thể, các hãng chỉ xuất xưởng 68,2 triệu máy, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là lần đầu tiên thị trường giảm sau 9 quý tăng trưởng liên tiếp.

Nguyên nhân chính là tình trạng thiếu linh kiện bộ nhớ kéo dài trên toàn cầu. Không chỉ RAM, nguồn cung chip lưu trữ cũng bị hạn chế, khiến nhiều nhà sản xuất gặp khó khăn trong việc duy trì sản lượng. Trước đây, các hãng có thể dùng hàng tồn kho để bù đắp thiếu hụt, nhưng lượng dự trữ hiện đã gần cạn.

Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị và những gián đoạn trong chuỗi cung ứng tiếp tục gây áp lực lên ngành PC, khiến các nhà sản xuất khó duy trì sản lượng ổn định.

Điều đáng chú ý là số lượng PC xuất xưởng giảm nhưng doanh thu của các nhà sản xuất lại không suy giảm. Lý do được IDC chỉ ra là do giá bán trung bình của mỗi thiết bị đang tăng lên đáng kể nên dù bán được ít máy hơn, doanh thu và lợi nhuận của các hãng vẫn được duy trì hoặc tăng mạnh.

Trong số các thương hiệu lớn, Apple là trường hợp nổi bật nhất. Trong quý 2/2026, hãng xuất xưởng 6,7 triệu máy Mac, tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần của Apple cũng tăng từ 8,5% lên 9,9%, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh đối với dòng MacBook Neo mới.

Lenovo tiếp tục dẫn đầu thị trường toàn cầu với thị phần 24,4%, dù lượng máy xuất xưởng giảm nhẹ. Trong khi đó, HP và Dell chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn, với lượng xuất xưởng lần lượt giảm 9% và 5%.

Apple có lợi thế nhờ quy mô lớn và mối quan hệ chặt chẽ với các nhà cung cấp, giúp hãng ứng phó với tình trạng thiếu linh kiện tốt hơn nhiều đối thủ. Tuy nhiên, Apple cũng không tránh khỏi tác động của chi phí tăng cao. Một số mẫu MacBook giá thấp đã được tăng giá do chi phí linh kiện ngày càng đắt đỏ.

Theo IDC, tình trạng thiếu linh kiện được dự báo sẽ còn kéo dài. Một số chuyên gia cho rằng nguồn cung bộ nhớ có thể chưa cải thiện đáng kể cho đến đầu năm 2028. Trong khi đó, lượng hàng tồn kho đang ở mức rất thấp. Điều này có thể khiến lượng PC xuất xưởng tiếp tục giảm trong nửa cuối năm 2026.

Các nhà sản xuất cũng đang chuẩn bị cho những đợt tăng giá tiếp theo trong năm 2027. Về phía các nhà bán lẻ, việc phải giữ lượng hàng tồn kho có giá vốn cao trong thời gian dài cũng là một vấn đề đáng lo ngại, bởi điều này có thể làm chậm tốc độ bán hàng.

Thị trường PC đang bước vào giai đoạn khó khăn: số lượng máy bán ra giảm, nguồn cung linh kiện thiếu hụt và giá bán tăng. Tuy nhiên, các hãng vẫn có thể duy trì doanh thu nhờ tăng giá sản phẩm. Apple hiện là một trong những thương hiệu hưởng lợi rõ rệt nhất nhờ nhu cầu tốt và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng.