Người dân duy trì hơn 1,22 triệu tỷ đồng trong tài khoản thanh toán

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối quý II/2026, tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng đạt khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, giảm gần 130.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước. So với cuối quý I/2026, số dư này đã tăng nhẹ.

Diễn biến trong hơn một năm qua cho thấy lượng tiền người dân duy trì trong tài khoản thanh toán có xu hướng giảm. Cuối quý I/2025, số dư đạt khoảng 1,316 triệu tỷ đồng, tăng lên khoảng 1,346 triệu tỷ đồng vào cuối quý II, trước khi giảm còn khoảng 1,304 triệu tỷ đồng trong quý III và duy trì quanh mức này vào cuối năm. Sang quý I/2026, tiền gửi thanh toán giảm xuống khoảng 1,199 triệu tỷ đồng rồi phục hồi lên hơn 1,22 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 6.

Theo cách phân loại của Ngân hàng Nhà nước, tiền gửi thanh toán là các khoản tiền gửi không kỳ hạn còn hoạt động của cá nhân tại ngân hàng, chủ yếu phục vụ thanh toán bằng thẻ và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác. Do có tính thanh khoản cao, nguồn tiền này thường được người dân duy trì để đáp ứng nhu cầu chi tiêu, giao dịch thường xuyên.

Với ngân hàng, tiền gửi thanh toán cũng là một cấu phần quan trọng của nguồn vốn huy động. Tuy nhiên, do lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thấp hơn đáng kể so với tiền gửi có kỳ hạn, dòng tiền trong tài khoản thanh toán chủ yếu phục vụ nhu cầu giao dịch thay vì mục tiêu sinh lời.

Đáng chú ý, lượng tiền duy trì trong tài khoản thanh toán giảm trong khi số lượng tài khoản của người dân tiếp tục tăng. Đến cuối tháng 6/2026, toàn hệ thống có khoảng 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, tăng khoảng 7,3 triệu tài khoản so với đầu năm và gần 33 triệu tài khoản so với cùng kỳ năm 2025.

Với tổng số dư tiền gửi thanh toán khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, bình quân mỗi tài khoản có khoảng 4,75 triệu đồng. Khoảng cách giữa tốc độ tăng số tài khoản và số dư tiền gửi cho thấy việc mở rộng tài khoản thanh toán đang diễn ra nhanh hơn mức tăng lượng tiền được duy trì trong các tài khoản này.

Ở góc độ ngân hàng, diễn biến tiền gửi thanh toán cũng được phản ánh qua tỷ lệ CASA. Dữ liệu tổng hợp từ Wigroup cho thấy tỷ lệ CASA bình quân tại 27 ngân hàng trong nửa đầu năm 2026 giảm từ 15,4% cuối năm 2025 xuống 14,7%, tương đương 0,7 điểm %.

Trong nhóm có tỷ lệ CASA cao, Techcombank dẫn đầu với 35%, tiếp đến là MB ở mức 34,4% và Vietcombank 32,8%. Trong khi đó, một số ngân hàng ghi nhận tỷ lệ này cải thiện so với cuối năm 2025, như PGBank tăng từ 13% lên 20,9% và SeABank từ 10,7% lên 13,1%.

Việc tiền gửi thanh toán giảm trong khi số tài khoản tăng có thể liên quan đến sự dịch chuyển một phần dòng tiền sang các kênh tiền gửi có kỳ hạn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động có những biến động. Với mức sinh lời của tiền gửi không kỳ hạn thấp, người dân có xu hướng cân nhắc giữa yêu cầu thanh khoản và khả năng sinh lời khi phân bổ khoản tiền nhàn rỗi.