Người tiêu dùng ngày càng cân nhắc hơn trước khi chi tiêu

Thông tin này được bà Nguyễn Cao Ngọc Dung - phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của Công ty NielsenIQ (NIQ) - đưa ra tại hội thảo "Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?", diễn ra chiều 22/5.

Theo bà Dung, ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tại Việt Nam năm 2025 tăng trưởng khoảng 1,7%, tuy nhiên sản lượng thực tế giảm 1,1%. Điều này cho thấy tăng trưởng chủ yếu đến từ việc tăng giá bán chứ không xuất phát từ việc sức mua tăng lên.

Khảo sát của NielsenIQ cũng cho thấy người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ hơn trước khi chi tiêu. Nếu năm 2025 chỉ khoảng 43% người được hỏi cho biết họ thắt chặt chi tiêu thì đến năm 2026, con số này đã tăng lên 57%.

Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, hạn chế mua sắm xa xỉ và tăng cường nấu ăn tại nhà để tiết kiệm chi phí. Nhiều người cũng chuyển sang săn khuyến mãi trên các nền tảng trực tuyến hoặc tạm dừng mua các sản phẩm không thật sự cần thiết.

Tuy nhiên, người Việt vẫn sẵn sàng trải nghiệm sản phẩm mới. Theo NielsenIQ, có đến 92% người tiêu dùng cho biết họ sẵn sàng thử thương hiệu hoặc sản phẩm mới nếu phù hợp nhu cầu và mang lại trải nghiệm thú vị. Trong năm qua, thị trường FMCG ghi nhận khoảng 18.000 sản phẩm mới được tung ra thị trường.

Ngoài yếu tố giá cả, người tiêu dùng hiện ngày càng quan tâm đến chất lượng và sức khỏe. Theo NIQ, có tới 86% người Việt cho biết họ ưu tiên chất lượng hơn số lượng sản phẩm. Điều này cho thấy xu hướng tiêu dùng đang chuyển từ "mua nhiều" sang "mua đáng tiền", trong đó người mua cân nhắc kỹ hơn về giá trị sử dụng, chất lượng và độ tin cậy của thương hiệu trước khi quyết định chi tiêu.

Tại hội thảo "Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng" diễn ra cùng ngày, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho rằng niềm tin đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với sức mua.

Theo ông Thắng, người tiêu dùng hiện quan tâm nhiều hơn đến chất lượng hàng hóa, nguồn gốc xuất xứ minh bạch và sự an tâm khi mua sắm. Dù tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 4 tháng đầu năm đạt hơn 2,5 triệu tỉ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ, người dân đang chi tiêu theo hướng chọn lọc hơn thay vì mua sắm đại trà như trước.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo áp lực thích ứng lên doanh nghiệp bán lẻ và FMCG. Theo NIQ, cạnh tranh hiện không còn chỉ nằm ở giá bán mà chuyển sang khả năng tạo ra giá trị thực, nâng trải nghiệm mua sắm và duy trì kết nối với khách hàng.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là xu hướng mua hàng trong các đợt khuyến mãi ngày càng phổ biến hơn, buộc doanh nghiệp liên tục tung chương trình kích cầu để giữ sức mua trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Theo các chuyên gia, điều đáng chú ý của thị trường tiêu dùng hiện nay không nằm ở việc người dân ngừng mua sắm, mà là quá trình ra quyết định mua hàng đang trở nên thận trọng hơn đáng kể. Trong bối cảnh người tiêu dùng có nhiều lựa chọn và kiểm soát chi tiêu chặt chẽ hơn, áp lực với doanh nghiệp không còn chỉ là cạnh tranh về giá mà còn phải chứng minh được giá trị sử dụng, chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm để thuyết phục khách hàng xuống tiền.