Nguồn vốn trở thành yếu tố quyết định tăng trưởng của ngân hàng

Theo báo cáo phân tích của SSI, năm 2026 ghi nhận sự lệch pha giữa kết quả kinh doanh và diễn biến cổ phiếu ngân hàng. Lợi nhuận trước thuế (LNTT) của các ngân hàng trong phạm vi theo dõi tăng 24% trong 6 tháng đầu năm nhưng vốn hóa toàn ngành giảm 4% so với đầu năm. Áp lực nguồn vốn và chi phí huy động là những yếu tố quan trọng lý giải diễn biến này.

Tăng trưởng tín dụng vượt tăng trưởng huy động trong những năm trước khiến chênh lệch giữa cho vay và tiền gửi gia tăng. Dù khoảng cách này đã thu hẹp nhẹ trong quý III/2026 nhưng mức chênh lệch vẫn gần 2,5 triệu tỷ đồng, cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn chưa được giải quyết triệt để.

Để đáp ứng nhu cầu tín dụng, các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động tiền gửi, phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và mở rộng vay vốn nước ngoài. Áp lực thanh khoản từng thể hiện rõ trên thị trường liên ngân hàng đầu năm 2026, trước khi dịu bớt nhờ các công cụ điều tiết của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), dòng tiền gửi Kho bạc Nhà nước và việc điều chỉnh quy định về sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.

Tuy nhiên, sức ép nhanh chóng lan sang thị trường tiền gửi khi các ngân hàng vẫn phải duy trì mức lãi suất cao để huy động vốn.

Tín hiệu tích cực xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 - 9/2026 khi tăng trưởng tiền gửi đạt 10,6% so với đầu năm, được hỗ trợ bởi dòng tiền giải ngân đầu tư công quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Bước sang năm 2027, SSI dự báo tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 16-17%, trong khi các ngân hàng thuộc phạm vi theo dõi đạt 17,9%. Nhu cầu vốn dự kiến tiếp tục tập trung vào xây dựng, hạ tầng và các lĩnh vực liên quan đến đầu tư công.

Theo SSI, tiền gửi, đầu tư công, vốn vay nước ngoài và thị trường vốn, sẽ là những nguồn vốn chủ lực định hình triển vọng dòng vốn trong năm 2027. Trong đó, tiền gửi vẫn là trụ cột; đầu tư công hỗ trợ thanh khoản thông qua dòng tiền giải ngân quay lại hệ thống nhưng tác động phụ thuộc tiến độ thực hiện. Về vốn vay nước ngoài, các ngân hàng đã mở rộng nguồn vốn với tổng giá trị 6,166 tỷ USD, góp phần đa dạng hóa kênh huy động, song cũng đặt ra yêu cầu quản trị chi phí vốn và rủi ro tỷ giá. Trong khi đó, phát triển thị trường vốn là giải pháp cơ cấu để bổ sung nguồn tài trợ dài hạn nhưng cần nhiều năm mới phát huy hiệu quả.