Nhà ở xã hội dự kiến chỉ được bán lại cho người đủ điều kiện sau 5 năm

Chính phủ đang đề xuất điều chỉnh quy định về chuyển nhượng nhà ở xã hội tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), theo hướng siết điều kiện bán lại sau thời hạn 5 năm kể từ ngày người mua thanh toán đủ tiền.

Cụ thể, thay vì được tự do chuyển nhượng theo cơ chế thị trường như quy định hiện hành, chủ sở hữu chỉ được bán lại nhà cho người thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định.

Quy định này có sự thay đổi so với Luật Nhà ở hiện hành. Luật hiện hành cho phép sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền mua nhà, chủ sở hữu được phép chuyển nhượng theo cơ chế thị trường, không giới hạn đối tượng mua lại.

Việc điều chỉnh được đặt ra nhằm bảo đảm nhà ở xã hội tiếp tục phục vụ đúng nhóm đối tượng cần hỗ trợ, tránh tình trạng mua nhà nhờ chính sách ưu đãi rồi bán lại để hưởng chênh lệch.

Không chỉ thay đổi điều kiện bán lại nhà ở xã hội, dự thảo còn đề xuất điều chỉnh quy định đối với loại hình thuê mua. Theo đó, thay vì được chuyển nhượng tự do sau 5 năm như hiện nay, người thuê mua nếu không còn nhu cầu sử dụng có thể phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà.

Bên cạnh đó, các giao dịch bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội dự kiến phải được cập nhật vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Quy định này hướng đến tăng khả năng theo dõi giao dịch, hỗ trợ quản lý đối tượng thụ hưởng và hạn chế việc lợi dụng chính sách.

Trong thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, dự thảo tiếp tục duy trì quy định của Luật Nhà ở 2023. Theo đó, người mua chỉ được bán lại nhà ở xã hội cho chủ đầu tư dự án hoặc người thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Giá bán tối đa bằng giá ghi trong hợp đồng mua bán ban đầu với chủ đầu tư.

Tại phiên thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) ngày 22/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc siết đối tượng được mua lại nhà ở xã hội sau 5 năm nhằm ngăn ngừa trục lợi, tránh biến chính sách an sinh thành cơ hội kiếm lời. Theo định hướng này, nhà ở xã hội cần được duy trì trong hệ thống chính sách an sinh và phục vụ đúng người có nhu cầu, đủ điều kiện.

Song song với việc siết điều kiện chuyển nhượng, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng đề xuất điều chỉnh một số cơ chế ưu đãi nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Cụ thể, dự thảo không quy định cứng tỷ lệ tối đa 20% diện tích đất trong dự án mà chủ đầu tư được dành để xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại và nhà ở thương mại. Tỷ lệ cụ thể sẽ do Chính phủ quy định.

Quy định về mức lợi nhuận định mức tối đa 10% đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở năm 2023 cũng không còn được ấn định cứng trong dự thảo. Thay vào đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết.

Những điều chỉnh này cho thấy dự thảo hướng đến hai mục tiêu song song: kiểm soát chặt hơn việc chuyển nhượng để bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, đồng thời tạo cơ chế linh hoạt hơn nhằm thu hút nguồn lực đầu tư vào phân khúc nhà ở xã hội.

Theo dự thảo, có 8 nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. So với quy định hiện hành, học sinh, sinh viên không còn nằm trong danh sách được hỗ trợ về loại hình nhà ở này.

Các nội dung trên hiện là đề xuất trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), chưa phải quy định đã có hiệu lực. Việc áp dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung được cơ quan có thẩm quyền thông qua và các văn bản hướng dẫn liên quan.