Nhập khẩu sắt thép tăng về lượng và trị giá

Theo số liệu của Cục Hải quan, riêng tháng 9/2026, Việt Nam nhập khẩu 1,21 triệu tấn sắt thép, trị giá 932,62 triệu USD, giảm 10,96% về lượng và 8,46% về trị giá so với tháng trước. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm 2025, nhập khẩu vẫn tăng 6,28% về lượng và 17,43% về trị giá.

Tính chung 9 tháng, lượng sắt thép nhập khẩu đạt 11,58 triệu tấn, với tổng kim ngạch 8,64 tỷ USD. Mức tăng của trị giá cao hơn đáng kể so với lượng nhập khẩu, phản ánh xu hướng giá thép nhập khẩu đi lên. Cụ thể, giá bình quân đạt 746 USD/tấn, tăng 4,85% so với cùng kỳ năm 2025.

Xét theo thị trường, Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung sắt thép lớn nhất của Việt Nam, với 5,9 triệu tấn trong 9 tháng năm 2026, trị giá 4,07 tỷ USD. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, lượng nhập khẩu giảm 8,58%, còn trị giá giảm nhẹ 0,37%. Giá nhập khẩu bình quân từ thị trường này đạt 690 USD/tấn, tăng 8,98%.

Nhật Bản đứng thứ hai, với 1,37 triệu tấn, trị giá 971,12 triệu USD, tương ứng 11,8% tổng lượng và 11,25% tổng kim ngạch nhập khẩu. So với cùng kỳ năm 2025, lượng nhập khẩu giảm 19,12%, trị giá giảm 11,8%. Giá bình quân đạt 711 USD/tấn, tăng 9,05%.

Trái với xu hướng giảm từ hai nguồn cung lớn trên, nhập khẩu sắt thép từ ASEAN ghi nhận mức tăng đáng chú ý. Trong 9 tháng, Việt Nam nhập khẩu 1,37 triệu tấn từ khu vực này, trị giá 1,56 tỷ USD, tăng 22,89% về lượng và 25,56% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. ASEAN hiện chiếm 11,79% tổng lượng và 18,1% tổng kim ngạch nhập khẩu sắt thép của Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý là giá nhập khẩu bình quân từ ASEAN đạt 1.145 USD/tấn, cao hơn đáng kể mức bình quân chung 746 USD/tấn. Chênh lệch này cho thấy cơ cấu hàng nhập khẩu từ khu vực có sự hiện diện của các chủng loại thép có giá trị và đơn giá cao hơn, có thể gắn với yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc những phân khúc mà sản xuất trong nước chưa đáp ứng đầy đủ.

Ở thị trường châu Âu, nhập khẩu sắt thép từ EU trong 9 tháng năm 2026 đạt gần 49.950 tấn, trị giá 74,3 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng nhập khẩu tăng mạnh 167,24%, trong khi trị giá tăng 28,04%.

Đáng chú ý, giá sắt thép nhập khẩu bình quân của Việt Nam từ EU 9 tháng năm 2026 đạt 1.488 USD/tấn, cao hơn 2 lần mức bình quân chung của thị trường (746 USD/tấn). Mức giá này phản ánh đặc điểm cơ cấu hàng nhập khẩu, chủ yếu tập trung vào các sản phẩm thép chất lượng cao, thép chuyên dụng hoặc những chủng loại đòi hỏi công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.

Dù tăng mạnh về lượng, thép nhập khẩu từ EU hiện vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn cung nhập khẩu của Việt Nam. Vì vậy, nguồn hàng này chủ yếu bổ sung cho những phân khúc sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thay vì tạo áp lực đáng kể lên nguồn cung thép trên thị trường trong nước.

Trong khi đó, nhập khẩu từ một số thị trường như Australia, Nam Phi, Hoa Kỳ và Canada cũng ghi nhận biến động về lượng và trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, quy mô nhập khẩu từ các thị trường này còn tương đối nhỏ, chủ yếu phục vụ nhu cầu đối với một số chủng loại thép chuyên biệt, chưa hình thành vai trò ổn định trong cơ cấu nguồn cung của Việt Nam.

Nhìn chung, cơ cấu nhập khẩu sắt thép 9 tháng năm 2026 cho thấy Trung Quốc vẫn giữ vị trí nguồn cung chủ lực, nhưng xu hướng tăng nhập khẩu từ ASEAN và sự gia tăng hàng hóa từ EU cũng phản ánh nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung, đặc biệt ở những phân khúc thép có yêu cầu kỹ thuật và giá trị cao.