Nhiều ngân hàng tư nhân gia nhập nhóm có tổng tài sản trên một triệu tỷ đồng

Theo thống kê từ báo cáo tài chính hợp nhất quý IV và cả năm 2025 của 27 ngân hàng niêm yết, tổng tài sản toàn hệ thống đã chạm mốc hơn 21,14 triệu tỷ đồng, tăng tới 23% so với cuối năm 2024.

Điểm đáng chú ý nhất trong hoạt động của hệ thống ngân hàng là sự xuất hiện nhiều "tân binh" có quy mô tài sản vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. 

Ngoài MB gia nhập "câu lạc bộ 1 triệu tỷ đồng" từ năm 2024, năm 2025 ghi nhận thêm sự góp mặt chính thức của VPBank, Techcombank và ACB. Như vậy, hệ thống hiện có tới 7 ngân hàng thương mại sở hữu tổng tài sản trên 1 triệu tỷ đồng.

Trong "câu lạc bộ 1 triệu tỷ đồng", BIDV vẫn đứng đầu với 3,33 triệu tỷ đồng (tăng 21%), theo sau là VietinBank (2,77 triệu tỷ đồng) và Vietcombank (2,44 triệu tỷ đồng). 

Khối tư nhân lại thể hiện sự bứt phá đáng ngạc nhiên, MB nổi lên như một hiện tượng với mức tăng trưởng tổng tài sản lên tới 43%, đạt 1,62 triệu tỷ đồng, vươn lên vị trí thứ tư toàn hệ thống. 

VPBank cũng gây ấn tượng với mức tăng 36%, đưa quy mô lên 1,26 triệu tỷ đồng. Ngay cả những ngân hàng quy mô vừa như Nam A Bank cũng ghi nhận mức tăng kỷ lục 71%. Tốc độ mở rộng này giúp khối tư nhân thu hẹp đáng kể khoảng cách với khối quốc doanh.

Bên cạnh cuộc đua tăng tổng tài sản, khối ngân hàng tư nhân tiếp tục thể hiện sự linh hoạt và tối ưu hóa vượt trội ở lợi nhuận. Techcombank, dù đã lùi so với đỉnh cao trước đây, vẫn giữ vị trí quán quân toàn hệ thống với ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản) đạt 2,39%. Đáng chú ý là sự vươn lên mạnh mẽ của VPBank ở vị trí thứ hai với ROA 2,23%, theo sát là HDBank (2,09%) và MB (2,0%).

Đây đều là những con số ấn tượng khi đặt trong bối cảnh quy mô tài sản của các ngân hàng này đã rất lớn. Việc duy trì ROA trên 2% cho thấy khả năng chuyển hóa tài sản thành lợi nhuận thực chất, thay vì chỉ tăng trưởng "nóng" về con số.

Minh chứng rõ nét nhất nằm ở kết quả lợi nhuận trước thuế. Năm 2025, MB báo lãi 34.268 tỷ đồng (tăng 19%), VPBank đạt 30.624 tỷ đồng (tăng 53%) và HDBank đạt 21.322 tỷ đồng (tăng 27%). Đặc biệt, HDBank là trường hợp hiếm hoi duy trì chuỗi tăng trưởng lợi nhuận liên tục suốt 13 năm, với ROE (tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ) dẫn đầu ngành ở mức 25,3%.

Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank (ROA 1,55%), VietinBank (1,35%) hay BIDV (khoảng 1,0%) có tỷ suất sinh lời thấp hơn. Điều này phản ánh đặc thù của khối quốc doanh đóng vai trò bệ đỡ, đảm bảo thanh khoản và ổn định vĩ mô, nên biên lợi nhuận thường mỏng hơn so với sự năng động và khẩu vị rủi ro linh hoạt của khối tư nhân.

Lý giải cho sự bùng nổ về quy mô và lợi nhuận của nhóm tư nhân trong năm 2025, giới chuyên môn chỉ ra 2 động lực chính. Đó là tăng trưởng tín dụng thần tốc vẫn là “xương sống” của tăng trưởng tài sản và sự cộng hưởng từ hệ sinh thái tài chính. Thứ hai, với hệ sinh thái (ngân hàng - chứng khoán - bảo hiểm - tài chính tiêu dùng) ngày càng rõ rệt đã giúp nhiều ngân hàng gia tăng về quy mô tài sản.

Theo các chuyên gia, bước sang năm 2026, khi tăng trưởng tín dụng dự kiến duy trì quanh mức 15%, bài toán đặt ra cho các nhà băng không còn đơn thuần là mở rộng quy mô. Thách thức lớn nhất sẽ là quản trị chất lượng tài sản trên nền tảng quy mô khổng lồ đó.

Việc tăng trưởng tài sản "thần tốc" 30-40% trong một năm luôn đi kèm rủi ro tiềm ẩn về nợ xấu nếu quy trình kiểm soát không theo kịp. Do đó, xu hướng của năm 2026 và các năm tiếp theo sẽ là cuộc đua về chất lượng; giữ vững ROA, kiểm soát nợ xấu và gia tăng tỷ trọng thu nhập từ phí dịch vụ để đảm bảo lợi nhuận bền vững.