Nhu cầu đầu tư cho tiết kiệm năng lượng của một số ngành hơn 1,4 tỷ USD

Tài chính - Đầu tư
03:18 PM 17/11/2026

Trong khi nhu cầu năng lượng tăng nhanh và áp lực phát thải ngày càng lớn, nhu cầu đầu tư đổi mới thiết bị tiết kiệm năng lượng tại 5 ngành trọng điểm Việt Nam đã vượt 1,4 tỷ USD. Do đó, Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ tài chính then chốt, kết nối vốn với dự án và nâng tầm cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu.

Nhu cầu năng lượng của nước ta đang tăng nhanh, tạo áp lực lên nguồn cung và đòi hỏi đầu tư lớn cho xây dựng nhà máy điện mới, đồng thời làm gia tăng phát thải khí nhà kính. Tiết kiệm năng lượng được xem là "giải pháp ưu tiên hàng đầu", vì hiệu quả cao và chi phí thấp nhất. Tuy nhiên, mức đầu tư cho lĩnh vực này vẫn còn thấp nhiều so với tiềm năng thực tế.

Nhu cầu đầu tư tiết kiệm năng lượng một số ngành hơn 1,4 tỷ USD - Ảnh 1.

Ảnh minh họa

Doanh nghiệp hiện đang gặp nhiều khó khăn khi muốn đầu tư tiết kiệm năng lượng: việc tiếp cận vốn vay dài hạn với lãi suất hợp lý còn hạn chế; quy mô từng dự án thường nhỏ dẫn đến chi phí giao dịch cao; nhận thức về rủi ro kỹ thuật ở các ngân hàng chưa đủ; và các nguồn hỗ trợ hiện nay còn phân tán, quy mô nhỏ, thiếu tính hệ thống.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Công Thương đang xây dựng đề án thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, với mức vốn điều lệ dự kiến là 500 tỷ đồng, bố trí trong giai đoạn 2027-2029 từ nguồn vốn đầu tư công.

Quỹ sẽ hoạt động với các hình thức như cho vay, hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh vay vốn, tài trợ kỹ thuật… giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn hơn để đổi mới công nghệ, giảm tiêu thụ năng lượng. Bên cạnh đó, Quỹ còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế như thuế carbon và cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới (CBAM) của Liên minh châu Âu, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam khi xuất khẩu.

Theo tính toán của Bộ Công Thương, chỉ với 5 ngành trọng điểm - xi măng, giấy và bột giấy, sắt thép, hóa chất, cùng ngành rượu, bia và nước giải khát - tổng nhu cầu để nâng cấp, thay thế thiết bị hiện đại nhằm sử dụng năng lượng hiệu quả đã lên tới khoảng 1.412 triệu USD (hơn 1,4 tỷ USD).

Cụ thể, ngành xi măng: Hơn 40 nhà máy cần lắp đặt hệ thống thu hồi nhiệt thải để phát điện, với chi phí khoảng 2 triệu USD cho mỗi MW. Tổng nhu cầu vốn của ngành khoảng 650 triệu USD. Mục tiêu đến năm 2030, các nhà máy mới chỉ xây dựng với công suất từ 5.000 tấn clinker/ngày trở lên, và đến cuối năm 2025, 100% dây chuyền trên 2.500 tấn/ngày phải có hệ thống tận dụng nhiệt khí thải.

Ngành sắt thép: Nhu cầu đầu tư cho các giải pháp tiết kiệm năng lượng khoảng 450 triệu USD (tương đương khoảng 9.230 tỷ đồng), với mức tiết kiệm năng lượng ước tính khoảng 177 nghìn tấn dầu quy đổi mỗi năm, tương đương khoảng 3.240 tỷ đồng theo giá hiện hành. Chiến lược phát triển ngành thép đến năm 2030 đặt mục tiêu sản lượng thép thô đạt 25-26 triệu tấn/năm, đi kèm với phát triển công nghệ hiện đại, sản xuất thép xanh.

Ngành hóa chất: Tổng vốn đầu tư cho các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong ngắn và trung hạn khoảng 12 triệu USD.

Khi Quỹ đi vào hoạt động, doanh nghiệp sẽ có thêm kênh tiếp cận vốn vay với điều kiện thuận lợi hơn, góp phần tháo gỡ khó khăn tài chính cho lĩnh vực tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các mục tiêu về biến đổi khí hậu mà Việt Nam đã cam kết.

Minh An (t/h)
Ý kiến của bạn
Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu

Với lợi thế vùng nông sản quy mô lớn, đặc biệt là cây dứa và lúa gạo, Thanh Hóa đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển công nghiệp chế biến và mở rộng thị trường xuất khẩu. Thay vì dừng lại ở sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thô, tỉnh đang chú trọng thu hút các doanh nghiệp (DN) đầu tư chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, từng bước nâng cao giá trị và đưa nông sản địa phương vươn ra thị trường quốc tế.