Nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh tại Việt Nam rất lớn

Tại Lễ khởi động Dự án “Chuyển dịch đầu tư theo hướng chuyển đổi xanh” (SHIFT), ông Chu Đức Lam, Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính), cho biết Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, sau khi GDP năm 2025 đạt 8,02%. Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh chỉ có ý nghĩa khi đi kèm với chất lượng và tính bền vững; ; tăng trưởng cao nhưng phải xanh hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn; chủ động bắt nhịp xu thế chuyển đổi kép toàn cầu là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng tới kinh tế tuần hoàn và phát thải ròng bằng không.

Chuyển đổi xanh không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một cuộc chuyển dịch toàn diện về mô hình tăng trưởng, công nghệ, cơ cấu năng lượng, cấu trúc đầu tư và phương thức huy động nguồn lực. Trong đó, lĩnh vực năng lượng giữ vai trò then chốt, mang tính quyết định đối với thành công của quá trình chuyển đổi xanh. Để quá trình này diễn ra thực chất và hiệu quả, đầu tư xanh và tài chính xanh cần được triển khai ở quy mô đủ lớn, đủ chiều sâu, đóng vai trò dẫn dắt thị trường và tạo “đòn bẩy” cho khu vực doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế.

Chẳng hạn, trong giai đoạn 5 năm tới, chỉ riêng các lĩnh vực như chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi xanh trong ngành giao thông, nhu cầu đầu tư và tài chính xanh của Việt Nam đã lên tới hàng trăm tỷ đô la Mỹ. Như Quy hoạch điện VIII điều chỉnh do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng đã xác định nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2030 vượt mức 100 tỷ USD, trong đó nguồn lực chủ yếu đến từ khu vực tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài. Cùng với đó, nhiều nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy nhu cầu vốn bình quân hằng năm cho chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn.

Để huy động được nguồn lực tài chính đồ sộ đó, đại diện Bộ Tài chính cho rằng Việt Nam cần một hệ sinh thái chính sách đồng bộ và nhất quán, từ chiến lược huy động vốn, cơ chế khuyến khích - ưu đãi, đến việc phát triển và vận hành hiệu quả các công cụ tài chính xanh, qua đó mở đường cho khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ, hiệu quả và đúng định hướng. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt trong các nỗ lực thúc đẩy đầu tư xanh và chuyển đổi năng lượng của Chính phủ Việt Nam.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng chỉ rõ nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam là rất lớn (ước khoảng 670-700 tỷ USD), đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa các kênh huy động vốn, đặc biệt là tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân, phát triển thị trường vốn, phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính. Đồng thời, tiếp tục nâng cao năng lực triển khai tài chính xanh của hệ thống ngân hàng thông qua sự hỗ trợ, cơ chế phối hợp đồng bộ của các cơ quan, tổ chức liên quan.