Những chuyển biến trong tư duy và thực tiễn phát triển đất nước trên hành trình 40 năm Đổi mới

Hội thảo là dịp nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới gắn với hội nhập quốc tế, đánh giá những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm; làm rõ những bước phát triển trong tư duy lý luận và thực tiễn phát triển đất nước. Đồng thời, trao đổi, nhận diện những cơ hội, thách thức và vấn đề mới đặt ra trong bối cảnh hiện nay, góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ công tác nghiên cứu, hoạch định và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tại hội thảo, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có bài phát biểu khẳng định, năm 2026 là dịp nhìn lại chặng đường bốn thập niên đổi mới, làm rõ những chuyển biến trong tư duy và thực tiễn phát triển của đất nước, tổng kết những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm của 40 năm đổi mới gắn với đẩy mạnh hội nhập quốc tế; nhận diện các cơ hội, thách thức trong bối cảnh mới; qua đó lãm rõ những luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định, tổ chức thực hiện các chủ trương phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật khẳng định, một trong những giá trị lý luận quan trọng của 40 năm Đổi mới là sự vận động ngày càng rõ nét của mối quan hệ giữa thực tiễn, lý luận, thể chế và tổ chức thực hiện. Thực tiễn đặt ra vấn đề; lý luận có vai trò nhận thức, khái quát và định hướng; thể chế chuyển hóa nhận thức thành khuôn khổ hành động; năng lực tổ chức thực hiện quyết định mức độ hiện thực hóa chủ trương trong đời sống.

PGS.TS Vũ Trọng Lâm có gợi mở 05 vấn đề trọng tâm để các đại biểu trao đổi từ góc độ lý luận, thực tiễn và yêu cầu phát triển hiện nay. Đó là làm rõ hơn những bước phát triển trong tư duy lý luận và đường lối đổi mới của Đảng qua 40 năm đổi mới. Đánh giá thực chất những thành tựu, hạn chế và cơ chế tạo nên những chuyển biến của đất nước trong 40 năm đổi mới. Làm sâu sắc hơn mối quan hệ giữa đổi mới, độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế. Nhận diện những vấn đề và những mối quan hệ mới nảy sinh trong giai đoạn phát triển hiện nay; đề xuất những định hướng và điều kiện bảo đảm để tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới trong giai đoạn mới.

Hội thảo khoa học "Việt Nam trên hành trình 40 năm Đổi mới và hội nhập quốc tế có hai phiên tham luận và một phiên thảo luận, tập trung thảo luận những vấn đề trọng tâm về phát triển lý luận và đường lối đổi mới của Đảng; mối quan hệ giữa đổi mới, độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; những chuyển biến trong các lĩnh vực tư tưởng, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, văn hóa; đồng thời nhấn mạnh vai trò chủ thể của nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Tại tham luận "Đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam: 40 năm nhìn lại", GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội), đã đề cập lĩnh vực có ý nghĩa nền tảng trong tiến trình đổi mới.

Tham luận "Sự phát triển hệ thống lý luận cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam trên hành trình 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế" của PGS.TS Đỗ Xuân Tuất, Phó Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Hồ Chí Minh (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) thì tập trung vào sự phát triển của hệ thống lý luận qua thực tiễn đất nước.

Tham luận "Bảo vệ an ninh quốc gia trong 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế: sự phát triển tư duy, thực tiễn và những vấn đề mới đặt ra" của Trung tướng, GS.TS Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an, góp thêm góc nhìn về yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh mới...

Tham luận "Đồng kiến tạo nội dung lý luận chính trị trên không gian mạng góp phần phát huy thành tựu 40 năm đổi mới về công tác tư tưởng của Đảng" của PGS.TS Lê Thị Thục, Ủy viên Hội đồng Biên tập - Xuất bản (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật), đặt vấn đề về việc phát triển nội dung lý luận chính trị trên không gian mạng.

Tham luận "Biến đổi văn hóa ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới: tiếp cận từ phương diện đối thoại liên văn hóa" của GS.TS Phạm Hồng Tung, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội) đi sâu phân tích về những chuyển biến của đời sống văn hóa Việt Nam trong giai đoạn 1995-2025.

Hội thảo "Việt Nam trên hành trình 40 năm Đổi mới và hội nhập quốc tế (1986-2026)" đã góp phần làm rõ những thành tựu, bài học kinh nghiệm của 40 năm Đổi mới, đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu về động lực phát triển, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực thực thi chính sách. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục khơi dậy tinh thần đổi mới, ý chí tự chủ, tự cường và khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc trong giai đoạn phát triển mới.