Những ngành hàng “lọt tầm ngắm” của hàng giả: Doanh nghiệp cần làm gì để bảo vệ thương hiệu?

Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 67.937 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số này có 5.723 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt hơn 9.647 tỷ đồng; 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng bị khởi tố.

Những con số này cho thấy bài toán kiểm soát hàng hóa, bảo vệ thương hiệu và giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm chính hãng vẫn đang đặt ra nhiều yêu cầu mới.

Những ngành hàng nào có nguy cơ bị làm giả cao?

Không có một bảng xếp hạng chính thức cho thấy ngành hàng nào bị làm giả nhiều nhất. Tuy nhiên, thực tế kiểm tra thị trường cho thấy nhiều nhóm sản phẩm có nguy cơ bị làm giả, làm nhái hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là những mặt hàng có thương hiệu, nhu cầu tiêu dùng lớn và giá trị tương đối cao.

Mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc sức khỏe

Mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân và thực phẩm bảo vệ sức khỏe là những nhóm hàng người tiêu dùng đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc và chất lượng.

Bao bì, nhãn hiệu và hình thức sản phẩm có thể bị sao chép, khiến việc nhận biết bằng mắt thường trở nên khó khăn hơn. Với doanh nghiệp, hàng giả không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn có thể làm suy giảm niềm tin của khách hàng nếu sản phẩm giả bị nhầm với hàng chính hãng.

Dược phẩm và thiết bị y tế

Đây là nhóm sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, nguồn gốc và điều kiện lưu hành. Hàng giả trong lĩnh vực này có thể kéo theo những rủi ro đặc thù đối với người sử dụng.

Bên cạnh việc tuân thủ các quy định chuyên ngành, doanh nghiệp vì vậy có thể tăng cường các phương thức xác thực để người mua có thêm cơ sở kiểm tra thông tin sản phẩm.

Thực phẩm, đồ uống và nông sản

Gạo, cà phê, thực phẩm chế biến, đồ uống và nhiều sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu cũng đứng trước nguy cơ bị giả mạo, trà trộn hoặc gắn thông tin không chính xác về nguồn gốc.

Với doanh nghiệp có mạng lưới phân phối rộng, bài toán không chỉ nằm ở việc xác thực sản phẩm thật hay giả mà còn là sản phẩm đang ở đâu, thuộc lô nào và được phân phối qua kênh nào.

Đây cũng là lý do truy xuất nguồn gốc ngày càng được quan tâm trong quản lý chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng. Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa của Bộ Công Thương hiện cho phép định danh và tra cứu thông tin sản phẩm trên nền tảng số.

Thời trang, giày dép và phụ kiện

Quần áo, giày dép, túi xách, kính, đồng hồ và nhiều sản phẩm phụ kiện thương hiệu có đặc điểm dễ bị sao chép về kiểu dáng, bao bì và nhận diện.

Khi hàng hóa được bán đồng thời tại cửa hàng, đại lý, website và các nền tảng trực tuyến, người tiêu dùng có thể gặp khó khăn nếu chỉ dựa vào hình thức bên ngoài để xác định sản phẩm chính hãng. Một lớp xác thực điện tử vì thế có thể hỗ trợ doanh nghiệp và khách hàng kiểm tra sản phẩm thuận tiện hơn.

Sơn, vật liệu xây dựng và hàng công nghiệp

Hàng giả không chỉ là câu chuyện của các sản phẩm tiêu dùng. Sơn, vật liệu xây dựng, linh kiện, thiết bị và nhiều mặt hàng công nghiệp cũng có thể đối mặt với nguy cơ giả mạo thương hiệu hoặc lưu thông sai nguồn.

Đối với nhóm hàng có hệ thống đại lý rộng, doanh nghiệp còn phải giải quyết bài toán quản lý nhà phân phối, kiểm soát khu vực bán hàng và phát hiện những bất thường trong quá trình lưu thông.

Thương mại điện tử khiến bài toán xác thực trở nên phức tạp hơn

Một sản phẩm có thể được đưa ra thị trường qua nhiều kênh khác nhau, từ cửa hàng truyền thống đến website, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Điều này tạo thêm thách thức trong việc xác định người bán, nguồn hàng và quá trình lưu thông.

Tại Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 2.992 vụ việc, xử lý 2.864 vụ vi phạm hành chính và chuyển 43 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra. Cơ quan quản lý cũng ghi nhận các vi phạm về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa không rõ nguồn gốc và thương mại điện tử tiếp tục cần được tăng cường kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ thương hiệu không còn chỉ dừng ở bao bì, logo hay các dấu hiệu nhận diện truyền thống. Doanh nghiệp cần thêm công cụ giúp xác thực sản phẩm và thu thập dữ liệu trong quá trình lưu thông.

Tem chống giả QR Code: thêm lớp bảo vệ cho sản phẩm

Tem chống giả kết hợp QR Code xác thực đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm như một phương thức bổ sung cho hệ thống nhận diện sản phẩm.

Thay vì chỉ cung cấp thông tin trên bao bì, mỗi sản phẩm có thể được gắn mã định danh để người tiêu dùng kiểm tra thông tin bằng điện thoại. Tùy theo mô hình quản lý, hệ thống có thể tích hợp xác thực sản phẩm, thông tin lô hàng, truy xuất nguồn gốc, quản lý nhà phân phối, bảo hành điện tử hoặc ghi nhận lịch sử xác thực.

Đối với doanh nghiệp có mạng lưới phân phối lớn, dữ liệu từ hệ thống xác thực còn có thể hỗ trợ phát hiện những dấu hiệu bất thường, chẳng hạn một mã sản phẩm được quét nhiều lần hoặc xuất hiện tại khu vực ngoài phạm vi phân phối dự kiến.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ cũng cần đi cùng yêu cầu bảo mật. Một tài liệu góp ý xây dựng quy định về truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương năm 2026 đã ghi nhận thực tế xuất hiện hành vi giả mạo mã truy xuất, mã QR và dữ liệu điện tử dùng để chứng minh nguồn gốc, chất lượng hoặc tính hợp pháp của hàng hóa.

Điều này cho thấy doanh nghiệp không chỉ cần có QR Code, mà cần một giải pháp xác thực được thiết kế phù hợp với đặc thù sản phẩm và hệ thống quản lý.

An Hà cung cấp giải pháp tem chống giả, xác thực và truy xuất

Công ty Cổ phần Giải pháp Chống giả An Hà cung cấp các giải pháp chống hàng giả, xác thực sản phẩm và bảo vệ thương hiệu cho doanh nghiệp tại Việt Nam. Bên cạnh vai trò đối tác triển khai tem chống giả Bộ Công an, An Hà còn tham gia phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp trong thúc đẩy minh bạch thông tin hàng hóa.Tùy theo đặc thù từng sản phẩm, tem có thể kết hợp mã QR định danh, mã phủ cào, các yếu tố bảo mật, cảnh báo xác thực bất thường, quản lý thông tin lô hàng, nhà phân phối và bảo hành điện tử.

Khi được kết nối với hệ thống quản lý, chiếc tem không chỉ đóng vai trò nhận diện trên bao bì mà còn trở thành điểm kết nối giữa sản phẩm - doanh nghiệp - nhà phân phối - người tiêu dùng.

Trong bối cảnh hàng hóa ngày càng lưu thông qua nhiều kênh, xây dựng một phương thức xác thực thuận tiện và minh bạch có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc bảo vệ thương hiệu, quản lý sản phẩm và củng cố niềm tin của khách hàng.