Những nghị quyết mang hơi ấm cuộc sống - Dấu ấn của Ban Văn hóa – Xã hội HĐND TP.HCM nhiệm kỳ 2021-2026

Khi nghị trường hướng về những phận người cụ thể

Nhiệm kỳ 2021-2026, diễn ra trong bối cảnh chưa từng có tiền lệ. Đại dịch Covid-19 lần thứ tư khiến đời sống xã hội đảo lộn, hàng triệu lao động mất việc, hàng nghìn gia đình rơi vào khó khăn, hệ thống y tế và an sinh chịu áp lực chưa từng thấy. Trong bối cảnh đó, Ban Văn hóa – Xã hội đã tham mưu để HĐND TP.HCM ban hành nhiều chính sách an sinh khẩn cấp cho người dân. Thành phố đã hỗ trợ hơn 1 triệu lao động tự do, triển khai gói an sinh cho 7,1 triệu lượt người, với tổng nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng. Đồng thời, hơn 12.750 tỷ đồng được phân bổ cho công tác phòng chống dịch và hỗ trợ đời sống người dân.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số, sẽ khó cảm nhận hết ý nghĩa của các chính sách ấy. Điều đáng nói hơn là cách Ban Văn hóa – Xã hội theo đuổi các vấn đề xã hội đến tận cùng, từ chính sách vĩ mô cho đến từng trường hợp cụ thể. Một trong những câu chuyện gây xúc động dư luận trong nhiệm kỳ 2021-2026, là hàng trăm trẻ em sinh ra nhưng không có giấy khai sinh, không có căn cước, thậm chí không có danh tính pháp lý. Không giấy tờ đồng nghĩa các em không thể đi học, không được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) và gần như bị "đứng ngoài" mọi chính sách xã hội. Từ những phản ánh của báo chí và cử tri, Ban Văn hóa – Xã hội đã tổ chức khảo sát, làm việc với các sở, ngành và chính quyền địa phương để tìm giải pháp tháo gỡ.

Qua các cuộc giám sát, tọa đàm chuyên đề, Ban đã thúc đẩy cơ chế phối hợp liên ngành nhằm xác minh nhân thân, đăng ký khai sinh và cấp căn cước cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Kết quả hàng trăm trẻ em đã được cấp giấy khai sinh và giấy tờ tùy thân, mở ra cánh cửa để các em được đến trường, được tiếp cận dịch vụ y tế và được thừa nhận đầy đủ quyền công dân.

Đằng sau những con số ấy là những câu chuyện rất đời: có gia đình ba thế hệ không có giấy tờ tùy thân, có những đứa trẻ sinh ra trong các khu nhà trọ nghèo hoặc bị bỏ rơi từ nhỏ. Khi giấy khai sinh được trao tận tay, đó không chỉ là một thủ tục hành chính – mà là sự công nhận các em thực sự tồn tại trong cộng đồng.

Những chính sách nhân văn đi vào đời sống

Bên cạnh việc giải quyết các vụ việc cụ thể, nhiều chính sách quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và an sinh xã hội do Ban Văn hóa – Xã hội tham mưu cũng đã tạo dấu ấn sâu sắc trong đời sống xã hội. Thành phố đã quyết định hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho người từ 65 đến dưới 75 tuổi, đồng thời bảo đảm toàn bộ học sinh trên địa bàn được hỗ trợ đủ 100% mức đóng BHYT, qua đó mở rộng đáng kể mạng lưới chăm sóc sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng chi phí y tế cho nhiều gia đình.

Song song đó, chính sách hỗ trợ học phí cho trẻ mầm non và học sinh tại các cơ sở giáo dục dân lập, tư thục từ năm học 2025–2026 đã góp phần giảm đáng kể chi phí học tập (CPHT) cho hàng trăm nghìn gia đình, đồng thời tạo sự bình đẳng hơn trong tiếp cận giáo dục giữa học sinh học ở trường công lập và ngoài công lập.

Thành phố cũng ban hành chính sách hỗ trợ CPHT cho học sinh, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh là người dân tộc thiểu số, thể hiện cam kết thúc đẩy công bằng trong giáo dục và tạo điều kiện phát triển nguồn nhân lực cho các cộng đồng dân tộc.

Cùng với đó là chương trình phát triển giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp và khu vực tập trung đông lao động, từng bước mở rộng mạng lưới trường lớp, cải thiện điều kiện chăm sóc trẻ em và giúp con em công nhân được học tập trong môi trường an toàn, ổn định. Đây là một chính sách có ý nghĩa xã hội sâu sắc, bởi phía sau những khu công nghiệp sôi động là hàng trăm nghìn gia đình lao động luôn mong mỏi một nơi gửi gắm con em mình yên tâm mỗi ngày.

Không chỉ chăm lo các vấn đề an sinh, Ban Văn hóa – Xã hội còn kiên trì theo đuổi nhiệm vụ bảo tồn di sản. Trước nguy cơ xuống cấp của một số di tích khảo cổ và lò gốm cổ trên địa bàn, Ban đã tiến hành khảo sát, kiến nghị chính quyền địa phương ban hành các biện pháp bảo vệ khẩn cấp. Những cuộc giám sát không chỉ nhằm giữ gìn các di tích vật thể, mà còn bảo vệ ký ức văn hóa của thành phố – những lớp trầm tích lịch sử làm nên bản sắc của một đô thị hơn 300 năm tuổi.

Nhiệm kỳ của hành động và đối thoại

Trong suốt nhiệm kỳ, Ban Văn hóa – Xã hội HĐND TP.HCM đã tham mưu tổ chức 514 nội dung giám sát và khảo sát trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, lao động, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và an toàn thực phẩm. Nhiều vấn đề "nóng" của xã hội được thảo luận công khai thông qua các chương trình: "Dân hỏi – Chính quyền trả lời", "Đối thoại cùng chính quyền thành phố", đã tạo nên kênh tương tác trực tiếp giữa người dân và chính quyền. Nhờ đó, nhiều chính sách được điều chỉnh kịp thời, sát thực tiễn hơn. Các nghị quyết không dừng lại ở mục tiêu định hướng, mà đi kèm mức hỗ trợ cụ thể, cơ chế thực hiện rõ ràng, giúp chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Trong nhiệm kỳ 2021–2026, Ban Văn hóa – Xã hội đã tham mưu ban hành hàng trăm nghị quyết liên quan đến đời sống văn hóa – xã hội của người dân. Nếu nhìn sâu hơn, mỗi nghị quyết đều chứa đựng một câu chuyện: câu chuyện của người lao động vượt qua khó khăn sau đại dịch Covid-19, của một đứa trẻ lần đầu cầm trên tay giấy khai sinh, của một học sinh tiếp tục được đến trường. Đó chính là ý nghĩa lớn nhất của hoạt động giám sát và tham mưu chính sách, biến những vấn đề xã hội thành hành động cụ thể của chính quyền. Vì thế, dấu ấn của Ban Văn hóa – Xã hội trong nhiệm kỳ 2021-2026 không chỉ ở số lượng nghị quyết hay các báo cáo giám sát, mà còn nằm ở những thay đổi rất thật trong đời sống người dân.

Ở một đô thị luôn chuyển động như TP.HCM, những thay đổi ấy đôi khi bắt đầu từ một việc rất nhỏ: một tờ giấy khai sinh, một chỗ học cho một đứa trẻ, hay một chính sách an sinh kịp thời trong lúc khó khăn. Nhưng chính từ những điều nhỏ bé ấy, niềm tin của người dân vào chính quyền được bồi đắp từng ngày, từng việc, và từng câu chuyện.