Những “ngọn hải đăng” giữ biển

Trưa một ngày trung tuần tháng 3, nắng như dội lửa xuống mặt thép nhà giàn DK I/15 (cụm Phúc Nguyên). Sau chuỗi ngày biển động, con sóng lặng hơn, nhưng hơi nóng từ sàn sắt vẫn bốc lên hầm hập, gió thốc liên hồi. Trong ca trực sẵn sàng chiến đấu, Trung sĩ Nguyễn Thành Đạt, Chiến sĩ Pháo thủ tập trung cao độ, mắt chăm chú xa xăm, không rời mặt biển, vùng trời. Thi thoảng anh đưa khăn vải lau chùi phần hơi muối bám trên nòng súng.

Bằng chất giọng miền Nam chân chất, Đạt bộc bạch: "Ở đây gió quanh năm, trên mái nhà giàn khó có thể dùng mái che, rất dễ bị tốc. Dù biển êm hay động, trong mọi điều kiện thời tiết, kíp trực vẫn duy trì 24/24 giờ. Hơi muối ở đây mặn lắm, bám lên khí tài nhanh khủng khiếp. Anh em phải lau chùi bảo dưỡng, bảo quản thường xuyên để vũ khí luôn ở trạng thái tốt nhất".

Gắn bó nơi đây là những gương mặt sạm nắng, dày dạn gió sương. Trong đó có Thiếu tá QNCN Trần Đình Nam, Nhân viên Pháo thủ. Quê Nghệ An đầu quân về Vùng 2 Hải quân từ năm 2015, anh Thắm có 8 lần thực hiện nhiệm vụ tại các nhà giàn. Ký ức về những ngày đầu khi nhà giàn đang sửa chữa vẫn còn vẹn nguyên trong anh: Mùa năm ấy sóng lừng dữ dội. Vật tư thiếu thốn, anh em vừa trực chiến vừa gồng mình hỗ trợ thi công trong điều kiện cực kỳ hiểm nguy.

Trong cái khắc nghiệt, gian khó, niềm hạnh phúc của chúng tôi đôi khi chỉ gói gọn trong vài phút điện thoại về nhà sau giờ sinh hoạt. Một lời hỏi thăm của người thân, một câu nói của người yêu cũng đủ làm vơi đi cái nắng cháy da và nỗi nhớ đất liền diệu vợi. Và hơn hết là trách nhiệm canh trực biển trời, giữ bình yên thềm lục địa của Tổ quốc.

Hơn 10 lần luân chuyển qua các nhà giàn, anh Thắm cùng nhiều đồng đội là chứng nhân cho sự đổi thay của Nhà giàn DK I/15. Từ những ngày thiếu nước, thiếu điện, thiếu rau xanh nay hệ thống điện mặt trời đã phủ sáng, sóng điện thoại đã vươn xa, bể chứa nước mưa hơn 150 khối luôn đầy, máy lọc nước biển công suất 6 khối mỗi ngày, vườn tăng gia đủ chủng loại rau, nhà giàn có 3 chú heo, mỗi chú béo tròn hơn 60 ký, gà vịt hơn 15 con, đáp ứng 100% định lượng rau xanh và 60% lượng thịt hàng ngày.

Cùng với đó là hệ thống tủ đông chứa đầy thực phẩm định kỳ Bộ Tư lệnh Vùng 2 từ đất liền mang ra. Nhưng với anh Thắm và những người lính nơi đây, tài sản quý giá nhất là tình đồng chí, đồng đội, tình cảm hậu phương. Mỗi chuyến tàu ra thăm, mỗi món quà từ đất liền gửi gắm đều là nguồn cổ vũ, động viên tinh thần vô giá, tiếp thêm sức mạnh cho những người lính kiên cường bám giàn, canh trực nơi đầu sóng, ngọn gió.

Trên nhà giàn DK I/15, gặp anh Hà Văn Định, nhân viên Công ty Bảo đảm an toàn hàng hải biển Đông và Hải đảo cùng đồng nghiệp là cũng những người giữ "mắt biển" thầm lặng. Từ 17 giờ 30 hôm trước đến 5 giờ 30 sáng hôm sau, các anh duy trì ngọn hải đăng trên nhà giàn tỏa sáng, dẫn lối cho những chuyến hải trình an toàn. "Ba tháng ở đây, tôi học được kỷ luật thép của quân đội, anh em chan hòa. Nhà giàn như một ngôi nhà chung, điểm tựa của đất liền, khẳng định sự hiện diện, chủ quyền không thể chối cãi của Việt Nam trên vùng biển này", anh Định chia sẻ đầy tự hào.

Ở một gian phòng đặc biệt, Thiếu tá QNCN Trần Đình Nam, nhân viên quan sát, tập trung cao độ vào màn hình thiết bị chuyên dụng. Với hơn 10 năm kinh nghiệm, anh Nam có khả năng "đọc vị" trên biển tàu lạ ngay cả trong lúc thời tiết bất lợi hay những cơn bão sóng cao hàng chục mét. Nhiệm vụ của anh là phát hiện mục tiêu từ xa, đặc biệt là các tàu nước ngoài có dấu hiệu khả nghi xuất hiện trong khu vực và báo cáo với chỉ huy, phối hợp hiệp đồng với các lực lượng liên quan.

Trung tá Nguyễn Quang Sáng, Chỉ huy trưởng Nhà giàn DK I/15 cho hay: "Khi phát hiện mục tiêu, quy trình tuyên truyền, hướng dẫn được chúng tôi kích hoạt ngay lập tức. Mọi di chuyển của tàu thuyền, phương tiện bay đều được theo dõi sát sao cho đến khi rời khỏi khu vực đảm nhiệm và bàn giao cho khu vực khác. Bằng kinh nghiệm tích lũy từ thực tiễn, anh em có thể ước lượng vận tốc, hướng đi của tàu chỉ qua mắt thường và thiết bị chuyên dụng. Hệ thống loa tuyên truyền luôn sẵn sàng phát thông báo bằng nhiều ngôn ngữ để bảo đảm chủ quyền được tôn trọng tuyệt đối".

Từ đây, các hoạt động chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) được đơn vị đẩy mạnh phối hợp chặt chẽ với lực lượng cảnh sát biển và kiểm ngư. Nhiều trường hợp tàu không khai báo, không lắp thiết bị nhận dạng AIS đã được phát hiện và báo cáo để lực lượng chức năng xác minh, xử lý. Chỉ tính trong 6 tháng cuối năm 2025, đơn vị đã phát hiện 5 trường hợp vi phạm và phối hợp xử lý kịp thời.

Sát cánh cùng nhà giàn là những con tàu trực chiến. Đại úy Ngô Đức Chiến, Thuyền trưởng Tàu 626 (Hải đội 811, Lữ đoàn 125) cho biết, ngay khi nhận thông tin từ nhà giàn, tàu sẽ cơ động tiếp cận để xác minh, phân loại tàu. Nếu phát hiện tàu nước ngoài có dấu hiệu vi phạm, lực lượng trên tàu sẽ kiên trì tuyên truyền theo luật pháp quốc tế. Đôi lúc, tàu trực của chúng tôi còn là điểm tựa cho ngư dân như cung cấp nước ngọt, hỗ trợ y tế giúp bà con trong những tình huống cấp bách, khi cần thiết".

Không riêng Nhà giàn DK I/15, hệ thống nhà giàn tại các cụm Cụm Phúc Tần, Huyền Trân, Quế Đường, Ba Kè, Tư Chính, Phúc Nguyên và bãi cạn Cà Mau trong Cụm kinh tế - khoa học kỹ thuật - Dịch vụ Thành phố Hồ Chí Minh tạo thành cụm điểm tựa liên hoàn, vững chắc với nhiệm vụ xuyên suốt: "Chốt giữ, bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc". Với diện tích quản lý hơn 200.000 km2 vùng biển, các nhà giàn vừa là vọng gác canh - trực - quan sát, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu chốt giữ bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo được giao vừa là trung tâm thu thập các số liệu về khí hậu, thời tiết, thủy văn phục vụ nghiên cứu biển, vừa là chỗ dựa vững chắc cho tàu thuyền, hỗ trợ giúp đỡ bà con ngư dân ta đánh bắt hải sản xa bờ và thăm dò khai thác khoáng sản, tìm kiếm cứu hộ cứu nạn trên biển cùng nhiều nhiệm vụ quan trọng khác.

Ở nơi chỉ có sóng biển và gió mặn, những nhà giàn DK I sừng sững và kiêu hãnh. Từ ánh đèn hải đăng rực sáng xuyên đêm đến những ca trực lặng thầm dưới cái nắng cháy da, gió biển rát mặt... tất thảy như bản giao hưởng về tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, ý chí đạp bằng phong ba. Mỗi cán bộ, chiến sĩ nhà giàn như "ngọn hải đăng" rực sáng cho mỗi con tàu ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển và giữ yên bình cho mỗi con sóng, sải biển, vùng trời Tổ quốc thân yêu.