Nới trần vay nước ngoài của doanh nghiệp lên 10 tỷ USD

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 2184 ngày 11/11 về việc điều chỉnh hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng theo phương thức tự vay, tự trả trong năm 2026. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.

Việc điều chỉnh áp dụng đối với kế hoạch vay thương mại nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh trong năm nay.

Cụ thể, hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn theo phương thức tự vay, tự trả được nâng lên tối đa 10 tỷ USD/năm, tương đương tăng gần 3,876 tỷ USD, tức khoảng 63,3%. Trước đó, theo Quyết định số 352, hạn mức này vào khoảng 6,124 triệu USD/năm.

Đối với các khoản vay nước ngoài ngắn hạn, tốc độ tăng dư nợ tối đa cũng được điều chỉnh lên 27% so với dư nợ cuối năm 2025, thay vì mức khoảng 19-20% theo kế hoạch trước đó.

Việc nâng hạn mức giúp mở rộng đáng kể dư địa huy động vốn từ nước ngoài cho khu vực doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng trong năm 2026. Tuy nhiên, đây là các khoản vay theo phương thức tự vay, tự trả và không có bảo lãnh của Chính phủ.

Do đó, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng phải tự chịu trách nhiệm về khả năng trả nợ, đồng thời chủ động quản trị các rủi ro phát sinh từ biến động tỷ giá và lãi suất trong quá trình vay vốn.

Theo các chuyên gia, nhìn ở góc độ quản trị tài chính, hạn mức 10 tỷ USD mở ra thêm lựa chọn nhưng không làm thay đổi nguyên tắc căn bản: khả năng vay phải đi cùng khả năng trả nợ.

Doanh nghiệp cần tính đồng thời chi phí lãi vay, tỷ giá, phí bảo lãnh hoặc thu xếp vốn, chi phí phòng ngừa rủi ro và nghĩa vụ ngoại tệ trong toàn bộ vòng đời khoản vay.

Đối với doanh nghiệp không có nguồn thu ngoại tệ tự nhiên, việc sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng cần được tính ngay từ thời điểm đàm phán khoản vay.

Tương tự, cơ cấu nợ cần tránh tình trạng tập trung quá nhiều nghĩa vụ đáo hạn vào cùng một thời điểm.

Với tổ chức tín dụng, việc tăng dư địa vay nước ngoài có thể bổ sung nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh, nhưng đồng thời phải bảo đảm các giới hạn an toàn, cân đối ngoại tệ và chất lượng tài sản theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Bởi vậy, ý nghĩa quan trọng nhất của Quyết định 2184/QĐ-TTg không nằm ở việc doanh nghiệp “được vay thêm” bao nhiêu.

Điểm đáng chú ý là khả năng huy động vốn quốc tế được mở rộng, trong khi rủi ro tài chính vẫn hoàn toàn thuộc về bên vay.

Khi hạn mức tăng từ hơn 6,1 tỷ USD lên 10 tỷ USD, yêu cầu về quản trị nợ, kiểm soát tỷ giá, lựa chọn kỳ hạn và sử dụng vốn hiệu quả cũng phải tăng tương ứng.