Nửa đầu năm, xuất khẩu cà phê tăng 9,7% về lượng nhưng giảm 14,4% về giá trị

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 6/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 150.000 tấn cà phê, thu về 552,6 triệu USD. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt khoảng 1,1 triệu tấn với kim ngạch 4,78 tỷ USD, tăng 9,7% về lượng nhưng giảm 14,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Nguyên nhân chủ yếu là giá xuất khẩu bình quân giảm mạnh xuống còn khoảng 4.435 USD/tấn, thấp hơn 22% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy giai đoạn hưởng lợi từ mặt bằng giá cao trong các năm 2024-2025 đang dần kết thúc, khiến tăng trưởng sản lượng không còn đồng nghĩa với tăng trưởng giá trị.

Các thị trường truyền thống đều ghi nhận sự sụt giảm về kim ngạch. Đức, Italia và Hoa Kỳ tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ lớn nhất của cà phê Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt 14,1%, 7,9% và 6,9%. Tuy nhiên, trong 5 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu sang Đức giảm 21,7%, Italia giảm 9,6% và Hoa Kỳ giảm 2,2%. Trong khi đó, Trung Quốc trở thành điểm sáng với mức tăng 70,7%, song vẫn chưa đủ bù đắp sự sụt giảm tại các thị trường truyền thống. 

Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), thị trường cà phê thế giới đang bước vào giai đoạn cung vượt cầu khi Brazil tiếp tục mở rộng sản lượng. Niên vụ 2025-2026, sản lượng cà phê toàn cầu được dự báo đạt khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước, trong khi nhu cầu tiêu thụ chỉ tăng nhẹ. Điều này sẽ tiếp tục tạo áp lực giảm giá, đặc biệt đối với cà phê Robusta - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Vicofa nhận định mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2026 sẽ gặp nhiều thách thức, không chỉ do giá giảm mà còn bởi lượng cà phê xuất khẩu trong 6 tháng cuối năm thường thấp hơn nửa đầu năm. Bên cạnh đó, hiện tượng El Niño có thể ảnh hưởng đến năng suất niên vụ 2026-2027 nếu tình trạng nắng nóng, khô hạn kéo dài.

Theo Vicofa, trong bối cảnh dư địa tăng sản lượng không còn nhiều, ngành cà phê cần chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh xuất khẩu cà phê chất lượng cao, có chứng chỉ xanh, phát triển các sản phẩm rang xay, hòa tan và chế biến sâu để nâng cao giá trị. Hiện khoảng 30% diện tích cà phê của Việt Nam đã được cấp các chứng chỉ sản xuất bền vững, tạo nền tảng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Hiệp hội cũng kiến nghị tăng cường xúc tiến thương mại tại các thị trường còn nhiều dư địa như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm thị trường cà phê đặc sản, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu ra cho các sản phẩm cà phê chế biến, qua đó nâng cao sức cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào biến động giá thế giới.