Phải 3 - 5 năm nữa Việt Nam mới đón thêm "kỳ lân" mới

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Việt Nam hiện có trên 3.800 công ty khởi nghiệp (startup), trong đó có 4 kỳ lân (công ty được định giá trên 1 tỷ USD), bao gồm: VNG, VNPay, Momo và Sky Mavis. Số lượng các startup tăng đều đặn qua các năm, song để một công ty đạt giá trị trên 1 tỷ USD tại thị trường Việt Nam không phải điều dễ dàng.

Trong 3 năm trở lại đây, khi dòng vốn sụt giảm liên tục, trong bối cảnh kinh doanh khó khăn, Việt Nam hiện chưa ghi nhận thêm kỳ lân mới kể từ khoảng tháng 12/2021.

Còn theo Tracxn, tổng vốn tài trợ cho các startup công nghệ trong nửa đầu năm 2024 đã giảm đến 52,7% so với cùng kỳ năm 2023. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư có xu hướng tài trợ khởi nghiệp giai đoạn đầu thay vì triển khai vốn cho các vòng Series B trở đi trong 6 tháng đầu năm 2021. Tình hình này cho thấy khả năng xuất hiện thêm kỳ lân trong năm nay tại Việt Nam không mấy khả quan.

Cách đây 3 năm, năm 2021 từng là thời điểm hoàng kim của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam khi hoạt động đầu tư diễn ra sôi nổi, tổng vốn đầu tư mạo hiểm thậm chí chạm trần (1,4 tỷ USD). Số lượng các startup cũng vì thế tăng nhanh và 2 kỳ lân đã ra đời trong cùng một năm (Sky Mavis và MoMo).

Nhận định về tình trạng khan hiếm kỳ lân hiện nay của Việt Nam, chuyên gia của Quỹ đầu tư mạo hiểm VinVentures, khẳng định vViệc không xuất hiện thêm kỳ lân không chứng tỏ thị trường đang chững lại. Việt Nam không thiếu những startup tiệm cận kỳ lân, chỉ là cần thêm thời gian để ươm tạo. Nhất là trong bối cảnh thị trường khó khăn chung, khan hiếm nguồn vốn, việc các startups Việt Nam có thể hoạt động ổn định, giữ nguyên định giá đã là một thành công trong thời điểm này.

Trên thực tế, thời gian để một startup chạm định giá 1 tỷ USD thường mất ít nhất 5 năm, trong khi đó thực tế thị trường khởi nghiệp Việt Nam mới chỉ thực sự bùng nổ từ năm 2019. Điều này có nghĩa Việt Nam sẽ cần thêm vài năm tới để đón thế hệ kỳ lân tiếp theo.

Theo dự đoán của VinVentures, trong tình hình khó đoán như hiện nay, thị trường có thể sẽ còn khó khăn thêm trong một vài năm tới, có thể phải mất 3 - 5 năm Việt Nam mới đón thêm kỳ lân mới. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng chỉ trong 1-2 năm tiếp theo, những startup có hoạt động bứt phá sẽ ghi danh kỳ lân thứ 5, thứ 6 trong danh sách kỳ lân của Việt Nam.

Hiện nay, fintech đang là “mảnh đất” tạo ra nhiều kỳ lân nhất của Việt Nam (một nửa số kỳ lân thuộc lĩnh vực fintech), đồng thời cũng là một trong những lĩnh vực luôn hút nhiều vốn đầu tư khởi nghiệp. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, tài nguyên cơ hội của các lĩnh vực khác còn rất nhiều. Để một công ty Việt Nam đạt giá trị 1 tỷ USD là không dễ, trong khi lĩnh vực fintech đã có hai cái tên dẫn đầu, các kỳ lân mới có khả năng sẽ rải đều trong những lĩnh vực khác, bao gồm Edtech, công nghệ vận tải...