Phong Nha - Kẻ Bàng hướng tới khu du lịch trọng điểm của Việt Nam

Chiều 12/8, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tổ chức hội nghị công bố Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng. Đây được xem là bước phát triển mới trong quá trình khai thác hiệu quả các giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, hang động, cảnh quan và đa dạng sinh học gắn với bảo tồn di sản.

Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng có diện tích 167.250,4 ha, gồm toàn bộ diện tích Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và một phần vùng đệm thuộc địa giới hành chính các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Điền, Kim Phú và Bố Trạch, loại trừ phần vành đai biên giới.

Phong Nha - Kẻ Bàng là một trong những khu vực có giá trị đặc biệt về tự nhiên của Việt Nam. Khoảng 95% diện tích khu vực là rừng tự nhiên, cùng hệ thống hang động, cảnh quan karst và hệ sinh thái đa dạng. Đây cũng là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, khảo cổ.

Với những giá trị nổi bật, Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu năm 2003 và tiếp tục được mở rộng vào năm 2015. Năm 2025, Phong Nha - Kẻ Bàng cùng Vườn Quốc gia Hin Nậm Nô của Lào được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới.

Những giá trị về di sản đang tạo nền tảng quan trọng cho phát triển du lịch. Giai đoạn 2020-2025, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đón khoảng 3,59 triệu lượt khách, trong đó hơn 3,1 triệu lượt khách trong nước và gần 489.000 lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt hơn 1.312 tỷ đồng.

Riêng năm 2025, Vườn đón gần 900.000 lượt khách, đạt doanh thu hơn 317 tỷ đồng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt hơn 810.000 lượt, tăng 14% so với cùng kỳ; doanh thu đạt khoảng 300 tỷ đồng, tăng 18%.

Hiện Phong Nha - Kẻ Bàng có 19 tuyến, điểm du lịch đang hoạt động. Hoạt động kinh doanh du lịch sinh thái được tổ chức theo ba hình thức gồm tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng, tạo điều kiện để các nguồn lực xã hội cùng tham gia phát triển sản phẩm.

Việc công nhận Khu du lịch cấp tỉnh có ý nghĩa quan trọng không chỉ ở việc hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động du lịch mà còn mở ra điều kiện thuận lợi hơn để tổ chức, quản lý và khai thác các tuyến, điểm du lịch trên địa bàn.

Đặc biệt, quyết định công nhận khu du lịch được kỳ vọng góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động đón khách quốc tế tại một số khu vực biên giới.

Sau khi điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, một số địa bàn từng thu hút đông khách quốc tế như Tân Hóa, Trường Xuân, Tân Trạch nay thuộc các xã Kim Phú, Trường Sơn và Thượng Trạch, nằm trong khu vực biên giới. Việc tổ chức các tour đưa khách quốc tế đến những địa bàn này phát sinh thêm yêu cầu về thủ tục hành chính và chi phí, ảnh hưởng đến khả năng khai thác sản phẩm.

Việc công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu du lịch cấp tỉnh tạo cơ sở pháp lý để tăng cường phối hợp giữa các ngành, lực lượng chức năng và địa phương trong quản lý hoạt động du lịch, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách quốc tế tiếp cận và trải nghiệm các sản phẩm trong khu du lịch trên cơ sở tuân thủ các quy định về xuất nhập cảnh, cư trú và biên giới.

Đây cũng là tiền đề để huy động thêm nguồn lực đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng dịch vụ. Trong đó, các sản phẩm gắn với thế mạnh riêng của Phong Nha - Kẻ Bàng như thám hiểm hang động, du lịch sinh thái, nghiên cứu thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa và di tích khảo cổ được xác định là hướng phát triển trọng tâm.

Theo định hướng đến năm 2030, Phong Nha - Kẻ Bàng phấn đấu trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, hình thành các sản phẩm đặc trưng về thám hiểm hang động, du lịch sinh thái, nghiên cứu và đủ điều kiện để được công nhận Khu du lịch quốc gia.

Xa hơn, giai đoạn 2035-2050, Phong Nha - Kẻ Bàng được định hướng trở thành khu du lịch trọng điểm của Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm của Đông Nam Á và điểm đến khám phá, trải nghiệm thiên nhiên hàng đầu Việt Nam, từng bước hướng tới vị thế điểm đến du lịch hàng đầu châu Á.

Mục tiêu này đặt ra yêu cầu phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, chất lượng cao nhưng phải gắn chặt với bảo tồn tài nguyên. Việc khai thác các giá trị của di sản không chỉ nhằm gia tăng lượng khách và doanh thu mà còn phải tạo ra những sản phẩm có giá trị, nâng cao thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, đồng thời bảo đảm gìn giữ hệ sinh thái và cảnh quan.

Với nền tảng là Di sản thiên nhiên thế giới và những kết quả tích cực trong thu hút khách thời gian qua, việc trở thành Khu du lịch cấp tỉnh được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để Phong Nha - Kẻ Bàng chuyển từ lợi thế tài nguyên sang lợi thế cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế của một điểm đến du lịch thiên nhiên, khám phá và mạo hiểm hàng đầu Việt Nam.