Quá khứ hào hùng và chặng đường 30 năm nghĩa tình đồng đội

Quá khứ hào hùng và chặng đường 30 năm nghĩa tình đồng đội

Đây là dịp để những người đồng đội năm xưa cùng nhau ôn lại quá khứ chiến đấu hào hùng, đầy vẻ vang của Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 - Sư đoàn anh hùng. Đồng thời, cũng là dịp để nhìn lại chặng đường 30 năm xây dựng, phát triển Ban liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh, với nhiều hoạt động tri ân, nặng nghĩa ân tình đồng đội.

Trang sử hào hùng của Sư đoàn anh hùng

Ngược dòng lịch sử cách đây 75 năm, ngày 16/01/1951, tại đình Mống thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình cũ, Bộ Quốc phòng công bố quyết định thành lập Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320. Ngay những ngày đầu thành lập, trong Chiến dịch Mùa Xuân, Bắc Sơn Tây, với quyết tâm "Trận đầu phải thắng, chiến dịch đầu phải thắng", cán bộ chiến sĩ Sư đoàn đã lập chiến công vang dội: Một đêm tiêu diệt 9 đồn địch, mở đầu trang sử hào hùng của Sư đoàn anh hùng.

Tiếp đó, dưới sự che chở và đùm bọc của quân và dân Liên khu 3, Sư đoàn 320 đã vượt qua muôn vàn khó khăn, liên tiếp giành nhiều thắng lợi trên chiến trường đồng bằng Bắc Bộ: Từ Phát Diệm, phòng tuyến sông Đáy, sông Hồng đến những trận đánh thọc sâu sau lưng địch. Đáng chú ý, trong các chiến dịch Thu - Đông (1951 - 1952) và Đông - Xuân (1953 - 1954), Sư đoàn cùng lực lượng vũ trang địa phương giải phóng nhiều vùng rộng lớn ở đồng bằng Bắc Bộ, tiếp quản TP Hải Phòng và tiễn những tên lính Pháp cuối cùng rời khỏi miền Bắc.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1967 - 1968), trong những trận đầu, Sư đoàn 320 đã chiến đấu với những đội quân thiện chiến của Mỹ và VNCH, lập nhiều chiến công trên các chiến trường ác liệt như: Xuân Lâm, Đại Độ, Đinh Tổ, Bắc Cửa Việt, Cam Lộ, Ngã Tư Sòng, Đường 9 - Khe Sanh,…; qua đó, góp phần vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.

Năm 1971, trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, Sư đoàn 320 chiến đấu quyết liệt với Lữ đoàn dù 3 - lực lượng quân trù bị quốc gia, tinh nhuệ nhất của Quân lực VNCH tại điểm cao 456 - Căn cứ 31, tiêu diệt và làm tan rã bộ chỉ huy lữ đoàn, góp phần đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719. Cuối năm này, với khí thế "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", Sư đoàn 320 tiếp tục hành quân vào Tây Nguyên với quyết tâm "Đi lâu - đi sâu - đi xa - đánh to thắng lớn - đi đến ngày thắng lợi hoàn toàn".

Trong Chiến dịch Bắc Tây Nguyên - Xuân Hè 1972, đây là lần thứ 2 Sư đoàn chạm trán với Quân Dù (Lữ dù 2) và các lực lượng tinh nhuệ khác của Quân lực VNCH. Cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt, về phía địch có sự yểm trợ của pháo binh, không quân, trong đó có B52 nhưng với lòng dũng cảm, quyết tâm, Sư đoàn đã lập chiến công oanh liệt tại các điểm cao 1049 (Delta), 1015 (Charlie), tiêu diệt cứ điểm Kleng, phá vỡ tuyến phòng ngự bờ Tây sông Pô Kô, góp phần làm nên chiến thắng Đắk Tô - Tân Cảnh (24/4/1972).

Từ tháng 7/1972 - tháng 3/1975, trên mặt trận Nam Gia Lai, Sư đoàn 320 tiếp tục chiến đấu trên các trục Đường 14 và Đường 19, cùng lực lượng vũ trang địa phương đánh hàng trăm trận lớn nhỏ, trong đó có chiến thắng vang dội và quan trọng trận Chư Bồ - Đức Cơ, Chư Nghé, Lệ Ngọc, Làng Siêu; từng bước làm suy yếu hệ thống phòng thủ của địch.

Thần tốc tham gia Chiến dịch giải phóng Tây Nguyên tháng 3/1975, Sư đoàn đánh chặn và truy kích địch trên Đường số 7, giải phóng Tuy Hòa - Phú Yên. Trong trận then chốt này, những tấm gương anh dũng chiến đấu, lập chiến công vẻ vang của Sư đoàn đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, bao gồm các đồng chí: Nguyễn Vi Hợi, Trần Xuân Thiện, Nguyễn Xước Hiện.

Đáng chú ý, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Sư đoàn 320 trong đội hình Quân đoàn 3 tiến công từ hướng Tây Bắc Sài Gòn, đánh chiếm căn cứ Đồng Dù - Củ Chi ngày 29/4/1975, tiêu diệt và bắt sống toàn bộ Sư đoàn 25 của địch, mở toang "cánh cửa thép" phía Tây Bắc, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước…

Ghi nhận những chiến công và thành tích xuất sắc của Sư đoàn và các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, Sư đoàn 320 được Đảng và Nhà nước hai lần phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân (12/9/1975 và 20/12/1979) cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống Sư đoàn (16/1/1951 - 16/1/2026), Sư đoàn vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì.

Hành trình 30 năm nghĩa tình đồng đội

Chặng đường 75 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành của Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 được viết nên bằng xương máu và sự hy sinh to lớn của hơn 14.000 cán bộ, chiến sĩ; trong đó có hơn 1.200 liệt sĩ quê ở Nghệ An và Hà Tĩnh. Xuất phát từ quá khứ hào hùng đó, ngày 26/3/1996, Ban liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh được thành lập để cùng nhau ôn lại kỷ niệm và tổ chức các hoạt động tri ân, nghĩa tình đồng đội.

Trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, đến nay Ban Liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 Nghệ An - Hà Tĩnh đã hình thành 8 chi hội tại các khu vực Vinh, Hưng Nguyên, Nam Đàn, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn, Diễn Yên Quỳnh, Nghi Lộc, với gần 500 hội viên. Ban hoạt động trên tinh thần hoàn toàn tự nguyện, nghĩa tình đồng đội; toàn bộ kinh phí do các cựu chiến binh và đồng đội tự nguyện đóng góp, không vận động tài trợ ngoài xã hội.

Nhìn lại chặng đường 30 năm qua, Ban liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 Nghệ An - Hà Tĩnh đã có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa, trở thành nòng cốt trong nhiều hoạt động của Ban liên lạc Sư đoàn 320 toàn quốc. Trong đó có việc phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; hỗ trợ đồng đội làm các chế độ, chính sách sau chiến tranh; thăm hỏi, động viên kịp thời các hội viên ốm đau, khó khăn; vận động xây dựng các nhà bia, di tích lịch sử để tri ân đồng đội đã anh dũng hi sinh vì độc lập, tự do của đất nước.

Tháng 12/2017, 28 cựu chiến binh của Ban liên lạc khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh trực tiếp tham gia xây dựng nhà bia tại các điểm cao 1015 và 1049. Tổng kinh phí xây dựng 3 nhà bia gần 9 tỷ đồng, trong đó cố Trung tướng, Anh hùng LLVTND Khuất Duy Tiến ủng hộ 800 triệu đồng, còn lại là sự ủng hộ của cựu chiến binh Lê Mạnh Hải - Giám đốc Công ty TNHH Phú Nguyên Hải và các đồng đội khác.

Ngoài ra, Ban liên lạc khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh tích cực tham gia các hoạt động hướng về cộng đồng như kêu gọi đồng đội đóng góp, ủng hộ hai xã Rơ Kơi và Hơ Moong (huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum cũ), làng Bua, xã IAPNÔN, tỉnh Gia Lai, mỗi xã 1.000 - 2.000 kg gạo, hàng nghìn khẩu trang trong đại dịch Covid-19. Năm 2024 vận động quyên góp, ủng hộ cho gia đình 5 đồng đội bị thiệt hại do bão số 3 tại các tỉnh Quảng Ninh và Yên Bái. Năm 2025, vận động ủng hộ bão số 3, số 5 và số 10 ảnh hưởng trên địa bàn tỉnh Nghệ An với số tiền 34,9 triệu đồng.

Các hoạt động này đã góp phần giáo dục truyền thống "Uống nước nhớ nguồn"; tô thắm, lan tỏa hình ảnh người lính Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 và truyền thống vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Đây cũng là động lực để các cựu chiến binh dù tuổi cao, sức yếu, nhiều người mang trong mình thương tật nhưng vẫn bền bỉ cống hiến tinh thần, vật chất trên hành trình tri ân, tìm kiếm đồng đội còn nằm lại trên các chiến trường.

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Ban liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng - Sư đoàn 320 khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh (26/3/1996 - 26/3/2026), Lãnh đạo Sư đoàn 320 - Quân đoàn 34 khen thưởng cho các cá nhân có đóng góp trong công tác "Đền ơn đáp nghĩa" giai đoạn 1996 - 2026. Trước đó, các đại biểu đã trọng thể làm lễ dâng hoa, báo công với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường mang tên Người.