“Quản trị dòng tiền theo thời gian thực”: Nước cờ giúp SME giành thế chủ động tài chính

Talkshow "Chủ động dòng tiền, nắm bắt lợi thế vốn"

Dòng tiền: "điểm mù" lớn nhất trong vận hành SME

Một nghịch lý phổ biến ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đó là: càng tăng trưởng nhanh, rủi ro tài chính càng lớn. Không phải vì doanh thu kém, mà vì doanh nghiệp không thực sự hiểu dòng tiền của mình đang vận hành ra sao theo từng thời điểm.

Ông Lâm Minh Chánh, nhà sáng lập AI WikiMoney, chỉ ra thực tế: "Phần lớn SME không chủ động quản lý dòng tiền mà chạy theo nó một cách bị động. Họ quản lý theo tuần, theo tháng, thậm chí theo cảm tính, chứ không có hệ thống theo dõi theo thời gian thực."

Việc thiếu một "bức tranh thời gian thực" khiến doanh nghiệp không thể trả lời những câu hỏi cơ bản: tiền đang nằm ở đâu, dòng tiền sẽ thiếu vào thời điểm nào, hay quyết định nào đang làm "hao hụt" dòng tiền nhanh nhất.

Đáng chú ý hơn, nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa lợi nhuận và dòng tiền, một sai lệch có thể dẫn đến những quyết định nguy hiểm. Một doanh nghiệp có thể báo lãi, nhưng nếu tiền bị "kẹt" ở hàng tồn kho hoặc công nợ, họ vẫn có thể rơi vào tình trạng thiếu thanh khoản.

Theo chuyên gia Lâm Minh Chánh "Muốn quản lý dòng tiền thì phải hiểu được lợi nhuận đến từ đâu, chi phí nào là hợp lý, và quan trọng là phải nhìn được sự thay đổi của tồn kho, công nợ, những yếu tố trực tiếp ‘ăn’ vào dòng tiền."

Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp rơi vào vòng xoáy tăng trưởng - mở rộng - thiếu tiền. Khi đơn hàng tăng, doanh nghiệp phải nhập thêm hàng, chấp nhận cho khách hàng nợ dài hơn, đồng thời phát sinh thêm chi phí vận hành. Nếu không có kế hoạch dòng tiền đi kèm, sự tăng trưởng này sẽ nhanh chóng tạo ra áp lực tài chính.

"Dòng máu" của doanh nghiệp và những điểm nghẽn khó thấy

Ở góc độ ngân hàng, ông Đào Gia Hưng, Giám đốc Khối SME VPBank, ví dòng tiền như hệ tuần hoàn của cơ thể, "Dòng tiền giống như dòng máu. Nếu lưu thông tốt thì doanh nghiệp tăng trưởng, nếu tắc nghẽn thì lợi nhuận cũng bị nghẽn theo."

Từ thực tế làm việc với hàng trăm nghìn SME trong một thập kỷ qua tại VPBank, ông Hưng chỉ ra ba điểm nghẽn mang tính hệ thống.

Thứ nhất là thiếu khả năng quan sát real-time (theo thời gian thực): Khi doanh nghiệp chỉ nhìn dòng tiền theo chu kỳ dài (tuần, tháng), mọi phản ứng đều đến muộn. Trong bối cảnh thị trường biến động nhanh, độ trễ này có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội hoặc đưa ra quyết định sai thời điểm.

Thứ hai là mất cân đối dòng tiền, không chỉ giữa thu và chi, mà còn giữa ngắn hạn và dài hạn. Có doanh nghiệp có doanh thu lớn, nhưng dòng tiền lại về chậm hơn nghĩa vụ thanh toán. Điều này khiến doanh nghiệp luôn ở trạng thái "căng" tiền mặt dù hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường.

Thứ ba là thiếu bộ đệm tài chính để tận dụng cơ hội. "Nếu doanh nghiệp không chuẩn bị trước, thì khi cơ hội đến, họ sẽ không đủ nguồn lực để nắm bắt," ông Hưng nhấn mạnh.

Một điểm quan trọng khác là việc quản lý dòng tiền thủ công khiến doanh nghiệp khó minh bạch tài chính. Khi không có dữ liệu rõ ràng, việc gọi vốn từ ngân hàng cũng trở nên khó khăn hơn.

Từ quản lý thủ công đến hệ thống hóa dòng tiền

Giải pháp, theo các chuyên gia, không nằm ở việc "quản lý nhiều hơn", mà là quản lý đúng cách và dựa trên công cụ.

Ông Hưng cho rằng "Doanh nghiệp cần tự động hóa và tập trung hóa dòng tiền, thay vì quản lý phân tán và thủ công như trước đây."

Các nền tảng ngân hàng số như VPBank NeoBiz cho phép doanh nghiệp quản lý toàn bộ dòng tiền trên một hệ thống duy nhất: từ thu - chi, theo dõi giao dịch, nộp thuế, trả lương đến quản lý hóa đơn. Khi mọi dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

Không chỉ dừng ở quản trị, các công cụ tài chính còn giúp doanh nghiệp tăng tính linh hoạt. "Thẻ tín dụng doanh nghiệp vừa giúp thanh toán, vừa giống như một nguồn vốn ứng trước rất hiệu quả," ông Lâm Minh Chánh nhận xét.

Việc tích hợp giữa quản trị dòng tiền và giải pháp tài chính tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi doanh nghiệp không chỉ kiểm soát được dòng tiền mà còn chủ động sử dụng nguồn lực tài chính.

Về dài hạn, khi dòng tiền được minh bạch và số hóa, doanh nghiệp sẽ xây dựng được lịch sử tài chính rõ ràng - yếu tố then chốt để tiếp cận vốn nhanh hơn và với chi phí hợp lý hơn.

Trong một môi trường kinh doanh nhiều biến động, khả năng "nhìn thấy tiền" theo thời gian thực không còn là lợi thế, mà là điều kiện sống còn. Và như thông điệp của talkshow, nước cờ đầu tiên để SME đi xa chính là biến dòng tiền từ "điểm mù" thành trung tâm điều hành của mọi quyết định.

Đón xem talkshow "Chủ động dòng tiền, nắm bắt lợi thế vốn" tại đây.