Ra mắt nền tảng công nghệ số về du lịch di sản Hà Nội

Sự kiện đánh dấu một kết quả thiết thực trong quan hệ hợp tác giữa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) với các đối tác Pháp, đồng thời mở ra những triển vọng mới trong nghiên cứu, đào tạo và phát huy giá trị di sản.

Đây là một kết quả quan trọng của dự án EFF-R Patrimoine do Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ (thông qua Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam), phối hợp triển khai cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, cho biết hệ thống mã QR đưa các nội dung nghiên cứu đến với công chúng ngay tại di tích. Thông qua điện thoại, người tham quan có thể truy cập thông tin, hình ảnh, thuyết minh và tư liệu mà không cần tải ứng dụng. Các nội dung đa ngôn ngữ cũng tạo thuận lợi để bạn bè quốc tế tìm hiểu văn hóa Hà Nội.

Ông Phạm Tuấn Long khẳng định, đối với nền tảng vừa đưa ra mắt, việc duy trì hệ thống, cập nhật nội dung và tiếp nhận phản hồi của công chúng sẽ góp phần bảo đảm hiệu quả lâu dài. Sự tham gia của chính quyền địa phương, các đơn vị quản lý di tích và cộng đồng có vai trò quan trọng trong quá trình này.

Đại diện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho biết, trong khoảng một năm, gần 40 chuyên gia và khoảng 100 sinh viên tham gia khảo sát hơn 100 di tích ở Hà Nội, từ đó chọn ra 28 di tích tiêu biểu. Nhóm nghiên cứu chụp ảnh, sưu tầm văn bia, dịch văn bản Hán Nôm, vẽ sơ đồ kiến trúc và quay video tại từng điểm. Mỗi di tích có một hồ sơ riêng gồm phần mô tả khoa học, ảnh xưa và nay, video, trích đoạn văn bia và tư liệu Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc cùng thư mục tài liệu tham khảo.

Nền tảng hướng tới bốn nhóm mục đích: Phục vụ du lịch, giáo dục, nghiên cứu và kết nối cộng đồng. Du khách có thể tự đi theo từng hành trình, quét mã QR tại di tích để xem hồ sơ khoa học của điểm đến. Nhà trường có thể dùng các hành trình như một công cụ sư phạm, lồng ghép vào hoạt động ngoại khóa của học sinh Hà Nội. Với giới nghiên cứu, kho dữ liệu về văn bia, tư liệu Hán Nôm và kiến trúc của 28 di tích là nguồn tư liệu được hệ thống hóa và dễ tra cứu.

Dự án cũng là một ví dụ về hợp tác khoa học và giáo dục Việt - Pháp trong lĩnh vực di sản, nối kết nhà nghiên cứu, sinh viên, kỹ sư, chuyên gia du lịch và cộng đồng địa phương quanh việc nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản vật thể, phi vật thể và di sản số của Thủ đô.

Theo GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, trong nhiều năm qua, hợp tác với Pháp đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Thông qua các chương trình nghiên cứu, trao đổi học thuật và sự đồng hành của các chuyên gia, giảng viên và sinh viên của chúng tôi có thêm cơ hội tiếp cận những kiến thức, kỹ năng và phương pháp mới, vận dụng vào công việc nghiên cứu và đào tạo tại Việt Nam.

Dự án Vietnamica do Giáo sư Philippe Papin chủ trì là một minh chứng tiêu biểu. Từ nghiên cứu lịch sử và số hóa tư liệu văn bia, dự án đã kết hợp chuyên môn sâu với các phương pháp của nhân văn số, đồng thời hỗ trợ đào tạo các nhà nghiên cứu trẻ. Những kết quả ấy tạo nền tảng để Nhà trường tiếp tục phát triển các hướng nghiên cứu liên ngành về văn hóa và di sản.

Tiếp nối tinh thần đó, dự án "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" do Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp chủ trì đã đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với công chúng. Các kiến thức và phương pháp về nghiên cứu di sản, xây dựng hành trình, diễn giải và ứng dụng công nghệ được vận dụng phù hợp với bối cảnh Hà Nội, kết hợp với tri thức của các nhà khoa học Việt Nam và kinh nghiệm của cộng đồng gìn giữ di tích.

Hai dự án cho thấy giá trị của sự hợp tác Việt Nam - Pháp trong việc gắn kết nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng. Những kiến thức và phương pháp được trao đổi qua hợp tác quốc tế đã trở thành nguồn lực cụ thể để giải quyết các nhu cầu của thực tiễn Việt Nam.

Sự đồng hành thường xuyên của các chuyên gia đã hỗ trợ Nhà trường rất nhiều trong phát triển nghiên cứu, mở rộng hợp tác và đổi mới các chương trình đào tạo theo hướng liên ngành, gắn với di sản và tăng cường thực hành.

Với dự án ra mắt "Hành trình du lịch di sản Hà Nội", các giảng viên, chuyên gia và sinh viên đã cùng khảo sát di tích, xây dựng nội dung và thiết kế các hành trình theo chủ đề. Nền tảng đa ngôn ngữ cùng hệ thống mã QR giúp người dân và du khách tiếp cận những nội dung có cơ sở khoa học ngay tại điểm tham quan. Sinh viên cũng được vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng và tham gia một hoạt động phục vụ cộng đồng.