Sàn giao dịch carbon ghi nhận khối lượng giao dịch hơn 1.200 tấn CO2e phiên đầu tiên

Liên Bộ Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường sáng 29/6 công bố khai trương sàn giao dịch carbon Việt Nam, sản phẩm thí điểm giao dịch là hạn ngạch khí nhà kính, mã VN2025.

Hạn ngạch khí nhà kính là giới hạn tối đa về lượng khí nhà kính mà một quốc gia, ngành công nghiệp hoặc doanh nghiệp được phép thải ra trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm.

Tổng hạn ngạch khí nhà kính cho ba ngành nhiệt điện, sắt thép, xi măng giai đoạn 2025-2026 được Thủ tướng phê duyệt là hơn 511 triệu tấn CO2e. Trên cơ sở được phân bổ, doanh nghiệp nào gây ô nhiễm vượt mức sẽ phải mua hạn ngạch của doanh nghiệp ít phát thải hơn, hoặc mua tín chỉ carbon để bù trừ (tối đa 30% hạn ngạch phát thải).

Hạn ngạch giao dịch được niêm yết trên website Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, cập nhật kết quả cuối ngày. Đến 9h16, sàn ghi nhận khối lượng giao dịch 400 tấn CO2e, tổng giá trị 54 triệu đồng. Trong đó, giá giao dịch gần nhất là 136.000 đồng một tấn.

Kết thúc ngày giao dịch đầu tiên, sàn carbon ghi nhận khối lượng giao dịch hơn 1.200 tấn CO2e, tổng giá trị 161,7 triệu đồng. Trong đó, mỗi tấn CO2e đạt giá cao nhất 136.000 đồng một tấn, giá đóng cửa giảm còn 130.000 đồng.

Theo cơ quan quản lý, việc hình thành thị trường carbon sẽ tạo cơ chế định giá phát thải theo nguyên tắc thị trường, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí giảm phát thải, khuyến khích đổi mới công nghệ, sử dụng năng lượng hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt khi nhiều thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường.

Đối với thị trường tài chính, sàn giao dịch carbon được xem là một cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở thêm kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, đồng thời đưa thị trường vốn Việt Nam tiệm cận các thông lệ quốc tế.

Theo nguyên tắc vận hành, doanh nghiệp tham gia giao dịch sử dụng tài khoản tại các công ty chứng khoán được chấp thuận, tương tự như giao dịch cổ phiếu. Sau khi lệnh được khớp, kết quả giao dịch được xác nhận ngay và doanh nghiệp được theo dõi biến động hạn ngạch thông qua hệ thống lưu ký.

Theo lộ trình, thị trường carbon sẽ được thí điểm đến hết năm 2028 trước khi vận hành chính thức từ năm 2029. Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia, Chính phủ miễn toàn bộ phí dịch vụ giao dịch trong suốt giai đoạn thí điểm.