Sẵn sàng phương án cung ứng xăng sinh học trên toàn quốc

Tại toạ đàm “Chủ động nguồn nguyên liệu, sẵn sàng cho lộ trình phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học”, nhiều chuyên gia nhận định việc phát triển xăng sinh học không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là quyết định chiến lược nhằm tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động.

Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), khi triển khai xăng E10 trên toàn quốc, nhu cầu Ethanol để pha chế sẽ vào khoảng 1,1 triệu m³ mỗi năm.

Trong khi đó, Việt Nam hiện có 6 nhà máy sản xuất Ethanol, nhưng chỉ 3 nhà máy đang vận hành hết công suất. Ngay cả khi toàn bộ các nhà máy được khôi phục hoạt động, nguồn cung trong nước cũng chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, phần còn lại vẫn phải nhập khẩu.

Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp để hỗ trợ nhập khẩu ethanol, đồng thời thúc đẩy khôi phục các nhà máy hiện còn đóng cửa hoặc chưa vận hành hết công suất. Khi thị trường hình thành ổn định, việc khôi phục và mở rộng sản xuất trong nước sẽ giúp Việt Nam từng bước chủ động hơn về nguồn cung ethanol, giảm dần phụ thuộc vào nhập khẩu.

Thông tin cụ thể hơn về việc nhập khẩu nhiên liệu để pha chế xăng sinh học, ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho hay, trong giai đoạn 2026 - 2027 và các năm tiếp theo, có thể khẳng định Việt Nam vẫn cần nhập khẩu khoảng 70 - 80% nhu cầu ethanol, tương đương khoảng 700.000 đến xấp xỉ 1 triệu m³ mỗi năm.

Nguồn cung phù hợp nhất hiện nay là từ Hoa Kỳ và Brazil, trong đó Hoa Kỳ là thị trường đặc biệt quan trọng. Với quãng đường vận chuyển xa như vậy, rõ ràng phải có tàu lớn và hệ thống logistics đủ mạnh; không thể chia nhỏ thành nhiều lô hàng nhỏ lẻ. Vì vậy, cùng với nhu cầu ngày càng lớn tại Đông Nam Á, xu hướng hình thành các hub trung chuyển ethanol tại khu vực là tất yếu. Trước đây hub chủ yếu nằm ở Hàn Quốc, sau đó dịch chuyển dần về Singapore.

Song song với nhập khẩu, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam nhấn mạnh, khi chương trình nhiên liệu sinh học được triển khai ổn định, Việt Nam sẽ từng bước hình thành ngành công nghiệp ethanol nội địa.

Ban đầu có thể chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu, nhưng khi thị trường đủ lớn, chắc chắn sẽ xuất hiện những nhà đầu tư mới, những dự án mới và cả những mô hình liên kết hiệu quả hơn với nông dân.

Đặc biệt, khi thị trường ethanol được khơi thông, các nhà máy hoạt động trở lại, nhu cầu thu mua nguyên liệu như ngô và sắn sẽ tăng lên đáng kể, qua đó tạo động lực hình thành vùng nguyên liệu ổn định.

Với lợi thế là nước có thế mạnh nông nghiệp sản xuất sắn và ngô, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam kỳ vọng trong tương lai sẽ có những doanh nghiệp ethanol xây dựng được mô hình liên kết với vùng nguyên liệu tương tự như cách một số tập đoàn đã làm rất thành công với cây mía đường. Khi đó, nông dân không chỉ là người bán nguyên liệu, mà còn có thể trở thành mắt xích thực sự trong chuỗi giá trị ngành ethanol.