SSI dự báo kịch bản tăng trưởng GDP trong nửa cuối năm 2026

Việt Nam đã chính thức bước vào nhóm thu nhập trung bình cao sau 17 năm, nhưng đây mới là điểm khởi đầu của một chặng đường khó hơn.

Theo Công ty Chứng khoán Mirae Asset (MASVN), Việt Nam đã bước vào giai đoạn quyết định trong lộ trình phát triển để không rơi vào “bẫy thu nhập trung bình”, hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Thách thức đặt ra là phải chuyển dịch nền kinh tế sang một quỹ đạo phát triển mới nhằm đạt mức mức tăng trưởng 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030 từ mức 7-8%/năm trong quá khứ.

Theo MASVN, yêu cầu trước mắt là bứt phá trong nửa cuối năm 2026 để đạt được mốc tăng trưởng GDP cả năm 10%.

Trong đó, giải pháp trọng tâm là giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công năm 2026 (hơn 1 triệu tỷ đồng), bên cạnh thực hiện các chính sách tài khóa khác, bao gồm gia hạn thời hạn nộp thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2026.

Tương tự, theo SSI Research, kết quả nửa cuối năm 2026 sẽ được quyết định bởi hai mắt xích: Chuyển hóa bên ngoài (biến nhập khẩu thành xuất khẩu) và lưu thông bên trong (biến chi tiêu thành tiền gửi và những dự án được triển khai thực tế).

Để chạm mục tiêu trên 10% mà Nghị quyết 168 đề ra, tăng trưởng nửa cuối năm sẽ phải đạt khoảng 11,9%. Chính phủ ước tính tăng trưởng nửa đầu năm 2026 lẽ ra đã có thể cao hơn khoảng 0,4 điểm % nếu giải ngân đầu tư công đạt 50% thay vì mức thực tế 35,5%.

Các chuyên gia SSI Resrearch lý giải, phần tăng trưởng tăng thêm trong nửa cuối năm sẽ phụ thuộc ít hơn vào các ưu đãi chính sách mới, mà nhiều hơn vào khâu thực thi, vào việc đưa nguồn vốn đã được phân bổ, dự án đã được phê duyệt và nguồn lực sẵn có thực sự chảy vào nền kinh tế thực.

SSI Research đã xây dựng ba kịch bản cho tăng trưởng GDP 6 tháng cuối năm. Theo đó, trong kịch bản cơ sở, tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 vẫn duy trì ở mức cao nhưng phụ thuộc lớn vào năng lực thực thi chính sách.

GDP cả năm được dự báo tăng 8,5-9%, lạm phát duy trì quanh 4,5%, trong khi áp lực lên tỷ giá USD/VND vẫn nằm trong khả năng kiểm soát.

Kịch bản này dựa trên giả định một phần hàng hóa nhập khẩu được chuyển hóa thành xuất khẩu, tiến độ giải ngân đầu tư công dần cải thiện, dòng vốn FDI duy trì ổn định và không xuất hiện cú sốc lớn từ bên ngoài.

Ở kịch bản lạc quan, xuất khẩu trong quý 3 tăng mạnh hơn, giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh, tăng trưởng tiền gửi phục hồi, thâm hụt thương mại thu hẹp và dự trữ ngoại hối ổn định. Lạm phát hạ nhiệt cũng có thể mở thêm dư địa để Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ nền kinh tế vào cuối năm.

Ngược lại, trong kịch bản kém tích cực, hàng hóa nhập khẩu không chuyển hóa được thành xuất khẩu, khoảng trống nguồn vốn tiếp tục mở rộng, dự trữ ngoại hối chịu áp lực, lạm phát dai dẳng và sức ép tỷ giá gia tăng. Khi đó, tăng trưởng kinh tế có thể trượt xuống vùng thấp hơn kỳ vọng.

Những yếu tố có thể kích hoạt kịch bản bất lợi gồm đồng USD mạnh lên, cú sốc giá năng lượng, xuất khẩu suy yếu, giải phóng mặt bằng chậm và giải ngân đầu tư công không đạt kế hoạch.

Trong nửa cuối năm, SSI Research cho rằng nhà đầu tư cần theo dõi sát mức độ chuyển hóa của xuất khẩu, đặc biệt tại nhóm điện tử và máy móc; diễn biến cán cân thương mại; dự trữ ngoại hối; khoảng cách giữa tỷ giá thị trường tự do và tỷ giá chính thức; cũng như nhu cầu ngoại tệ định kỳ của ngân sách quanh các kỳ trả nợ.

Đối với thị trường vốn, những yếu tố cần theo dõi là sự thay đổi của tỷ lệ free float, nhu cầu từ nhà đầu tư tổ chức và tiến độ thoái vốn tại doanh nghiệp Nhà nước.

Theo SSI Research, tổng hợp các dữ liệu trên sẽ giúp làm rõ mức độ bền vững của đà tăng trưởng hiện tại, đồng thời cho thấy những áp lực về tỷ giá và lãi suất chỉ mang tính ngắn hạn hay đã phản ánh các khó khăn có tính cấu trúc.