SSI Research dự báo GDP Việt Nam năm 2026 tăng khoảng 9,4%

Theo báo cáo chiến lược tháng 11 của SSI Research, kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. GDP quý III/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Trên cơ sở đó, nhóm phân tích dự báo GDP quý IV có thể tăng khoảng 10,5%, đưa tăng trưởng cả năm lên 9,4%, thấp hơn mục tiêu 10% của Chính phủ.

Các chỉ báo kinh tế tháng 10 tiếp tục cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh giữ được nhịp tăng. Sản xuất công nghiệp tăng 15% so với cùng kỳ, đưa mức tăng lũy kế 10 tháng lên 12,4% - cao nhất kể từ năm 2019. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ theo giá hiện hành tăng 14,7%.

Hoạt động thương mại cũng ghi nhận tín hiệu cải thiện khi cán cân thương mại có tháng xuất siêu thứ hai liên tiếp, với mức thặng dư 7,3 tỷ USD, qua đó thu hẹp mức nhập siêu lũy kế xuống còn 12,1 tỷ USD. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 10 đạt 52,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 16 liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng.

Bên cạnh đó, thu hút đầu tư nước ngoài vẫn là điểm sáng. Vốn FDI đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Những kết quả này tạo thêm cơ sở cho triển vọng tăng trưởng trong những tháng cuối năm, dù khả năng duy trì đà tăng còn phụ thuộc vào hiệu quả chuyển hóa nguồn vốn thành năng lực sản xuất và hoạt động kinh tế thực chất.

Theo SSI Research, đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế trong quý IV, trong đó khu vực Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng tăng 15,1% so với cùng kỳ. Đến hết tháng 10, giải ngân đầu tư công đạt 74,1% kế hoạch năm, cao hơn đáng kể mức 64,3% của cùng kỳ năm trước.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn đầu tư công đang có dấu hiệu chuyển hóa thành hoạt động xây dựng trên thực địa. Sản lượng thép, xi măng cải thiện phản ánh nhu cầu vật liệu từ các công trình đang triển khai. Theo nhóm phân tích, đây là tín hiệu có ý nghĩa hơn việc chỉ nhìn vào tỷ lệ giải ngân, bởi số liệu giải ngân có thể bao gồm cả các khoản tạm ứng, chưa phản ánh đầy đủ khối lượng thi công thực tế.

Dù tiến độ đã được cải thiện, ước tính vẫn còn khoảng 350.000 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân. Khối lượng này tương đối lớn nhưng phù hợp với xu hướng tập trung giải ngân vào những tháng cuối năm, trong khi thời hạn thực hiện kế hoạch kéo dài đến hết tháng 1/2027.

Vấn đề hiện nay chủ yếu nằm ở khả năng tổ chức thực hiện. Tình trạng thiếu vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát tại khu vực phía Nam, khó khăn trong giải phóng mặt bằng và năng lực nhà thầu không đồng đều tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ nhiều dự án. Vì vậy, việc tháo gỡ các vướng mắc tại công trường có ý nghĩa quyết định đối với khả năng đưa nguồn vốn đầu tư công vào nền kinh tế.

SSI Research nhận định một phần tác động tích cực từ đầu tư công có thể tiếp tục lan sang quý I/2027. Tuy nhiên, hiệu quả phân bổ và sử dụng vốn vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng.

Trong khi triển vọng tăng trưởng kinh tế được đánh giá tích cực, mặt bằng lãi suất lại đối mặt với những sức ép riêng. Theo SSI Research, tín dụng tăng 12,6% từ đầu năm, nhanh hơn tốc độ huy động vốn, khiến các ngân hàng chịu áp lực cân đối nguồn vốn và chi phí huy động, nhất là khi nhu cầu vốn thường tăng cao vào cuối năm.

Thực tế, dù lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại gần đây đã giảm khoảng 50-70 điểm cơ bản, lãi suất cho vay điều chỉnh chậm hơn. Đáng chú ý, lãi suất vay mua nhà và vay dành cho các chủ đầu tư bất động sản vẫn có xu hướng tăng.

Nhóm phân tích cho rằng lạm phát không phải nguyên nhân chính khiến lãi suất khó giảm sâu. CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá nhiên liệu, trong khi lạm phát bình quân 10 tháng ở mức 4,57% và lạm phát cơ bản có dấu hiệu hạ nhiệt. Áp lực đáng kể hơn đến từ chi phí vốn của hệ thống ngân hàng và khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng với huy động.

Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ đang được triển khai theo hướng hỗ trợ có trọng tâm thay vì nới lỏng trên diện rộng. Một số biện pháp được đề cập gồm giảm ít nhất 0,5 điểm phần trăm lãi suất bình quân tiền gửi mới kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và triển khai công cụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày với quy mô tối đa 2 tỷ USD nhằm hỗ trợ thanh khoản.

Tuy nhiên, SSI Research lưu ý quy mô công cụ hoán đổi ngoại tệ này tương đương chưa đến 0,3% tổng dư nợ tín dụng, do đó tác động hỗ trợ trước mắt còn hạn chế. Bên cạnh đó, triển vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa thực sự rõ ràng cũng là yếu tố khiến lãi suất trong nước khó giảm quá xa so với mặt bằng quốc tế.

Nhìn sang năm 2027, SSI Research cho rằng tăng trưởng xuất khẩu cần dựa nhiều hơn vào thị phần và giá trị gia tăng trong nước, thay vì phụ thuộc vào nhu cầu toàn cầu. Trong môi trường lãi suất khó giảm sâu, hiệu quả phân bổ và sử dụng vốn sẽ là yếu tố quan trọng để duy trì đà tăng trưởng kinh tế.