Tập trung khai thác những lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế Việt Nam - Israel

Chia sẻ thông tin tại hội thảo, đại diện Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công thương) cho biết, ngày 17/11/2026 tới đây sẽ tròn hai năm thực thi VIFTA. Thời gian hai năm qua cho thấy, cả Việt Nam và Israel đều đã nỗ lực khai thác hiệu quả hơn những lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế nhằm nâng kim ngạch thương mại lên mức cao hơn. Cả hai đều đã tăng cường trao đổi đoàn các cấp, thúc đẩy thương mại-đầu tư, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực Israel có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, an ninh mạng, quản lý nguồn nước, y tế, giáo dục.

Israel vốn được biết đến là một quốc gia nghèo tài nguyên thiên nhiên, nằm giữa sa mạc khắc nghiệt. Tuy nhiên, bằng chiến lược phát triển dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo, Israel đã xây dựng một nền kinh tế thị trường phát triển, đạt GDP khoảng 540 tỷ USD vào năm 2024, xếp thứ 19 thế giới. GDP bình quân đầu người của Israel đạt 54.000 USD, cao gấp hơn 10 lần Iran, dù dân số chỉ bằng 1/10 và thuộc nhóm quốc gia thu nhập cao.

Sức mạnh kinh tế của Israel đến từ sự tập trung vào các ngành dịch vụ và công nghệ cao. Ngành công nghệ thông tin, an ninh mạng, thiết bị y tế và công nghệ nông nghiệp là những mũi nhọn. Israel sở hữu hơn 6.000 startup công nghệ, đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Thung lũng Silicon (Mỹ) và thu hút hàng chục tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm. Các tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Microsoft, Google và Apple đều đặt trung tâm R&D tại đây, khẳng định vị thế của Israel như một trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Những thế mạnh về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học và năng lượng mới của Israel rất phù hợp với nhiều nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, trong nông nghiệp, Việt Nam đang cần nâng cao giá trị gia tăng, thích ứng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Trong khi đó, các giải pháp tưới nhỏ giọt, cảm biến độ ẩm, nông nghiệp chính xác và quản lý nguồn nước của Israel đã mở ra hướng hợp tác thiết thực. Trong công nghiệp, nhu cầu tăng hàm lượng công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng có thể kết nối với thế mạnh của Israel về điện tử chuyên dụng, tự động hóa và bán dẫn. Kinh nghiệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu, xây dựng vườn ươm doanh nghiệp cũng là lĩnh vực Việt Nam có thể khai thác…

Do có nhiều nỗ lực trong việc tập trung khai thác những lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế Việt Nam - Israel, nên trong hai năm qua, kim ngạch thương mại hàng hóa song phương gia tăng đáng kể. Theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, kim ngạch thương mại hàng hóa song phương năm 2024 đạt 3,25 tỷ USD, tăng gần 21% so với cùng kỳ năm 2023; năm 2025 đạt 3,63 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, con số này đạt 3,5 tỷ USD và dự kiến cả năm có thể đạt khoảng 4,4 tỷ USD, tăng trên 21% so với năm 2025.

Đáng chú ý, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Israel tăng từ 795 triệu USD năm 2024 lên 865 triệu USD năm 2025. Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đã vượt 1 tỷ USD, với dự kiến cả năm đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng khoảng 50,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Kinh tế Việt Nam và Israel có những góc độ có thể mang tính bổ sung cho nhau. Như việc nền nông nghiệp của Israel dù được ứng dụng nhiều thành tựu công nghệ nhưng năng lực sản xuất của Israel vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng, nên nước này vẫn phải nhập khẩu lương thực, thực phẩm và đồ uống. Trong khi đó, nhiều mặt hàng thuộc thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam như hàng thủy sản, hạt tiêu, hạt điều, cà phê… đã, đang và sẽ còn nhiều tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Israel.

Hoặc như việc Việt Nam có thể tận dụng thế mạnh của Israel về trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng, bán dẫn, công nghệ y tế và nông nghiệp công nghệ cao; từ đó đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, tự động hóa, sản xuất thông minh và chuyển đổi số… Việc kết hợp thế mạnh công nghệ của Israel với năng lực sản xuất và thị trường của Việt Nam sẽ có thể tạo ra những cơ hội hợp tác mới, góp phần nâng cao năng suất và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Để có thể tập trung khai thác những lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế Việt Nam - Israel, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Israel chủ động tham gia vào quá trình hợp tác, vai trò hỗ trợ của Nhà nước và các cơ quan xúc tiến thương mại cũng rất quan trọng.

Trong thời gian tới, Thương vụ Việt Nam tại Israel, Đại sứ quán Việt Nam tại Israel cùng các cơ quan đại diện của Israel tại Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh tăng cường kết nối doanh nghiệp, xác định chính xác nhu cầu hợp tác, cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ tháo gỡ các rào cản kỹ thuật. Cùng với đó, việc triển khai các mô hình tài chính như đồng tài trợ nghiên cứu, hợp tác đầu tư hoặc cho thuê và thanh toán theo mức độ sử dụng công nghệ có thể giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí ban đầu, thuận lợi hơn trong tiếp cận các giải pháp công nghệ cao.

Tại Hội thảo "Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Israel trong bối cảnh mới", đại diện Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương) khẳng định: Bộ Công thương sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan, Thương vụ Việt Nam tại Israel và hiệp hội ngành hàng để cung cấp thông tin, kết nối đối tác và xúc tiến thương mại. Đề nghị doanh nghiệp chủ động liên hệ Thương vụ Việt Nam tại Israel để cập nhật chính sách, tìm hiểu thị trường và mở rộng cơ hội hợp tác.

Có thể thấy rõ, Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện với Israel, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Israel cũng coi trọng quan hệ với Việt Nam, đánh giá Việt Nam là một đối tác năng động và có vai trò ngày càng quan trọng tại khu vực Đông Nam Á.

Tin tưởng rằng, với thiện chí và sự chủ động của cả hai bên, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Israel sẽ ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững.