Thái Nguyên; Tổ dân phố sau sắp xếp giảm mạnh, nhưng vẫn bảo đảm yếu tố đặc thù

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tỉnh Thái Nguyên hiện có 92 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 77 xã và 15 phường. Trên địa bàn tỉnh trước sắp xếp có 3.145 thôn, tổ dân phố, gồm 2.351 thôn, xóm thuộc khu vực nông thôn và 794 tổ dân phố thuộc khu vực đô thị. Qua rà soát, số thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP là 660 đơn vị, chiếm 20,99%; số chưa đạt tiêu chuẩn là 2.485 đơn vị, chiếm 79,01%.

Theo Phương án số 6739/PA-UBND ngày 08/6/2026 của UBND tỉnh Thái Nguyên, toàn tỉnh dự kiến từ 3.145 thôn, tổ dân phố giảm còn 1.416 thôn, tổ dân phố, giảm 1.729 đơn vị, tương ứng tỷ lệ giảm 54,98%. Sau quá trình cấp xã hoàn thiện Đề án chi tiết, phương án cập nhật cho thấy toàn tỉnh còn 1.403 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, giảm 1.742 đơn vị, tỷ lệ giảm 55,39%. Trong số 1.403 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, có 1.347 đơn vị đạt tiêu chuẩn, chiếm 96,01%; còn 56 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn, chiếm 3,99%, chủ yếu là các trường hợp có yếu tố đặc thù cần tiếp tục được thuyết minh, quản lý, theo dõi trong quá trình thực hiện.

Kết quả này thể hiện sự chuyển biến tích cực từ phương án tổng thể cấp tỉnh sang đề án chi tiết cấp xã: các địa phương đã rà soát kỹ hơn, tối ưu hơn, xử lý tốt hơn các trường hợp có thể sắp xếp; đồng thời vẫn giữ sự thận trọng cần thiết đối với các địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, có truyền thống lịch sử, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng hoặc yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Theo số liệu tổng hợp, trên nền 3.145 thôn, tổ dân phố hiện có trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố là 9.392 người. Dự kiến sau sắp xếp tiếp tục bố trí 4.209 người; số dôi dư dự kiến phải giải quyết cho nghỉ là 5.183 người. Đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã kết thúc hoạt động từ ngày 31/5/2026, số tiếp tục phải giải quyết là 667 người; trong đó số đề nghị giải quyết theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP là 431 người, kinh phí dự kiến khoảng 68,5 tỷ đồng.