Tham gia CORSIA, ngành hàng không hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và bền vững

Tham gia CORSIA, ngành hàng không hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và bền vững

Ngày 27/3/2026 tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) phối hợp với các đối tác trong nước tổ chức cuộc họp kỹ thuật về Chương trình bù đắp và giảm phát thải carbon đối với hàng không quốc tế (CORSIA).

Sự kiện có sự tham dự của đại diện các cơ quan Chính phủ, doanh nghiệp hàng không, các tổ chức phát triển và chuyên gia nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đồng thời thảo luận các chiến lược tuân thủ phù hợp cho Việt Nam trong bối cảnh áp lực giảm phát thải ngày càng gia tăng.

CORSIA (Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation) là cơ chế toàn cầu do Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) khởi xướng nhằm hướng tới mục tiêu trung hòa carbon trong lĩnh vực hàng không quốc tế.

Các quốc gia khi tham gia CORSIA sẽ phải giám sát, báo cáo và thực hiện các biện pháp bù đắp lượng phát thải khí CO2 từ các chuyến bay quốc tế thông qua việc mua tín chỉ carbon.

Phát biểu tại sự kiện, bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, đánh giá quyết định tham gia sớm của Việt Nam thể hiện "vai trò lãnh đạo mạnh mẽ và cam kết đối với phát triển có trách nhiệm và bền vững". Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng đi cùng cơ hội là những thách thức đáng kể về chi phí tuân thủ, năng lực thể chế và hệ thống dữ liệu, những yếu tố sẽ quyết định mức độ thích ứng của doanh nghiệp trong thực tế.

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Tạ Quang Hưng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), cho rằng việc tham gia CORSIA là xu thế tất yếu. Đây không chỉ là trách nhiệm quốc tế mà còn là cơ hội để ngành hàng không Việt Nam nâng cao năng lực, chủ động thích ứng với các rào cản kỹ thuật ngày càng gia tăng trên thị trường toàn cầu.

Theo bà Đặng Hồng Hạnh, Trưởng nhóm chuyên gia thị trường carbon (PoA Carbon), tổng nhu cầu bù trừ phát thải của ngành hàng không Việt Nam giai đoạn 2026-2035 ước khoảng 10,7-15,4 triệu tín chỉ carbon.

Với các kịch bản giá tín chỉ carbon từ vài chục đến gần 100 USD mỗi đơn vị, chi phí tuân thủ có thể lên tới 345-496 triệu USD. Đây được xem là một trong những khoản chi mới cao nhất mà ngành hàng không phải đối mặt trong thập kỷ tới. "Đây là áp lực tài chính rất lớn với các hãng hàng không trong giai đoạn phục hồi", bà Hạnh nói.

Chi phí gia tăng này nhiều khả năng sẽ được chuyển một phần sang người tiêu dùng. Theo bà Đặng Hồng Hạnh, giá vé máy bay có thể tăng thêm 0,7-2,2 USD mỗi hành khách trong giai đoạn đầu.

Trong khi đó, bà Nguyễn Lê Khánh Linh, chuyên gia kỹ thuật (PoA Carbon), cho biết mức tăng có thể lên tới 5 USD mỗi vé ở các giai đoạn sau, tùy theo diễn biến thị trường carbon. Dù mức tăng không lớn trên mỗi vé, các chuyên gia cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến nhóm khách nhạy cảm về giá, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng gay gắt.

Với kế hoạch mở rộng mạng bay quốc tế, Vietnam Airlines ước tính cần khoảng 478.000 tín chỉ carbon năm nay. Số tín chỉ này sẽ tăng lên 1,5 triệu vào năm 2035 khi mạng đường bay quốc tế tăng gấp đôi hiện nay. Để đáp ứng yêu cầu, hãng lên phương án mua tín chỉ trên thị trường quốc tế, hoặc tự tạo tín chỉ bằng cách đầu tư trực tiếp vào các dự án giảm phát thải.

Cùng với mua tín chỉ carbon, các hãng bay cũng tính tới giải pháp kỹ thuật để giảm phát thải. Trong đó, sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) có thể giảm tới 80% lượng phát thải trong vòng đời nhiên liệu.

Tuy nhiên, theo bà Đặng Hồng Hạnh, SAF hiện có giá cao gấp 3-4 lần nhiên liệu truyền thống và nguồn cung toàn cầu hạn chế, khiến việc triển khai trên diện rộng chưa khả thi. Do đó, trong những năm đầu, việc mua tín chỉ carbon vẫn là giải pháp chính để các hãng đáp ứng yêu cầu của CORSIA.