Thanh Hóa đẩy nhanh tái cấu trúc mạng lưới trường học

Tại phiên chất vấn Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa, diễn ra ngày 17/7 trong khuôn khổ kỳ họp thứ tư HĐND tỉnh khóa XIX, việc sắp xếp mạng lưới trường học trở thành một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm. 

Các ý kiến đều thống nhất rằng, trong bối cảnh yêu cầu đổi mới giáo dục và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai, việc cơ cấu lại hệ thống trường lớp phải chuyển từ tư duy giảm đầu mối sang tái cấu trúc mạng lưới giáo dục theo hướng khoa học, phù hợp với quy mô dân số, điều kiện phát triển của từng địa phương, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền học tập của người học.

Nhiều ý kiến cho rằng, trước yêu cầu đổi mới giáo dục và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc cơ cấu lại mạng lưới trường học đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở GD&ĐT Đỗ Đức Quế cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp các cơ sở giáo dục, Thanh Hóa đặt mục tiêu tinh gọn khoảng 30% các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Toàn bộ việc sắp xếp sẽ hoàn thành trước ngày 30/8, bảo đảm các điều kiện để bước vào năm học 2026-2027.

Theo phương án của Sở GD&ĐT, các trường có nhiều cơ sở sẽ được tổ chức theo mô hình một điểm trường chính và các phân hiệu; đối với các trường liên cấp cũng áp dụng mô hình tương tự, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Việc sắp xếp không làm thay đổi địa điểm học tập của học sinh mà chủ yếu tinh gọn đầu mối quản lý, bảo đảm vận hành linh hoạt, phù hợp thực tiễn và đặt lợi ích của học sinh, giáo viên lên hàng đầu.

Thảo luận tại kỳ họp cũng cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành giáo dục Thanh Hóa đang đối mặt với nhiều thách thức về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.

Theo Sở GD&ĐT, toàn tỉnh hiện có hơn 2.000 trường học ở các cấp học, trong đó hơn 1.900 cơ sở giáo dục công lập. Quy mô học sinh tăng trung bình khoảng 19.000 em mỗi năm, riêng bậc THCS có tốc độ tăng cao nhất.

Trong khi đó, hệ thống trường lớp và phòng học tại nhiều địa phương chưa được đầu tư đồng bộ, nhất là ở các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số cơ học và vùng còn nhiều khó khăn. Áp lực về quy mô học sinh trong khi nguồn lực đầu tư chưa theo kịp đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại mạng lưới trường học theo hướng sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, tạo dư địa để nâng cao chất lượng giáo dục.

Các đại biểu HĐND tỉnh cho rằng, việc sắp xếp mạng lưới trường học cần được xem là giải pháp căn cơ nhằm cơ cấu lại hệ thống giáo dục, phát huy hiệu quả các nguồn lực hiện có, tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, thay vì chỉ hướng tới giảm số lượng đầu mối quản lý.

Phát biểu kết luận phiên chất vấn, đồng chí Lê Hồng Phong, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa yêu cầu Sở GD&ĐT khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường lớp giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển của tỉnh.

Đồng chí nhấn mạnh, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục phải quán triệt tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chuyển từ mục tiêu giảm đầu mối đơn thuần sang tái cấu trúc mạng lưới trường học theo quy mô dân số, phân bố dân cư và không gian phát triển. 

Quá trình triển khai phải được thực hiện trên cơ sở khoa học, phù hợp thực tiễn, tuyệt đối không sắp xếp theo cách cơ học; đồng thời tổ chức hệ thống trường học có quy mô hợp lý, cơ cấu lại đội ngũ, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục có chất lượng, phát huy hiệu quả nguồn lực và bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho mọi học sinh. Việc sắp xếp phải hoàn thành trước ngày 30/8 để sẵn sàng cho năm học 2026-2027.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, đồng chí Lê Hồng Phong đề nghị các địa phương chủ động quy hoạch quỹ đất đáp ứng tiêu chuẩn trường học, tạo điều kiện thu hút đầu tư phát triển giáo dục ngoài công lập; đồng thời rà soát, bổ sung trang thiết bị dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông. 

Cùng với đó, Sở GD&ĐT cần phối hợp với các ngành liên quan tuyển dụng đủ giáo viên theo chỉ tiêu biên chế, điều động, biệt phái hợp lý để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn học; tiếp tục thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với đội ngũ nhà giáo, nhất là giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa và khu vực đặc biệt khó khăn.

Hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục trước ngày 30/8 không chỉ bảo đảm tiến độ chuẩn bị cho năm học mới mà còn mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển giáo dục của Thanh Hóa. Khi hệ thống trường học được tổ chức trên cơ sở khoa học, phù hợp thực tiễn và lấy người học làm trung tâm, các nguồn lực đầu tư sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, từng bước khắc phục những hạn chế về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên. Đây cũng là tiền đề để Thanh Hóa xây dựng nền giáo dục tinh gọn, hiện đại, chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.