Thanh Hóa: Gỡ điểm nghẽn nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền cấp xã

Địa phương
09:04 AM 19/11/2026

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Thanh Hóa bước đầu vận hành ổn định, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt, phát huy tính chủ động của chính quyền cơ sở trong thực hiện nhiệm vụ được phân cấp. Tuy nhiên, những bất cập về nhân lực, chuyên môn, kinh phí và hạ tầng số đang đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, bảo đảm tương xứng giữa thẩm quyền, trách nhiệm và nguồn lực thực thi.

Phân cấp, phân quyền tạo chuyển biến từ cơ sở

Qua nghiên cứu báo cáo và giám sát thực tế, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa ghi nhận, đánh giá cao những kết quả mà cấp ủy, chính quyền các xã đạt được trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thanh Hóa: Gỡ điểm nghẽn nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền cấp xã- Ảnh 1.

Đoàn công tác của phường Nam Sầm Sơn thăm hỏi tình hình đời sống,sinh hoạt của ngư dân trên địa bàn.

Sau sắp xếp, bộ máy chính quyền cơ sở nhanh chóng ổn định tổ chức, đi vào hoạt động, bảo đảm tính liên tục trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; không để xảy ra khoảng trống hay gián đoạn trong giải quyết công việc. Đây là kết quả quan trọng, thể hiện sự chủ động, nỗ lực của các địa phương trong thích ứng với mô hình tổ chức mới.

Đáng chú ý, việc phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn đã tạo hành lang pháp lý để UBND cấp xã chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, từng bước đưa nhiều nhiệm vụ về gần cơ sở, giảm khâu trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc. Việc xác định cụ thể chủ thể thực hiện, phạm vi thẩm quyền và sản phẩm đầu ra cũng góp phần nâng cao tính minh bạch trong phân công nhiệm vụ, kiểm soát tiến độ và xác định trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Cùng với kiện toàn tổ chức và triển khai nhiệm vụ chuyên môn, các địa phương đã thực hiện phân bổ, sử dụng ngân sách theo dự toán được giao, tập trung ưu tiên các nhiệm vụ thiết yếu, bảo đảm hoạt động thường xuyên của bộ máy, giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, an toàn thông tin, đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ công tác.

Thanh Hóa: Gỡ điểm nghẽn nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền cấp xã- Ảnh 2.

Tuyến đường bê tông tại tổ dân phố Quảng Minh - là tuyến đường số 26 theo Chỉ thị số 06 của Ban Thường vụ Đảng ủy Phường Nam Sầm Sơn về hỗ trợ làm đường bê tông trên địa bàn phường.

Thực tiễn tại phường Nam Sầm Sơn cho thấy rõ hơn kết quả bước đầu của quá trình phân cấp. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã được phân cấp 62 nhiệm vụ, nhóm nhiệm vụ thuộc 7 lĩnh vực. Trong đó, lĩnh vực tài chính 21 nhiệm vụ, lĩnh vực môi trường 4 nhiệm vụ, lĩnh vực đất đai 3 nhiệm vụ, lĩnh vực nội vụ 24 nhiệm vụ, lĩnh vực y tế 1 nhiệm vụ, lĩnh vực tư pháp 1 nhiệm vụ..

Việc tiếp nhận và triển khai các nhiệm vụ được phân cấp đã góp phần phát huy vai trò chủ động, trách nhiệm của chính quyền cấp xã. Nhiều công việc được giải quyết trực tiếp tại địa bàn, tạo thuận lợi hơn cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Đối với những nhiệm vụ đã có quy trình, biểu mẫu và phần mềm nghiệp vụ đồng bộ, quá trình tiếp nhận, tổ chức thực hiện cơ bản thuận lợi.

Tại xã Định Tân công tác quản lý các nhiệm vụ đầu tư công do địa phương làm chủ đầu tư được triển khai theo quy định. Cùng với đó, địa phương tập trung tháo gỡ những khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, hồ sơ, thủ tục và nguồn thu tiền sử dụng đất nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân.

Ước thu ngân sách Nhà nước 10 tháng năm 2026 của xã đạt 277 tỷ đồng, bằng 135,16% dự toán tỉnh giao. Đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Về tín độ làm sạch dữ liệu đất đai, đến ngày 16/10/2026 xã đã hoàn thành làm sạch 28.045/28.466 thửa, đạt 98,52% xếp thứ 3/166 toàn tỉnh.

Những kết quả trên cho thấy, khi thẩm quyền được phân định rõ ràng, chính quyền cơ sở có thêm điều kiện chủ động xử lý công việc, nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ. Tuy nhiên, hiệu quả vận hành của mô hình không chỉ được đo bằng sự ổn định của bộ máy hay số lượng nhiệm vụ được chuyển giao, mà quan trọng hơn là năng lực thực hiện và chất lượng giải quyết công việc trong thực tiễn.

Thanh Hóa: Gỡ điểm nghẽn nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền cấp xã- Ảnh 3.

Các điểm Dịch vụ công lưu động tại các nhà văn hóa thôn giúp đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân 

Nhận diện điểm nghẽn trong tổ chức thực thi

Bên cạnh những kết quả đạt được, qua giám sát, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục để bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu lực, hiệu quả.

Trước hết là tình trạng thiếu hụt nhân lực tại một số địa phương. Số lượng cán bộ, công chức ở một số nơi chưa đáp ứng chỉ tiêu được giao, trong khi khối lượng nhiệm vụ phân cấp lớn, phạm vi công việc rộng, nhiều lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu. Điều này tạo áp lực đáng kể đối với đội ngũ cán bộ trực tiếp tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Đáng chú ý, một số vị trí việc làm tại các phòng hiện chưa có công chức có chuyên môn sâu, phù hợp với yêu cầu công việc, nhất là trong các lĩnh vực y tế, chuyển đổi số và an toàn thông tin. Đây đều là những lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn đặc thù, đòi hỏi đội ngũ thực thi phải được bố trí phù hợp và thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ.

Ở phương diện phục vụ người dân, việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến chưa đồng đều. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, chưa quen với phương thức thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Trong khi đó, nguồn kinh phí và một số định mức chi phục vụ quản lý hành chính, sự nghiệp cũng như thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp còn hạn chế so với khối lượng công việc thực tế.

Những hạn chế này cho thấy, quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức chính quyền không đơn thuần là sắp xếp lại đầu mối hay chuyển giao thẩm quyền giữa các cấp, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị, chất lượng đội ngũ và điều kiện bảo đảm thực thi công vụ tại cơ sở.

Khi phạm vi nhiệm vụ được mở rộng, trách nhiệm được xác lập rõ hơn, nhưng nhân lực, kinh phí, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng tương xứng, áp lực vận hành sẽ tập trung trực tiếp vào cấp xã. Vì vậy, tháo gỡ những điểm nghẽn này không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy, mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước từ cơ sở.

Thanh Hóa: Gỡ điểm nghẽn nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền cấp xã- Ảnh 4.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hạc Thành hướng dẫn người dân thực hiện số hóa hồ sơ trên Kiosk thông minh.

Bảo đảm nguồn lực tương xứng với thẩm quyền được giao

Trên cơ sở những tồn tại, hạn chế được nhận diện, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, lập đầy đủ danh mục nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp theo từng lĩnh vực; đồng thời hoàn thiện vị trí việc làm, lượng hóa khối lượng công việc để làm căn cứ bố trí, sử dụng nhân lực phù hợp.

Trong đó, cần ưu tiên bố trí cán bộ, công chức cho những lĩnh vực có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn sâu; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm, bảo đảm đội ngũ thực thi có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Cùng với yếu tố con người, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, trang thiết bị và bảo đảm an toàn thông tin cần được quan tâm đúng mức. Các địa phương cần tăng cường kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu; thiết lập cơ chế hỗ trợ kỹ thuật kịp thời khi hệ thống dùng chung phát sinh lỗi, hạn chế ảnh hưởng đến quá trình giải quyết công việc và cung cấp dịch vụ công cho người dân, tổ chức.

Một yêu cầu có ý nghĩa then chốt được Đoàn giám sát đặt ra là phải gắn việc giao nhiệm vụ với bảo đảm nguồn lực thực hiện. Đối với những nhiệm vụ mới hoặc có khối lượng tăng đột biến, các địa phương cần chủ động đánh giá đầy đủ nhu cầu về kinh phí, nhân lực, tài sản và trang thiết bị, từ đó đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ.

Đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình vận hành bộ máy, mà còn là yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ, khả thi của cơ chế phân cấp, phân quyền. Thẩm quyền phải đi đôi với điều kiện thực hiện; trách nhiệm phải gắn với khả năng tổ chức thực thi; nhiệm vụ được giao phải có nguồn lực bảo đảm hoàn thành.

Thực tiễn triển khai chính quyền địa phương 2 cấp tại Thanh Hóa cho thấy những chuyển biến tích cực trong tổ chức bộ máy, phân định nhiệm vụ và nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở. Song, để mô hình thực sự phát huy hiệu quả, cần tiếp tục khắc phục những bất cập về nhân lực, tài chính, hạ tầng và năng lực thực thi.

Từ yêu cầu ổn định tổ chức đến nâng cao chất lượng điều hành, từ phân định thẩm quyền đến bảo đảm nguồn lực, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị địa phương, tạo môi trường thuận lợi cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Quỳnh Chi
Ý kiến của bạn
Hai đô thị lớn của Việt Nam góp mặt trong Top 50 thành phố hàng hải toàn cầu Hai đô thị lớn của Việt Nam góp mặt trong Top 50 thành phố hàng hải toàn cầu

Lần đầu tiên, Hà Nội và TP.HCM cùng được vinh danh trong bảng xếp hạng 50 thành phố hàng hải dẫn đầu thế giới năm 2026. Kết quả này ghi nhận những bước tiến của Việt Nam trong phát triển hệ sinh thái hàng hải và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.