Thanh Hóa: Kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình - Dấu son bất tử trong lịch sử dân tộc

Khẳng định tầm vóc lịch sử của Khởi nghĩa Ba Đình

Thực hiện Kế hoạch số 240/KH ngày 10/7/2026 của UBND tỉnh Thanh Hóa về tổ chức kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình (1886-2026), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa - cơ quan thường trực Ban Tổ chức đã thông báo về mục đích, ý nghĩa, thông điệp và các hoạt động trọng tâm của sự kiện.

Theo đó, Lễ kỷ niệm và các hoạt động hưởng ứng được tổ chức nhằm tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa, giá trị lịch sử của Khởi nghĩa Ba Đình; làm nổi bật tinh thần đấu tranh anh dũng, kiên cường của quân và dân ta trong phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế của Khởi nghĩa Ba Đình trong dòng chảy lịch sử đấu tranh bảo vệ đất nước, đồng thời tôn vinh những giá trị truyền thống quý báu được hun đúc qua các thế hệ người dân xứ Thanh.

Khởi nghĩa Ba Đình gắn liền với tên tuổi các thủ lĩnh Đinh Công Tráng, Phạm Bành, Nguyễn Đôn Tiết cùng đông đảo nghĩa quân đã kiên cường chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc. Trong hoàn cảnh đất nước chịu ách xâm lược của thực dân Pháp, cuộc khởi nghĩa đã thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí không khuất phục trước kẻ thù và khát vọng giành lại chủ quyền của nhân dân ta.

Dù cuộc khởi nghĩa không giành được thắng lợi cuối cùng, khí phách của các nghĩa sĩ Ba Đình vẫn sống mãi trong lịch sử dân tộc. Những chiến công, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của các bậc tiền nhân đã góp phần bồi đắp truyền thống yêu nước, trở thành nguồn động viên các thế hệ người Việt Nam tiếp tục đấu tranh vì độc lập, tự do và xây dựng quê hương, đất nước.

Kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình vì thế không chỉ là dịp nhìn lại một sự kiện lịch sử tiêu biểu, mà còn là cơ hội để mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình, độc lập; trân trọng những hy sinh của cha ông và ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước.

Nhiều hoạt động ý nghĩa hướng về di tích lịch sử Ba Đình

Theo kế hoạch, Lễ kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình sẽ được tổ chức vào ngày 26/11/2026 tại Khu di tích lịch sử Ba Đình, tỉnh Thanh Hóa. Chương trình được xây dựng với nhiều hoạt động trang trọng, giàu ý nghĩa lịch sử, văn hóa và nhân văn, hướng tới tưởng nhớ, tri ân các anh hùng, nghĩa sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Điểm nhấn của sự kiện là chương trình nghệ thuật với chủ đề "Khởi nghĩa Ba Đình - Dấu son bất tử", tái hiện tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và khí phách anh hùng của nghĩa quân Ba Đình.

Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật, âm nhạc và các hình thức biểu diễn phù hợp, chương trình góp phần đưa những trang sử hào hùng đến gần hơn với công chúng, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương Thanh Hóa.

Cùng với đó, các nghi lễ tưởng niệm, tri ân được tổ chức trang trọng, trong đó có lễ cầu siêu cho các nghĩa quân và lễ dâng hương tưởng niệm thủ lĩnh Đinh Công Tráng cùng các bậc tiền nhân. Đây là những hoạt động thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bên cạnh các nghi lễ chính, hoạt động triển lãm về Khởi nghĩa Ba Đình sẽ góp phần giới thiệu những tư liệu, hình ảnh và giá trị lịch sử tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa, giúp người dân và du khách có thêm điều kiện tìm hiểu về bối cảnh lịch sử, quá trình đấu tranh cũng như những đóng góp của các thủ lĩnh và nghĩa quân trong phong trào Cần Vương.

Nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao hưởng ứng cũng được tổ chức nhằm tạo không khí sôi nổi, lan tỏa tinh thần kỷ niệm trong cộng đồng. Qua đó, sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, giáo dục truyền thống mà còn góp phần tăng cường sự gắn kết giữa bảo tồn di sản lịch sử với đời sống văn hóa của nhân dân địa phương.

Bảo tồn di sản, phát huy giá trị lịch sử gắn với phát triển du lịch bền vững

Cùng với ý nghĩa giáo dục truyền thống, Lễ kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình còn là dịp để quảng bá sâu rộng giá trị của Di tích lịch sử quốc gia Ba Đình đến đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh.

Việc tổ chức các hoạt động được kỳ vọng góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò, trách nhiệm trong gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Từ đó, khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ những địa chỉ đỏ cách mạng, đồng thời thúc đẩy việc kết nối di tích với các điểm đến văn hóa, hình thành những sản phẩm du lịch có chiều sâu, giàu bản sắc.

Việc phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Ba Đình không chỉ dừng lại ở bảo tồn các dấu tích lịch sử, mà còn cần gắn với công tác giáo dục truyền thống, hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu lịch sử và quảng bá hình ảnh quê hương. Khi di sản được gìn giữ và khai thác hợp lý, nơi đây sẽ trở thành không gian giáo dục lịch sử sinh động cho học sinh, sinh viên, đồng thời là điểm đến ý nghĩa đối với những người muốn tìm hiểu về truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc.

Đây cũng là hướng đi góp phần tạo thêm động lực phát triển kinh tế địa phương, mở rộng cơ hội quảng bá văn hóa, thúc đẩy các hoạt động dịch vụ và du lịch, tạo sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, việc phát huy giá trị di tích cần được đặt trên nền tảng bảo tồn bền vững, tôn trọng tính nguyên gốc của di sản và gìn giữ không gian tưởng niệm thiêng liêng.

Với sự chuẩn bị chu đáo và chuỗi hoạt động thiết thực, Lễ kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Ba Đình được kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc có ý nghĩa trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản lịch sử của tỉnh Thanh Hóa; đồng thời lan tỏa sâu rộng tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm của các thế hệ đối với quê hương, đất nước.

140 năm đã trôi qua, nhưng khí phách của nghĩa quân Ba Đình vẫn là dấu son không phai mờ trong lịch sử dân tộc. Từ ký ức hào hùng của cha ông, các thế hệ hôm nay có thêm động lực để tiếp nối truyền thống, chung sức xây dựng quê hương Thanh Hóa ngày càng giàu đẹp, văn minh, phát triển bền vững. 

"Khởi nghĩa Ba Đình - Dấu son bất tử" không chỉ là thông điệp của một sự kiện kỷ niệm, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của lòng yêu nước, sức mạnh đoàn kết và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.