Thanh Hóa: Nâng cao ý thức bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp
Trong nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên số hiện nay, quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ các thành quả sáng tạo mà còn được xem là một loại tài sản vô hình mang giá trị đặc biệt quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Khi chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, tài sản trí tuệ ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh, uy tín thương hiệu và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Nhận thức rõ vai trò đó, tỉnh Thanh Hóa đang tăng cường các giải pháp quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, siết chặt công tác kiểm tra, giám sát thị trường nhằm ngăn chặn tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch cho cộng đồng doanh nghiệp.
Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông số, giáo dục STEM và công nghệ , Công ty Cổ phần Truyền thông số ADVTV là một trong những đơn vị sớm quan tâm đến việc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm của mình.

Tệp hồ sơ lưu trữ dày cộp trên bàn làm việc của anh Nguyễn Hữu Thế là minh chứng cho hành trình kiên trì bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Từ giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, bản quyền tác giả đến các thủ tục pháp lý liên quan. Ảnh: Ngô Nhung
Trao đổi với báo chí khi hoàn tất các thủ tục đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho hệ sinh thái sản phẩm của doanh nghiệp, anh Nguyễn Hữu Thế - Giám đốc Công ty CP Truyền thông ADVTV chia sẻ, doanh nghiệp đã thực hiện đăng ký bảo hộ cả phần cứng và phần mềm.
"Đối với phần mềm, chúng tôi đăng ký bản quyền cho các bộ mã nguồn, các chương trình và phần mềm giảng dạy. Với phần cứng, doanh nghiệp thực hiện đăng ký nhãn hiệu, nhãn dán, kiểu dáng công nghiệp và các yếu tố nhận diện sản phẩm. Trong đó, phải đạt các tiêu chuẩn chất lượng như ISO 9001: 2015; TCVN và QCVN... Đây là việc làm cần thiết để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp", anh Thế chia sẻ.
Giá trị của việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được thể hiện rõ nhất qua một việc xảy ra vào năm 2023. Khi sản phẩm của doanh nghiệp được nhà phân phối đưa tham gia đăng lý một gói thầu lớn, phía đối thủ đặt vấn đề rằng phần mềm của ADVTV chưa được đăng ký bản quyền.
Trước tình hình đó, chúng tôi phải trực tiếp vào TP Hồ Chí Minh mang theo toàn bộ giấy chứng nhận đăng ký bản quyền phần mềm và các hồ sơ liên quan chứng minh sản phẩn đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Sau khi hoàn thiện hồ sơ pháp lý, doanh nghiệp đã vượt qua các vướng mắc và giành được gói thầu giá trị hơn 6 tỷ đồng. Từ thực chứng đó mới thấy, quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là giấy tờ hành chính mà là công cụ pháp lý bảo vệ doamh nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn khi tham gia thị trường" anh Thế nhấn mạnh...
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Những ngày gần đây, tại nhiều tuyến phố kinh doanh, chợ dân sinh và cửa hàng bán lẻ trên địa bàn Thanh Hóa, người tiêu dùng dễ dàng nhận thấy sự thay đổi trong nhận thức của các hộ kinh doanh về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Việc trưng bày sản phẩm có tem nhãn đầy đủ, hóa đơn chứng từ rõ ràng đang trở thành yêu cầu bắt buộc trong hoạt động mua bán.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại một cửa hàng tạp hóa ở phường Quảng Phú, bà Nguyễn Thị Hương cho biết trước đây người dân thường lựa chọn hàng hóa chủ yếu dựa vào giá cả. Tuy nhiên, sau khi nhiều vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng nhái bị phát hiện trên cả nước, người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến nguồn gốc sản phẩm.
"Bây giờ mua bất cứ mặt hàng gì tôi cũng xem kỹ nhãn mác, nơi sản xuất và hạn sử dụng. Hàng hóa có thương hiệu uy tín vẫn khiến người tiêu dùng yên tâm hơn. Nếu phát hiện hàng hóa có dấu hiệu bất thường, tôi sẽ phản ánh ngay với cơ quan chức năng", bà Hương chia sẻ.
Không dừng lại ở người tiêu dùng, nhiều hộ kinh doanh cũng ý thức rõ hơn trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Ông Lê Văn Thành, chủ một cửa hàng kinh doanh mỹ phẩm tại trung tâm Thanh Hóa cho biết việc nhập hàng từ các nhà phân phối chính thức tuy chi phí cao hơn nhưng lại giúp cho chúng tôi tạo dựng uy tín lâu dài.
Vì thế, tâm lý chung là người bán hàng chân chính rất sợ hàng giả, hàng nhái trà trộn vào thị trường. Chỉ cần một sản phẩm kém chất lượng xuất hiện cũng có thể làm mất niềm tin của khách hàng đối với cả ngành hàng. Vì vậy chúng tôi luôn yêu cầu nhà cung cấp xuất trình đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc sản phẩm", ông Thành nói.
Chủ động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ từ sớm
Theo các chuyên gia pháp lý, nhiều doanh nghiệp ở Thanh Hóa đã đặc biệt quan tâm đến quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, không ít những đơn vị còn chủ quan đến phát hiện sản phẩm bị sao chép.
Đem câu chuyện trên trao đổi với luật sư Trịnh Thị Tuấn, bà cho biết: những hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay diễn ra khá phổ biến, đặc biệt là môi trường mạng và các nền tảng thương mại điện tử. Các hình thức thường gặp gồm sao chép nội dung số, sử dụng trái phép hình ảnh, nhãn hiệu, làm giả sản phẩm hoặc khai thác các phần mềm khi chưa được phép của chủ sở hữu.

Luật sư Trịnh Thị Tuấn - Giám đốc Công ty Luật Sao Việt T&T nhấn mạnh, quyền sở hữu trí tuệ là một trong những loại tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: Quốc Anh
Luật sư cho rằng: "Việc chậm đăng ký bảo hộ có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý. Thực tế đã có trường hợp doanh nghiệp đầu tư xây dựng thương hiệu nhiều năm nhưng bị đơn vị khác đăng ký nhãn hiệu trước, dẫn đến mất quyền sử dụng chính thương hiệu của mình tạo ra. Khi đó, chi phí xử lý tranh chấp thường lớn hơn rất nhiều so với chi phí đăng ký bảo hộ ban đầu".
Ngăn hàng giả từ những điểm bán nhỏ nhất
Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa là đơn vị có chức năng tổ chức thực thi pháp luật trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đinh Khánh Toàn- Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa, cho biết thời gian qua đơn vị đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường tằng cường bám sát địa bàn, chủ động nắm tình hình, tập trung kiểm tra các nhóm hàng có nguy cơ cao xảy ra vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Do vậy, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn có sự tham gia của cả cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Chúng tôi xác định phải siết chặt quản lý ngay từ thị trường bán lẻ, bởi đây là khâu tiếp xúc trực tiếp với người dân và cũng là nơi dễ phát sinh các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhái, ông Toàn nhấn mạnh.
Đã đến lúc mỗi người dân cần trở thành người tiêu dùng thông minh. Khi chúng ta không mua hàng giả, hàng nhái thì những sản phẩm này sẽ không còn đất sống trên thị trường...
Việc siết chặt quản lý sở hữu trí tuệ ngay từ thị trường bán lẻ đang cho thấy quyết tâm của Thanh Hóa trong việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Khi mỗi hộ kinh doanh nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, mỗi người dân trở thành người tiêu dùng thông thái và các cơ quan chức năng quyết liệt vào cuộc, hàng giả, hàng nhái sẽ từng bước bị đẩy lùi, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là đòi hỏi sự vào cuộc chủ động của mỗi doanh nghiệp, tổ chức và người dân. Việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành các quy định về sở hữu trí tuệ sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, khuyến kích đổi mới sáng tạo và nâng cao giá trị thương hiệu của sản phẩm, hàng hóa địa phương. Với quyết tâm siết chặt quản lý ngay từ thị trường, Thanh Hóa đang từng bước tạo dựng nền tảng vững chắc để tài sản trí tuệ thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
Hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP vào năm 2030Theo Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1033/QĐ-TTg ngày 09/06/2026, chuyển đổi số sẽ được thúc đẩy toàn diện trong nền kinh tế và đời sống xã hội, hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP vào năm 2030.