Thanh Hóa nâng tầm OCOP bằng chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc

Trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng chất lượng, tính minh bạch và phát triển bền vững, giá trị của sản phẩm không còn được đo bằng quy mô hay đặc sản vùng miền, mà ở khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng. Kế hoạch số 249/KH-UBND vì thế đánh dấu bước chuyển trong tư duy phát triển OCOP của Thanh Hóa, từ chú trọng số lượng sang lấy chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh làm trọng tâm. Điểm nhấn của kế hoạch là 100% sản phẩm OCOP được cập nhật trên cơ sở dữ liệu, áp dụng truy xuất nguồn gốc và quản lý trên nền tảng số, tạo tiền đề nâng cao uy tín và mở rộng thị trường.

Khi truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu tất yếu của thị trường, mỗi sản phẩm OCOP không chỉ cần bảo đảm chất lượng mà còn phải chứng minh được toàn bộ hành trình tạo ra giá trị. Khi mỗi sản phẩm có đầy đủ dữ liệu về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm, người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm chứng thông tin, còn cơ quan quản lý thuận lợi hơn trong giám sát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ thương hiệu. Đó cũng là nền tảng để sản phẩm OCOP Thanh Hóa nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thanh Hóa xác định chuyển đổi số là một trong những trụ cột của giai đoạn phát triển mới. Các chủ thể OCOP sẽ được hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu số, áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý mã vùng nguyên liệu và mở rộng tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử. Chuyển đổi số vì thế không chỉ hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm mà còn tái cấu trúc toàn bộ quy trình quản lý, sản xuất và kinh doanh, giúp giảm chi phí giao dịch, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả hoạt động của các chủ thể OCOP.

Cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh được xác định là yêu cầu xuyên suốt nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Thanh Hóa khuyến khích các chủ thể OCOP phát triển theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới quy trình chế biến, chuẩn hóa chất lượng cùng việc hoàn thiện bao bì, nhãn mác sẽ tạo thêm giá trị cho sản phẩm, thay vì chỉ gia tăng sản lượng.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển chuỗi giá trị bền vững. Thực tế cho thấy nhiều sản phẩm OCOP vẫn có quy mô sản xuất nhỏ, thiếu liên kết và năng lực chế biến còn hạn chế, khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, kế hoạch mới tập trung tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất và người dân từ xây dựng vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Những chuỗi liên kết bền vững không chỉ bảo đảm chất lượng đồng đều mà còn ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho người sản xuất và tăng sức cạnh tranh của sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc gắn phát triển OCOP với xúc tiến thương mại, du lịch, kinh tế số và kinh tế trải nghiệm sẽ mở ra không gian phát triển mới cho các sản phẩm đặc trưng của xứ Thanh. Khi được tích hợp vào các hoạt động quảng bá và trải nghiệm văn hóa, sản phẩm OCOP không chỉ mang giá trị hàng hóa mà còn trở thành phương tiện lan tỏa bản sắc địa phương, góp phần mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu.

Sau nhiều năm triển khai, Chương trình OCOP đã khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn và khai thác lợi thế đặc sản địa phương. Bước vào giai đoạn 2026-2030, Thanh Hóa lựa chọn nâng cao chất lượng, chuẩn hóa sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị làm hướng đi xuyên suốt, thay cho tư duy phát triển theo số lượng.

Mục tiêu 100% sản phẩm OCOP áp dụng truy xuất nguồn gốc và quản lý trên nền tảng số không chỉ thể hiện quyết tâm đổi mới phương thức quản lý, mà còn tạo nền tảng để nâng cao giá trị, uy tín và sức cạnh tranh của nông sản xứ Thanh. Đây sẽ là động lực quan trọng để OCOP Thanh Hóa khẳng định vị thế trên thị trường, góp phần thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững.