Thanh Hóa: Nước rút tăng trưởng và phép thử năng lực bứt phá

Đà tăng trưởng tích cực nhưng khoảng cách phía trước còn lớn

Bức tranh kinh tế Thanh Hóa sau 9 tháng năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu đáng ghi nhận. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,54%, vượt 0,14 điểm phần trăm so với kịch bản đề ra. Riêng quý III, GRDP ước tăng 10,49%, đứng thứ 22/34 tỉnh, thành phố và cao hơn 3,75 điểm % so với cùng kỳ.

Những con số này phản ánh sự phục hồi và tăng tốc của nền kinh tế trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển năm 2026. Đáng chú ý, một số khu vực kinh tế tiếp tục duy trì mức tăng trưởng khá, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung.

Trong 9 tháng qua, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,36%, cao hơn 0,08 điểm phần trăm so với kịch bản. Đây là khu vực có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định kinh tế, đời sống và sinh kế của người dân, nhất là khu vực nông thôn, miền núi.

Cùng với đó, nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư và dịch vụ đang tiếp tục tạo thêm động lực cho tăng trưởng. Một số lĩnh vực có khả năng đóng góp lớn đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo nền tảng để kinh tế duy trì đà đi lên trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, nhìn vào mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 11% trở lên, những kết quả đạt được sau 9 tháng mới chỉ là một phần của chặng đường. Khoảng cách giữa mức tăng trưởng hiện tại và mục tiêu cuối năm vẫn còn rất lớn.

Quý IV - chặng nước rút đầy áp lực

Theo tính toán của Thống kê tỉnh, tốc độ tăng trưởng GRDP cả năm đạt 11% trở lên, GRDP quý IV phải tăng từ 17,48%. Đây là yêu cầu tăng trưởng rất cao. Bởi vậy, quý IV không đơn thuần là một quý cuối năm, mà thực sự trở thành chặng đường nước rút quyết định đối với việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Thách thức đặt ra ở đây không chỉ nằm ở khả năng tạo ra thêm sản lượng hay doanh thu trong thời gian ngắn, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các nguồn lực đang có thành giá trị tăng trưởng thực tế.

Nói cách khác, yêu cầu tăng trưởng 17,48% chính là phép thử đối với năng lực và khả năng bứt tốc của các ngành, các lĩnh vực tỉnh Thanh Hóa.

Nếu nguồn vốn đầu tư chưa được giải ngân kịp thời, các dự án chưa thể đưa vào vận hành, công suất sản xuất chưa được khai thác đầy đủ, thị trường tiêu thụ chưa được mở rộng hoặc những điểm nghẽn về thủ tục, đất đai, nguyên liệu và nhân lực chưa được tháo gỡ, thì dư địa tăng trưởng sẽ khó chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Vì vậy, bài toán quý IV đòi hỏi một cách tiếp cận chủ động và quyết liệt hơn: không chờ tăng trưởng đến từ những yếu tố sẵn có, mà phải tạo thêm năng lực tăng trưởng mới.

Không thể trông chờ vào một động lực đơn lẻ

Một trong những vấn đề đặt ra trong chặng đường nước rút là cơ cấu động lực tăng trưởng. Với yêu cầu GRDP quý IV tăng 17,48%, Thanh Hóa không thể giải bài toán tăng trưởng chỉ bằng một ngành, một lĩnh vực hay một dự án riêng lẻ. Cần sự cộng hưởng của nhiều động lực, từ công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, nông nghiệp đến đầu tư, xuất khẩu, tiêu dùng và hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục có vai trò quan trọng bởi khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn trong thời gian tương đối ngắn nếu các dự án được đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành và đưa vào khai thác.

Cùng với đó, khu vực dịch vụ cần tiếp tục phát huy dư địa tăng trưởng thông qua thương mại, vận tải, du lịch, logistics và các hoạt động dịch vụ có khả năng tạo giá trị gia tăng cao. Đối với nông nghiệp, bên cạnh duy trì sản xuất ổn định, cần chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển chuỗi liên kết, chế biến sâu và mở rộng thị trường. Khi giá trị gia tăng trên cùng một đơn vị sản phẩm được nâng lên, đóng góp của khu vực này vào tăng trưởng sẽ không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Tăng tốc đầu tư, khơi thông năng lực sản xuất

Như vậy, trong những tháng cuối năm, một trong những nhiệm vụ quan trọng là nhanh chóng biến nguồn lực thành năng lực sản xuất và năng lực sản xuất thành kết quả tăng trưởng. Những dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn cần được tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa vào vận hành. Với những dự án đang hoạt động, việc mở rộng công suất, nâng cao hiệu quả khai thác cũng là một hướng quan trọng để tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Cùng với đó là yêu cầu đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nhất là các công trình, dự án có khả năng tạo sức lan tỏa đối với nền kinh tế. Mỗi đồng vốn được giải ngân đúng tiến độ không chỉ tạo ra giá trị từ chính công trình đó mà còn có thể kéo theo nhu cầu về vật liệu, nhân công, vận tải, dịch vụ và nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh khác.

Đối với khu vực doanh nghiệp, cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp duy trì và mở rộng sản xuất, khai thác thị trường, nâng công suất và phát triển sản phẩm mới. Những khó khăn liên quan đến thủ tục hành chính, đất đai, tiếp cận nguồn lực, thị trường và các điều kiện sản xuất cần được nhận diện và xử lý nhanh hơn.

Từ áp lực tăng trưởng đến động lực phát triển

Như trên chúng tôi đã nói, mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026 rõ ràng đang đặt Thanh Hóa trước chặng đường nước rút đầy thách thức. Mức tăng 8,54% sau 9 tháng là kết quả đáng ghi nhận, nhưng cũng cho thấy yêu cầu tăng tốc trong quý IV là rất lớn.

Chính vì vậy, điều quan trọng lúc này không chỉ là nhìn vào con số 17,48%, mà phải nhìn sâu hơn vào năng lực tạo ra con số đó. Đó là năng lực triển khai dự án; năng lực giải ngân và hấp thụ vốn; năng lực mở rộng sản xuất; năng lực khai thác thị trường; năng lực tháo gỡ điểm nghẽn và năng lực phối hợp giữa các cấp, các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Nếu mỗi động lực tăng trưởng đều được khơi thông, mỗi dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng được đẩy nhanh tiến độ, mỗi ngành, mỗi địa phương phát huy tối đa dư địa phát triển, sức ép của quý IV sẽ từng bước được chuyển hóa thành động lực hành động.

Chặng đường phía trước còn rất ngắn, trong khi yêu cầu tăng trưởng lại rất cao. Nhưng chính áp lực ấy cũng là cơ hội để Thanh Hóa kiểm nghiệm khả năng tổ chức thực hiện, sức hấp thụ nguồn lực và năng lực bứt phá của nền kinh tế. Quý IV vì thế không chỉ là thời điểm hoàn thành một mục tiêu tăng trưởng của năm 2026, mà còn là phép thử cho khả năng tạo dựng những động lực phát triển mới, bền vững hơn trong những năm tiếp theo.