Thanh Hóa: Tăng tốc thanh toán không dùng tiền mặt, mở rộng nền tảng cho kinh tế số

Thanh toán không dùng tiền mặt đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của chuyển đổi số. Khi các giao dịch được thực hiện nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn, người dân được hưởng lợi từ những dịch vụ tài chính hiện đại, trong khi doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản trị.

Thực hiện Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt theo Quyết định số 1813/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy thanh toán điện tử trên địa bàn. Bên cạnh việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ, các sở, ngành, địa phương tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt; đồng thời xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình thiết thực như "Tuyến phố không tiền mặt", "Chợ không dùng tiền mặt", "Tổ công nghệ số cộng đồng", "Tuyến đường chuyển đổi số"...

Những mô hình này không chỉ góp phần đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân mà còn tạo môi trường thuận lợi để các hình thức thanh toán hiện đại thâm nhập sâu vào đời sống thường nhật. Từ khu vực đô thị đến nông thôn, từ hoạt động sản xuất, kinh doanh đến các dịch vụ công thiết yếu, thanh toán số đang dần trở thành lựa chọn phổ biến thay thế cho phương thức giao dịch truyền thống.

Một trong những điểm sáng nổi bật là mô hình "Chợ 4.0 - Thanh toán không dùng tiền mặt" tại chợ Tây Thành, phường Hạc Thành. Đến nay, gần 100% tiểu thương tại chợ đã sử dụng mã QR trong hoạt động mua bán hằng ngày. Chỉ với một thao tác quét mã trên điện thoại thông minh, các giao dịch được hoàn tất trong vài giây, giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế sai sót trong quá trình thanh toán và nâng cao tính minh bạch trong quản lý dòng tiền.

Theo chị Trịnh Thị Xuân, tiểu thương kinh doanh đồ khô tại chợ Tây Thành, việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nếu trước đây người bán phải chuẩn bị tiền lẻ, kiểm đếm tiền mặt và đối mặt với nguy cơ nhầm lẫn thì nay mọi giao dịch đều được ghi nhận trên hệ thống, giúp việc theo dõi doanh thu thuận tiện, chính xác và hiệu quả hơn.

Không chỉ tạo chuyển biến trong lĩnh vực thương mại, thanh toán không dùng tiền mặt còn đang được mở rộng mạnh mẽ trong các lĩnh vực thiết yếu của đời sống xã hội. Hiện nay, 100% cơ sở giáo dục khu vực đô thị đã triển khai thu học phí bằng phương thức điện tử. Trong lĩnh vực y tế, trên 95% cơ sở khám chữa bệnh áp dụng thanh toán điện tử với tổng giá trị giao dịch đạt hàng trăm tỷ đồng, góp phần giảm thời gian chờ đợi, nâng cao chất lượng phục vụ và cải thiện trải nghiệm của người dân.

Đối với các dịch vụ điện, nước và viễn thông, các hình thức thanh toán tự động, ngân hàng số và ví điện tử ngày càng được người dân lựa chọn. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ mà còn thúc đẩy quá trình hình thành thói quen thanh toán số trong cộng đồng.

Ở lĩnh vực tài chính - ngân sách, những kết quả đạt được cho thấy mức độ lan tỏa ngày càng sâu rộng của thanh toán điện tử. Hiện có 98,5% doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện nộp thuế bằng phương thức điện tử; 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã thực hiện chi trả lương qua tài khoản ngân hàng. Các khoản chi mua sắm, thanh toán hành chính cũng được thực hiện bằng hình thức chuyển khoản, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính công.

Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, toàn tỉnh đã có 166.106 người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội nhận tiền qua tài khoản, đạt tỷ lệ 100%. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số mà còn góp phần bảo đảm quyền lợi, tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội.

Đằng sau những kết quả tích cực đó là sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng số và hạ tầng thanh toán trên địa bàn tỉnh. Hiện Thanh Hóa có 9.570 trạm phát sóng di động; 14 trạm chuyển mạch và 2.785 thiết bị truy nhập internet cáp quang. Đến nay, 100% trung tâm xã và hầu hết các thôn, bản đã được phủ mạng cáp quang, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển các dịch vụ số và thanh toán điện tử.

Song hành với hạ tầng viễn thông, các tổ chức tín dụng liên tục đổi mới công nghệ, đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng số như Mobile Banking, Internet Banking, thanh toán bằng mã QR, thanh toán không tiếp xúc và ví điện tử. Hạ tầng phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt cũng tiếp tục được mở rộng với 368 máy ATM, gần 4.500 máy POS và hơn 5.000 đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ trên toàn tỉnh.

Mạng lưới này đang từng bước phủ rộng từ khu vực thành thị đến nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp cận các phương thức thanh toán hiện đại, an toàn và hiệu quả.

Theo ông Tống Văn Ánh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 7, thời gian tới ngành ngân hàng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển thanh toán không dùng tiền mặt; đồng thời mở rộng hệ sinh thái thanh toán số, ứng dụng các công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động thanh toán điện tử.

Có thể thấy, thanh toán không dùng tiền mặt đang dần vượt ra khỏi phạm vi của một phương thức giao dịch để trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số. Khi mọi giao dịch được kết nối trên môi trường số, dòng chảy tài chính trở nên minh bạch hơn, hiệu quả hơn và thuận tiện hơn. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, mở rộng không gian tăng trưởng và tạo sức bật mới cho phát triển kinh tế - xã hội của Thanh Hóa trong giai đoạn mới.