Thanh Hóa thúc đẩy chuyển đổi số từ sản xuất đến tiêu thụ nông sản

Chuyển đổi số - động lực nâng cao sức cạnh tranh của nông nghiệp Thanh Hóa

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật và minh bạch thông tin đối với nông sản ngày càng cao, chuyển đổi số được xác định là giải pháp căn cơ để nâng cao sức cạnh tranh của nông nghiệp địa phương. 

Nhận thức này phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực đột phá để hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Những năm gần đây, Thanh Hóa đã từng bước chuyển từ mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ số. Việc ứng dụng các giải pháp số trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và quản lý trang trại giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí đầu vào, tăng khả năng kiểm soát rủi ro và thích ứng tốt hơn với biến động thị trường. 

Quan trọng hơn, số hóa trong sản xuất đã tạo tiền đề để nông nghiệp Thanh Hóa từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ theo hướng bền vững.

Bám sát định hướng chung của Trung ương, tỉnh Thanh Hóa đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích chuyển đổi số trong sản xuất, quảng bá và phát triển thị trường nông sản. Hiện toàn tỉnh có 36 doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, trong đó có 6 doanh nghiệp thủy sản, 2 doanh nghiệp tinh bột sắn, 4 doanh nghiệp rau quả, 4 doanh nghiệp sản phẩm cói, 2 doanh nghiệp thịt súc sản và 18 doanh nghiệp lâm sản. 

Thông qua thương mại điện tử và các nền tảng số, nhiều sản phẩm nông nghiệp của tỉnh đã tiếp cận thành công các thị trường khó tính như châu Âu, Nga, Hàn Quốc, Australia, Anh và Nhật Bản. Việc đưa nông sản lên các kênh số không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần thúc đẩy tiêu dùng thực phẩm an toàn, nâng cao giá trị thương hiệu và giúp nhiều doanh nghiệp tăng doanh số bình quân từ 15–20% mỗi năm.

Song song với đó, chương trình OCOP cũng ghi nhận những chuyển biến rõ nét nhờ chuyển đổi số. Đến đầu năm 2026, Thanh Hóa có 661 sản phẩm OCOP; phần lớn các chủ thể đã chủ động xây dựng website, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin về quy trình sản xuất, chất lượng và thương hiệu sản phẩm. 

Việc số hóa thông tin không chỉ tạo thuận lợi cho người tiêu dùng trong nhận diện và lựa chọn sản phẩm, mà còn góp phần nâng cao uy tín nông sản xứ Thanh trên thị trường. Nhờ đẩy mạnh số hóa và hiện đại hóa sản xuất, kim ngạch xuất khẩu nông sản, thực phẩm năm 2025 của tỉnh đạt khoảng 417,5 triệu USD, tăng 10,7% so với năm 2024, khẳng định chuyển đổi số là động lực quan trọng nâng cao giá trị ngành nông nghiệp.

Thực tiễn doanh nghiệp khẳng định vai trò trụ cột của nông nghiệp số

Thực tiễn tại nhiều doanh nghiệp cho thấy, chuyển đổi số không còn là giải pháp hỗ trợ mà đã trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển nông nghiệp hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quản trị doanh nghiệp và quảng bá đa kênh đã giúp nhiều sản phẩm nông nghiệp Thanh Hóa đạt chuẩn OCOP 5 sao, từng bước thâm nhập các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu.

Tại Công ty TNHH Mắm Lê Gia, dù quy mô còn nhỏ, nguồn lực hạn chế, doanh nghiệp vẫn xác định chuyển đổi số là "đòn bẩy" nâng cao hiệu quả quản trị và giá trị sản phẩm. Việc số hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, tích hợp đồng bộ các phần mềm quản lý quy trình, kế toán, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đã giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ chất lượng, tối ưu chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Trong khi đó, Công ty CP Thương mại và Xuất nhập khẩu thực phẩm Sao Mai, phường Hạc Thành là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số toàn diện. Từ khâu thu mua, chế biến đến phân phối và xuất khẩu, doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng thương mại điện tử, xây dựng nền tảng bán hàng số và quảng bá đa kênh, qua đó giảm khoảng 10% chi phí vận hành, tăng 15–20% năng suất lao động và chuẩn hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Không chỉ dừng ở sản xuất và tiêu thụ, nông nghiệp số ở Thanh Hóa đang mở rộng sang quản lý chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Việc minh bạch hóa thông tin sản phẩm trên các nền tảng số đã tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng, rút ngắn khâu trung gian và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn đối mặt với những thách thức về chênh lệch trình độ công nghệ, kết nối dữ liệu và kỹ năng số của người lao động nông nghiệp. Để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, Thanh Hóa cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng số, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng và xây dựng các nền tảng dữ liệu dùng chung, tạo nền tảng cho tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.

Có thể khẳng định, chuyển đổi số đang giữ vai trò then chốt trong tái cấu trúc ngành nông nghiệp Thanh Hóa. Những kết quả bước đầu cho thấy đây không phải là xu hướng nhất thời, mà là điểm tựa chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng, mở ra dư địa phát triển lớn hơn cho nông sản xứ Thanh trên thị trường trong nước và quốc tế.