Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu

Địa phương
01:23 PM 16/11/2026

Với lợi thế vùng nông sản quy mô lớn, đặc biệt là cây dứa và lúa gạo, Thanh Hóa đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển công nghiệp chế biến và mở rộng thị trường xuất khẩu. Thay vì dừng lại ở sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thô, tỉnh đang chú trọng thu hút các doanh nghiệp (DN) đầu tư chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, từng bước nâng cao giá trị và đưa nông sản địa phương vươn ra thị trường quốc tế.

Đánh thức tiềm năng từ những vùng nguyên liệu lớn

Với diện tích khoảng 40.000 ha dứa nguyên liệu, Thanh Hóa có lợi thế đáng kể để phát triển công nghiệp chế biến nông sản. Tuy nhiên, để biến lợi thế về diện tích thành giá trị kinh tế, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở mở rộng sản xuất mà còn là tổ chức lại vùng nguyên liệu theo hướng tập trung, gắn kết chặt chẽ giữa người trồng với doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Thanh Hóa: Từ lợi thế nguyên liệu đến giá trị xuất khẩu - Ảnh 1.

Nhà máy chế biến lúa gạo của Công ty CP Đầu tư và Phát triển Vinagreen, xã Triệu Sơn.

Đây cũng là hướng đi mà Công ty TNHH Chế biến nông sản Hoàng Gia, xã Trung

Chính, tỉnh Thanh Hóa lựa chọn. Thông qua việc xây dựng chuỗi liên kết với người trồng dứa tại các địa bàn như Bỉm Sơn, Hà Long, Yên Định, Ngọc Lạc... doanh nghiệp từng bước hình thành mạng lưới cung ứng nguyên liệu ổn định, mở rộng đầu ra cho sản phẩm, hạn chế tình trạng phụ thuộc vào tiêu thụ quả tươi theo mùa vụ.

Ông Hoàng Ngọc Hà, Giám đốc Công ty TNHH Chế biến nông sản Hoàng Gia cho biết: Hiện nay, công ty đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến dứa tươi đóng hộp với công suất 8.000 tấn nguyên liệu/năm. Mỗi năm doanh nghiệp xuất khẩu khoảng 250 container dứa thành phẩm sang các thị trường châu Á và châu Âu, đạt doanh thu khoảng 100 tỷ đồng, tạo việc làm cho 60 lao động.

Từ một loại cây trồng nông nghiệp, thông qua đầu tư công nghệ chế biến và tổ chức thị trường, quả dứa đã trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị gia tăng cao hơn, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường xuất khẩu. Mô hình của Công ty Hoàng Gia cho thấy, khi doanh nghiệp chủ động đồng hành với người sản xuất, đầu tư chế biến sâu và tìm kiếm thị trường, lợi thế về vùng nguyên liệu sẽ được khai thác hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, người nông dân có thêm đầu ra ổn định, giảm áp lực tiêu thụ trong những thời điểm thu hoạch tập trung.

Không chỉ có cây dứa, lúa gạo cũng là ngành hàng giàu tiềm năng trong chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa và xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa. Mỗi năm, Thanh Hóa gieo cấy trên 220.000 ha lúa, trong đó có hơn 150.000 ha thuộc vùng sản xuất lúa thâm canh, năng suất, chất lượng cao. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành những vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu chế biến xây dựng thương hiệu và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.

Nâng tầm hạt gạo bằng chế biến và tiêu chuẩn chất lượng

Những năm gần đây, cùng với việc chuyển đổi cơ cấu giống và nâng cao chất lượng sản xuất, hoạt động thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến lúa gạo trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Hiện toàn tỉnh có 8 doanh nghiệp chế biến, đóng gói lúa gạo với tổng công suất khoảng 270.000 tấn/năm. Nhiều doanh nghiệp đã từng bước đưa sản phẩm gạo xuất khẩu chính ngạch sang những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng.

Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Phát triển Vinagreen đã đưa vào hoạt động nhà máy chế biến lúa gạo tại xã Triệu Sơn với công suất 100.000 tấn/năm. Đây là một trong các vùng nguyên liệu tập trung và phát triển ngành hàng lúa gạo theo hướng hiện đại. Mới đây, doanh nghiệp đã xuất khẩu các lô gạo chất lượng cao sang thị trường châu Âu, trong đó có sản phẩm ST25 và Đài thơm 8; tổng lượng gạo xuất khẩu được doanh nghiệp thông tin là khoảng 250 tấn gạo chất lượng cao. Hiện công ty đang hoàn thiện các thủ tục xuất nhập khẩu, đồng thời phát triển, mở rộng vùng nguyên liệu để hướng tới những thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Đức, Trung Quốc và Indonesia.

Ông Vũ Ngọc Bắc, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phát triển Vinagreen cho biết: Để hạt gạo đáp ứng được yêu cầu của thị trường quốc tế, việc kiểm soát chất lượng phải được thực hiện đồng bộ từ khâu lựa chọn giống, quy trình canh tác đến thu hoạch, chế biến và đóng gói. Chỉ khi toàn bộ quá trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ, sản phẩm mới có thể bảo đảm tính đồng đều, đáp ứng các tiêu chuẩn và duy trì được uy tín với đối tác nhập khẩu.

Từ thực tế cho thấy, xuất khẩu gạo không đơn thuần là đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài, mà đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong tư duy sản xuất. Từ lựa chọn giống lúa, quy trình canh tác, sử dụng vật tư nông nghiệp đến thu hoạch, bảo quản và chế biến đều phải hướng đến những tiêu chí cụ thể. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với nông dân khi tham gia các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, liên kết doanh nghiệp.

Hình thành chuỗi giá trị, mở rộng không gian xuất khẩu

Từ thực tiễn phát triển cây dứa và lúa gạo có thể thấy, lợi thế về diện tích và sản lượng chỉ thực sự trở thành sức mạnh kinh tế khi được kết nối với năng lực chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và nhu cầu thị trường. Nếu sản xuất còn phân tán, thiếu liên kết, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ dưới dạng thô thì giá trị mang lại sẽ khó tương xứng với tiềm năng.

Ngược lại, khi kinh doanh tham gia sâu hơn vào quá trình tổ chức sản xuất, hướng dẫn quy trình canh tác, bao tiêu nguyên liệu và đầu tư công nghệ chế biến, nông sản không chỉ được kéo dài thời gian bảo quản mà còn có thêm cơ hội xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu.

Vì vậy, bên cạnh thu hút các dự án chế biến quy mô lớn, Thanh Hóa cần tiếp tục chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân; khuyến kích ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc và sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn. Đồng thời, cần quan tâm phát triển thương hiệu cho từng ngành hàng, nâng cao năng lực đáp ứng các quy định ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Một yêu cầu quan trọng khác là thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Từ sản xuất theo kinh nghiệm và tập quán, người trồng dứa, trồng lúa cần từng bước chuyển sang sản xuất theo hợp đồng, theo tiêu chuẩn và tín hiệu thị trường. Khi người nông dân trở thành một mắt xích trong chuỗi liên kết, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu ổn định, khi đó sản phẩm nông nghiệp có điều kiện nâng cao sức cạnh tranh.

Từ những cánh đồng dứa đến các vùng lúa chất lượng cao, Thanh Hóa đang có những điều kiện thuận lợi để chuyển hóa tiềm năng nông nghiệp thành giá trị hàng hóa và giá trị xuất khẩu. Hành trình ấy không chỉ cần những nhà máy chế biến hiện đại hay những đơn hàng xuất khẩu ngày càng lớn, mà quan trọng hơn là sự gắn kết bền chặt giữa vùng nguyên liệu, doanh nghiệp và người sản xuất.

Khi sản xuất được tổ chức bài bản, chất lượng được kiểm soát và thị trường được mở rộng, mỗi sản phẩm nông nghiệp không chỉ mang theo giá trị kinh tế mà còn góp phần khẳng định vị thế, thương hiệu nông sản Thanh Hóa trên bản đồ xuất khẩu. Đó cũng là hướng đi để nông nghiệp địa phương phát triển theo chiều sâu, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo động lực tăng trưởng bền vững trong thời kỳ hội nhập.

Triều Nguyệt
Ý kiến của bạn
Trái cây Bắc Ninh: Từ hội chợ đến trải nghiệm Trái cây Bắc Ninh: Từ hội chợ đến trải nghiệm

Dự kiến diễn ra từ ngày 4 đến 7/12 tại phường Chũ, Lễ hội trái cây Bắc Ninh 2026 được thiết kế như một không gian kết nối nông sản, công nghệ và du lịch. Cùng với trưng bày, giới thiệu sản phẩm, du khách sẽ có cơ hội đến vườn trải nghiệm, còn nhà vườn hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ.